169.Փակագծերում տրված բառերից ընդգծի՛ր տվյալ նախադասությանը համապատասխանողը։

1. Քաղաքապետարանը վերջերս մի որոշում է ընդունել, (ըստ որում, ըստ որի) ՝ բոլոր բնակարաններում պետք է ջրչափներ տեղադրվեն։
2. Տեսնում ես՝ մենք մի մեքենայում չենք տեղավորվում, երեխան թող գա (քո, քեզ) հետ։
3. (Հանձին, հանձինս) պարոն Կարապեյանի՝ մեր դպրոցն ունի բանիմաց, կրթական գործը լավ պատկերացնող , բարձր նկարագրի տեր տնօրեն։
4. Համալսարանի ուսանողներ հարգում են նրան՝ որպես լավագույն ( դասախոս, դասախոսի)։
5. Ի տարբերություն խաղի մյուս (մասնակիցների, մասնակիցներից)՝ դարպասապահը աչքի ընկավ իր գեղեցիկ խաղով։
   
6. 171.Ուղղակի խոսքը դարձրո´ւ անուղղակի:
7. 1. Մայրս ինձ հարցրեց.
8. -Որտե՞ղ ես պահել  մեր կախարդական շղթան:
   Մայրս հարցրեց ինձ, թե որտեղ եմ պահել մեր կախարդական շղթան:
9. 2. Աղվեսն ագռավին խնդրեց.
10. -Ագռա՜վ քույրիկ, երգի’ր, որովհետև շատ լավ ես երգում:
    Աղվեսն ագռավին խնդրեց,որ ագռավ քույրիկը երգի, քանի որ շատ լավ է երգում :
11. 3. Արջն աղվեսին ասում էր.
12. -Դու աշխարհի ամենասիրուն աղվեսն ես:
    Արջն աղվեսին ասում էր, որ նա աշխարհի ամենասիրուն աղվեսն է:
13. 4. Պապս ասաց.
14. -Իմ իմացած միակ լեզուն հայերենն է:
    Պապս ասաց, որ իր իմացաշ միակ լեզուն հայերենն է:
15. Եղբայրս ասաց.
16. -Ես շատ լավ էլ խոսում եմ ծառ ու ծաղկի հետ էլ, կենդանիների հետ էլ:
    Եղբայրս ասաց, որ ինքը շատ լավ էլ խոսում է ծառ ու ծաղկի հետ էլ, կենդանիների հետ էլ:
17. 5. Տղան ասաց.
18. -Չգիտեմ, նրանք քանի լեզու գիտեն, բայց իմ հայերենը շատ լավ հասկանում են:
    Տղան ասաց, որ չգիտի , թե նրանք քանի լեզու գիտեն, բայց իր հայերենը շատ լավ հասկանում են:
    
    • 178.Հոմանիշների հինգ զույգ առանձնացրու:
    • Ընչազուրկ-աղքատ, հերսոտ, ընչաքաղց, ընթացիկ, սրընթաց-արագընթաց, անընկճելի-անկոտրում, դյուրաթեք-դյուրաբեկ, դյուցազնական-հերոսական, , ճկուն, , :
    • 179.Փակագծերում տրված տարբերակներից ընդգծի՛ր տվյալ նախադասությանը համապատասխանողը:
    • Խոսքը (վերաբերում, վերաբերվում) է 5-րդ դարի հայ պատմիչների գործերին:
    • Դատարանի կողմից (բռնագրավել, բռնագրավվել) էր նրա ամբողջ ունեցվածքը:
    • Այդ լուրն ընկերոջը հաղորդելու համար Արան հեռախոսով (կապնվեց, կապվեց) նրա հետ:
    • Նրա հպարտ հոգին (վրդովվել, վրդովել) էր բարեկամի անզգույշ մի խոսքը:
    • Երիտասարդ ու անվարժ երգչի ձայնը անսովոր դահլիճում անակնկալ (հուզմունքից, հուզմունքով) դողում էր:
    • Նույնը (վերաբերում, վերաբերվում) է նաև քննարկվող ծրագրին:
    • Նա շատ բարեկիրթ է և բոլորին էլ հավասար է (վերաբերվում, վերաբերում):
    • Մի շարք գործարաններ բավականաչափ (տուժել, տուժվել ) են իրենց անփութության և անհեռատեսության պատճառով։
    • 180.Ժխտական ապ, դժ, տ, ածանցներով կազմի՛ր տրված բառերի հոմանիշները:
    • դժգույն, դժբախտ, տգետ, ապաշնորհ, ապարդյուն, ապօրինի, տձև:
    • 181.Առանձնացրո՛ւ այն բառերը, որոնք ժխտական նախածանց ունեն:
    • Անարվեստ, անդեմ, անդուռ, անիվ, անսիրտ, անահ, անուշ, անմահ, անուն, դժոխք, դժգոհ,
    • դժբախտ, դժնի, դժկամ, ապագա, ապարդյուն, ապերախտ, ապուր, ապաշնորհ, ապուշ,
    • ապտակ, տարի, տկար, տհաճ, տպել, տգեղ, տխուր, չամիչ, չտես, չկամ, չարիք:

163.Տեքստի ածականներն ըստ անհրածեշտության դարձրո՛ւ բաղդատական կամ գերադրական աստիճանի (օգտվի՛ր ավելի առավել, ,պակաս,նվագ, ամենից բառերիցու ամենա-,(ա) գույն մասնիկներից):

Գիտության ամենահայտնի շնաձկների 250 տեսակներից ամենից խոշորը կետաշնաձուկն է, որը կարող է մինչև  15 մ երկարություն ունենալ:Սպիտակ պակաս վիթխարի շնաձուկը փոքր է, կարող է ունենալ մինչև 11 մ երկարություն: Բայց դրա փոխարեն նա ամենասարսափելի է: Երրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ շնաձկnերի դեմ պայքարի ավելի առավել արդյունավետ միջոցներ բացահայտելու համար քիմիական ավելի քան 70 միացություն փորձարկվեց: Ամենից Արդյունավետը քացախաթթվային  պղինձ պարունակող միցությունն էր. դրանով թունավորված շնաձուկն էլ չի հետաքրքրվում կերով: Բայց ատլանտյան շնաձկների վրա փոձարկված միջոցները պակաս արդյունավետ եղան խաղաղօվկիանոսյան տեսակների դեմ օգտագործելիս (շնաձկների մի քանի տեսակների վրա դրանք ընդհանրապես ոչ մի ազդեցություն չունեցան):

164.  Տեքստի ածականներն ըստ անհրածեշտության դարձրո՛ւ բաղդատական կամ գերադրական աստիճանի: Ընդգծի՛ր այն ածականները, որոնք համեմատության աստիճան չեն կարող ունենալ:

Էլեկտրական օձաձուկը էլեկտրականության կենդանի կրողներից ամենահայտնին է, բայց կան էլի 500 ձկնատեսակներ, որոնք ունեն այդ հատկությունը, թեև զգալի չափով: Էլեկտրական պարպման միջոցով այդ ձկները խլացնում են որսը և  ահաբեկում ամենից վտանգավոր գիշատիչներին: Էլեկտրական պարպման հարվածային  ուժը կախված է օձաձկան չափերից: Երկարը հարավամերիկյան օձաձկներն են, որոնք ունեն գրեթե երեք մետրանոց երկարություն:

165.Փակագծերում տրված բառերը գրի՛ր որոշյալ կամ անորոշ առումով:

Երկրագնդում վայրի կենդանիների (բնաջնջում)ը  շարունավում է: Դա (կասեցնել)ը  շատ դժվար է, թեև երևացել են մխիթարական  ինչ-որ (նշաններ): Մարդկանց մեջ հետզհետե արթնանում է այն (միտք)ը, որ առանց կենդանիների իրենց (կյանք)ն անգույն  ու անհրապույր կլինի:  Այդ մասին (խոսք) կարող են ասել այն (որորդներ)ը, որոնք (զենք)ը փոխարինել են լուսանկարչական ապարատով:Նրանք (ուժեր) ու(ժամանակ)  չեն խնայում, ժամեր շարունակ դարանամուտ են լինում կենդանիների կյանքից որևէ (դեպք) դիտելու համար:

166.Ընդգծված  բառերն  ու բառակապակցությունները փոխարինի՛ր համապատասխան ածականներով:

Երկրին մոտ տարածությունում  տիեզերանավի հանդիպեցին: — Երկրամերձ տարածությունում տիեզերանավի հանդիպեցին:

    Հայոց աշխարհում` Արարատի դաշտի հարավում, մի հրաշքով լի ու ձեռակերտ կոթող կա: Դա Արարատն է՝  երկնասլաց , մեկուսի լեռների զանգված՝ կոնանման զույգ գագաթներով: Մասիսն ու Սիսը հանգած հրաբուխներ են: Մասիսի ժայռապատ գագաթը ծածկված է  հավերժական ձյունով:  Սսի գագաթիմասը նույնպես քարածածկ է : Լանջերը կտրտված են  ճառագայթաձև ձորակներով ու հեղեղատներով: Լանջերին խոտառատ արոտներ ու թփուտներ կան, ներքևի գոտում՝ այլևայլ թռչուններ ու կենդանիներ: Հնում լեռը հռչակված էր որպես արքաների որսատեղի:

Մասիսը զերծ չի մնացել  բնական աղետներից: Նրա հյուսիսարևելյան լանջի խորխորատը, հայտնի «Մասյաց վիհ» անունով, որ գագաթնամերձ մասում ավելի քան հազար մետր խորություն ունի, առաջացել է երկրաշարժից:

 167. Գտնե՛լ ածականները և դրանցով կազմել բառակապակ-
ցություններ:
Աղոտ, դերձակ, դժվարին, հոգատար, մանրահատակ, կավ, հաճարենի,
հյուսնություն, լսարան, հանգամանորեն, երկաթ, պողպատե, սնահավատ, դետալ,
գործունյա, բարեգութ, դաժան, ատլաս, չիթ, փայտե, կաղապար, շրջանակ, թղթե:

1. Գործնական աշխատանք

1. Լրացրո՛ւ բաց թողնված տառերը` կետերի փոխարեն գրելով օ կամ ո:
Առօրյա, թռչորս, ողորկ, բարորակ, անդորր, անօրինակ, անօգուտ, որբանոց, հայորդի,ովքեր, օդանավ, սալորօղի, անօգտակար, դեղնազօծ, միօրինակ, ամենաորակյալ, շտապօգնություն, ջրօրհնեք, այդօրինակ, հօգուտ, օվկիանոս,  հոգս,  կրկնօրինակ, խաղաղօվկիանոսյան, մեղմորեն, արագոտն, առորեական, վաղորդյան, Որմիզդուխտ,օրըստօրե, ով, չօգնել, այսօր, պարզորոշ, հոդս ցնդել, հոտնկայս, արփիազօծ, հիմնովին, եղբորորդի, ոտանավոր, զօրուգիշեր, լացուկոծ, քեռորդի, նորօրյա, հատորյակ, վաղօրոք, արջաորս, սևորակ, ակնաջօղ:

2.Ըստ անհրաժեշտության լրացնե՛լ  բաց թողած տառերը (նաև կրկնակ)։
ա) Ազնվամորին (մոռ) վարդազգիների ընտանիքին պատկանող 1-1,5 մ
բարձրությամբ թուփ է կամ կիսաթուփ։ Տերևները բարդ են՝ եռամասնյա,
վերևից գրեթե մերկ ու կանաչ, ներքևից՝ թաղիքանման ու սպիտակավուն։
Ծաղկաբույլը ողկույզ է, ծաղկաթերթիկները սպիտակ են, պտուղը
բազմակորիզավոր է։ Բույսը ծաղկում է հունիս-հուլիս, պտղակալում՝ հուլիս-
օգոստոս ամիսներին։ Ձմեռելուց հետո բերք է տալիս միայն երկրորդ տարում
ու չորանում երրորդ տարում։
Դեռևս հին հույներն ու հռոմեացիներն անտառից հավաքած ազնվամորու
պտուղներն օգտագործել են ոչ միայն ուտելու, այլև բուժական
նպատակներով։ Հին Ռուսիայում օրգանիզմի առույգության համար առավոտյան
ժամերին ըմպել են ազնվամորու և լոռամրգու պտուղներից պատրաստված
խոշապ։

բ) Հայրենական ժողովրդական բժշկության մեջ ազնվամորու պտուղների
թուրմը լայնորեն կիրառվում է գրիպի, մի շարք ցրտառական
հիվանդությունների ժամանակ։ Պտուղները լայն կիրառում ունեն նաև լնդախտի,
սակավարյունության, ստամոքսային ցավերի ժամանակ։ Օգտագործվում են
նաև մարսողությունը լավացնելու և ալկոհոլային հարբածությունից
սթափեցնելու նպատակներով։
Հայկական ժողովրդական բժշկության մեջ ազնվամորու պտուղները լայն
կիրառում են ունեցել տենդային հիվանդությունների, իսկ ծաղիկների թուրմը՝
օձի կծածի դեպքերում։

3.Փակագծերում տրված բառերը տեղադրի՛ր նախադասության մեջ՝ ըստ անհրաժեշտության ենթարկելով փոփոխությունների։

Սիրելի՛ ուսուցիչ, Ձեզ գրում է Ձեր խոնարհ աշակերտը․ հնարավոր է՝ մոռացած լինեք ինձ՝ հազարավորներից  մեկին, բայց ես չեմ կարող չհիշել Ձեր բարի խորհուրդներին ու մեղմ ժպիտը։ (հազարավոր, մոռանալ, գրել, հիշել)

Գառների քաղցր մայունին սովոր, ալ ու ալվան ծաղիկներով զարդարված մեր սարերը այնպես էին ամայացել, այնպիսի թախծոտ լռություն էր տիրել այդ կողմում, որ սիրտս լցվեց։ (զարդարել, մայուն, կողմ, տիրել)

Մեսրոպ Մաշտոցի աշակերտը՝ Կորյունը, «Վարք Մաշտոցի» գրքով ապագա սերունդին հանձնեց իր ուսուցչի կյանքի ու գործունեության պատմությունը։ (ուսուցիչ, սերունդ, գործունեություն, աշակերտ)

4.Փակագծերում տրված բառերը տեղադրի՛ր նախադասության մեջ՝ ըստ անհրաժեշտության ենթարկելով փոփոխությունների:

1. Եվ շրջելով հայացքը՝ նայեց երկնքում՝ արշալույսի մեջ թաթախուն, կապույտի մեջ ճախրող թռչուններին։
2. Խորշոմած ճակատը սեղմած …, ձեռքերը … մրրկածեծ գլխի վրա՝ հոգնած ու հուսաբեկ ընկավ … առջև և սպասեց դրա …:
3. (Բացել, ծունկ, դուռ,հյուսել):
4. Ի վերջո կըմբռնի, որ … դուրս ելնել,այլապես պիտի … և … պատերի ու … ծանր գերանների տակ:
5. ( թաղել, ստիպել, ձեղուն, ջախջախել):
6. Զարմացած էր, որ Լիլիթին տեսած վայրկյանից սիրտը լցվել էր մի քաղցր զգացումով, և այդ օրից սկսած՝ դրախտը հազար անգամ ավելի գեղեցիկ էր դարձել:
7. Ադամը, … ծանր զամբյուղով,… հևիհև … լճակին, ուր Լիլիթն անհամբեր սպասում էր իր …:
8. (Հասնել, բեռնավորել, սիրելի, վերջալույս):

5.Պարզ նախադասությունները փակագծում գրված շաղկապով կամ դերանունով
միացրո՛ւ, դարձրո՛ւ բարդ նախադասություն (անհրաժեշտության դեպքում դրանցում որոշ
փոփոխություննե՛ր արա):
Որսորդներն իրենց շների հետ հայտնվեցին , երբ վախկոտ նապաստակն իր համար թռչկոտում
էր անտառի բացատում (երբ, երբ որ)
Աղվեսը ուզում էր խախտել պայմանն ու դուրս թռչել, երբ այծը նախատեց աղվեսին: ( հենց որ,
երբ)
Կարապները չէին ուզում ապրել մարդկանց մոտ ու երգել նրանց համար, քանի դեռ ծիծեռնակները
ծաղրում էին կարապներին: (քանի դեռ, այնքան ժամանակ)
Մեղուները չէին ուզում իրենց մեղրը մարդկանց տալ, հետևաբար նրանք որոշեցին խայթոցով վնասել
մեղրը տանողներին: (ուստի, հետևաբար)
Ծովի ջուրը չի խմվում,չնայած ծովին հասնելը փրկություն էր թվում: (թեև, չնայած, բայց)
Ձեռքը մեկնեց անկարգին բռնելու,թեև մտքինը նրան պատժելը չէր: (թեև, չնայած, բայց)

Классная работа
Задание 1 «Собери пословицу» 

2. Собери предложение

1. Мы, этот, отдохнуть, на, в, границу, год, за, решили, отправляемся, остаться,  раз, мы, каждый, но,  Армении.
   Мы каждый год отправляемся за границу, но на этот раз мы решили остаться, отдохнуть в Армении.
2. Татьяна, без , вдруг , неожиданно , вечером , погулять, зонта, и хлынул, вышла , дождь.
   Татьяна вечером вышла погулять без зонта, и вдруг неожиданно хлынул дождь.
3. В, жалили, где, отдыхал, неоднократно, я , бороться , которые , приходилось, меня, деревне ,мне , всячески, с осами . 
   В деревне, где я отдыхал, мне приходилось всячески бороться с осами, которые неоднократно меня жалили.
   
   3.Исправь в тексте ошибки

Ранний весенний порою нам пришлось пробератся по топ­ким болотистым дорогам. Парывы свежево ветра разкачивали ветви большово дерева на поляни. Из чорного леса тянуло свежей начной сыростью слышался загадочный шопот. Мы свирнули с широкой дороги и поехали по аткосу. Вся месность порасла нискими кустами черёмухи. Взошол месяц и в чудес­ном фантастическом свете потануло всё: задумчивые тонень­кие березки, зарасли камышей, шолковая трава. Но все же, по сравнению с душистой и туманной летней ночью, эта холодная весенния ноч была не так прекрастна. От лисициной норы даносился тихий шорох. Кроме журавлиного и лебидинова крика мы слышали неумалкаемое пение со всех сторон. В летнею ноч птичьих звуков в лесу меньше. Наше путешевствие завиршалось в тяжолом молчании.

5.  Перевод 
   Каждый человек в определенные периоды своей жизни по-своему ощущает время. Многие из вас согласятся с тем, что «счастливые часов не наблюдают». И не только часов! Счастливый человек может не опомниться, как зима сменилась весной, весна — летом, а лето — осенью. Когда человек погряз в рутине, он замечает только то, как меняются дни недели: понедельник плавно перетекает во вторник, вторник — в среду, а там недалеко и до выходных. В воскресенье у многих из нас есть время, чтобы заметить то, как утро сменяется днём, а потом наступает вечер и ночь. Человек, время которого тянется так медленно, что он следит за каждой минутой в часу, наверное, очень одинок. Вы тоже так думаете?

человеческих мотивов влияет на каждый аспект нашей как физической,так и духовной жизни.

1. Նշել Ավստրալիա Ափերը ողողող ջրային ավազանները:
   Ավստրալիայի հյուսիսային և արևելյան ափերը ողողում են են Խաղաղ օվկիանոսի՝ Արաֆուրյան, Մարջանների, Թասմանյան, Թիմորի ծովերով:Hարավային ափերը՝ Հնդկական օվկիանոսով:
   
2. Բնութագրեք Ավստրալիայի աշխարհագրական դիրքը:
   
   Ավստրալիան միակ երկիրն է, որը զբաղեցնում է մի ամբողջ մայրցամաքը։
   Ընդերքը հարուստ է՝ ոսկու, երկաթի, ուրանի, անագի, պղնձի, վոլֆրամի, բոքսիտների և բազմամետաղների պաշարներով։Կլիման տաք է և չոր, որի պատճառով տարածքում ոռոգման կարիք ունեն։
   
3. Որո՞նք են Ավստրալիա զարգացման նախադրյալները:  
   բնական ռեսուրսները՝ հողերը, ջրային ավազանները, անտառները, օգտակար հանածոները, գործընկերները:
4. Առանձնացնել և դուրս գրել Ավստրալիայի վերաբերյալ հետաքրքիր փաստեր։
   Ավստրալիայի սուպերմարկետները վաճառում են կենգուրուի միս, որը համարվում է ոչխարի մսի այլընտրանք:
   
   Ավստրալիան համարվում է երկրորդ նահանգ, որտեղ կանայք ունեն ընտրելու իրավունք:
   Ամենաշատ թունավոր կենդանիները հայտնաբերվել են Ավստրալիայում
   
   
5. Պատրաստել տեսանյութ Ավստրալիայի վերաբերյալ։

Զօրաւոր առիւծ մը, որ նստած էր ժայռի մը վրայ, կը տեսնէ որ գազանները
սարսափահար կը վազէին։ Առիւծը կը հարցնէ, թէ ինչո՞ւ կը փախէին եւ
որմէ՞ կը վախնային։
–Դուն ալ փախիր,- կ’ըսեն,- որովհետեւ մարդը կու գայ։
–Ո՞վ է մարդը,- կը հարցնէ Առիւծը,- եւ ի՞նչ է անոր ուժը, որ կը փախիք
անկէ։
–Կու գայ եւ քեզի ալ կը վնասէ,- կ’ըսեն։
Իր ուժերուն վստահ՝ Առիւծը կը մնայ իր տեղը։ Եւ ահա կու գայ հողագործ
մարդ մը։
–Եկուր կռուինք,- կ’ըսէ հպարտ Առիւծը։
–Շատ լաւ,- կ’ըսէ մարդը,- բայց քու զէնքերդ հետդ են, մինչ իմիններս
տունն են։ Քեզ կապեմ, որպէսզի չփախիս, իսկ ես երթամ եւ բերեմ զէնքերս,
որպէսզի կռուինք։

Առիւծը կ’ըսէ.
–Երդում ըրէ, որ պիտի գաս եւ ես կ’ընդունիմ ըսածդ։
Մարդը երդում կ’ընէ եւ Առիւծը կը համաձայնի կապուիլ։
Մարդը կը հանէ պարանը եւ Առիւծը պինդ* կը կապէ կաղնիի ծառին, ապա
ծառէն կը կտրէ հաստ ճիւղ մը եւ կը սկսի զարնել Առիւծին։
Առիւծը կը գոչէ.
–Աւելի զօրաւոր եւ անխնայ զարկ կողերուս, որովհետեւ այս խելքիս միայն
այսպիսի ծեծ կը վայելէ։

Առյուծն ու մարդը

Մի զորավոր առյուծ նստել էր ճանա-պարհին, և տեսակ-տեսակ գազաններ այդ ճանապարհով գալիս էին դողալով ու անցնում: Առյուծը հարցրեց նրանց.

— Ինչո՞ւ եք փախչում և ում ահից եք զարհուրած փախչում:

Նրանք ասացին.

— Փախիր և դու, որովհետև ահա գալիս է մարդը: Առյուծն ասաց.

— Ո՞վ է մարդը, ի՞նչ է նա, ի՞նչ է նրա ուժը և նրա կերպարանքը, որ փախչում եք նրանից.

Նրանք ասացին.

— Կգա, կտեսնի քեզ և քեզ վայ կլինի:

Եվ ահա իր հանդից եկավ մի հողագործ մարդ: Առյուծն ասաց.

— Մի՞թե դու ես այն մարդը, որ վախցնում է գազաններին:

Նա ասաց.

— Այո՛, ես եմ:

Առյուծն ասաց.

— Արի կռվենք:

Մարդն ասաց.

— Այո՛, բայց քո զենքերը քեզ հետ են, իսկ իմը տանն են: Եկ նախ կապեմ քեզ, որպեսզի չփախչես, մինչև ես գնամ, առնեմ իմ զենքը, և ապա կռվենք:

Առյուծն ասաց.

— Երդվիր որ կգաս, և ես կլսեմ քեզ:

Մարդը երդվեց, և առյուծն ասաց.

— Հիմա կապիր ինձ և գնա շուտ ու դարձիր: Մարդը հանեց պարանը և առյուծին պինդ կապով կապեց կաղնու ծառին, ծառից կտրեց մի բիր և սկսեց զարկել առյուծին:

Առյուծը գոչեց.

— Եթե դու մարդ ես, ավելի խիստ և անխնա զարկ իմ կողերին, որովհետև այս խելքին այդպես է վայել:

1.Հայդուկ նշ. է հետևակ, Ֆիդայի՝ ինքնազոհ : Օսմանյան իշխանության դաժան վարչակարգի դեմ փոքրիկ խմբերով սկսվում են կազմավորվել հայդուկային ջոկատներ , ովքեր թաքնվում էին անտառներում կամ բարձրանում էին լեռները :

2. Առաջին հայ ֆիդայիններն էին Արաբո,Մարգար ՎԱրժապետ,Թորոս Ծառուկյան
Արաբոն ինքնապաշտպատության նպատակով կազմակերպել էր զինված խումբ ,սակայն 1882 թվականին թւրք ինշխանությունները Բերդակ գյուղում զեռբակալում են նրան և դատապարտում 15-տարվա ազատազրկման:
Նրան հաջողվում է փախնել Բիթլիսի բանտից և շարունակել գործողությունը:1889-ից սկսած այցելել է Կովկաս ,իսկ 1892-ին Թիֆլիսում մասնակցել է ՀՅԴ կուսակցության առաջին ժողովին:1893 թ-ի գարնանը նա իր 16-հոգանոց լավ զինված խմբով անցնում է ռուս-թուրքական սահմանը՝ուղղություն վերցնելով Խնուս-Մուշ:
Ճանապարհին քրդերի հետ կռվի ժամանակ մի քանի հոգի զոհվում են:Նա շարունաում է կռիվը ,ցանկանալով ճեղքել թշնամու օղակը և հասնել հանդիպակաց լեռները,սակայն զոհվում է այդ կռվում:

3.1898-թ. հոկտեմբեռի 20-ին տեղի է ունենում կռիվ Բիթլիսից որ հեռու՝Բաբշեն գյուղի մոտ :Սերոբի 16-հոգանոց ֆիդայական ճոկատը կռվում էր թշնամու մի քանի հազարանոց ջոկատի դեմ:Այդ կռվի ժամանկ նրանք կարողանում են սպանել 70 քուրդ և թուրք զինվոր,իսկ հայդուկներից միայն մի հոգի է զոհվում:Մարտը տևում է մինչև ուշ երեկո,դրանից հետո թուրքական կառավորությունը ամենուրեք հետապնդում է Սերոբին:

4.Սերոբի մահվանից հետո Անդրանիկն և Գևորգ Չաուշ որոշում են վրեժխնդիր լինել:Առաջինը որոշում են պատժել դավաճան Ավեին ,ով թունավորել էր Սերոբին: Դրանից հետո իրար հետևից ոչնչացնում են մյուս դավաճաններին:

• Որոնք են իշխանության դրական և բացասական կողմերը։ Իշխանությունը առավելություն է , արտոնություն ․ թե․․․
  
  Իշխանությունը դրական կողմ է ունենում , երբ լինում է իր ժողովրդի կողքին և համակարծիք է լինում նրան, սկսում է զարգացնող և օգնող նախագծեր ստեղծել :
  Բացասական է լինում , երբ սկսվում է թալանը , կեղծիքը , իշխանական դիրքի օգտագործումը սեփական շահերի համար և այլն:
• Ինչ միջոցներով է իշխանությունն ազդում մարդկանց վարքագծի վրա։
  Ազդում է դեղին մամուլով, հրահրումներով և այլն:
• Ինչպես, ինչ միջոցներով է պետությունը կարգուկանոն հաստատում և պաշտպանում։

Իշխանությունը ուժային կառույցների միջոցով է կարգուկանոն հաստատում և պաշտպանում իր երկրի քաղաքացիներին , սահմանները , իրավունքները : Դրանք են ոստիկանությունը , ՊՆ-ն, ԱԱԾ-ն, բանակը: