Թեմա 7․ Հայ-ռուսական հարաբերությունները։ ՀՀ անկումը

  1. Ներկայացրե՛ք հայ-ռուսական հարաբերությունները 1918-1920թթ․ և այսօր։

1917 թ․ Հոկտեմբերյան հեղափոխությունից հետո Ռուսաստանում առաջացել էին երկու հակադիր քաղաքական ուժեր, դրանցից մեկը Խորհրդային Ռուսաստանն էր, նորանկախ Հայաստանի կառավարությունն ի սկզբանե չկարողացավ բարիդրացիական հարաբերություններ հաստատել «կարմիրների»` Խորհրդային Ռուսաստանի հետ, թեև այդ ուղղությամբ որոշ փորձեր արվեցին։Դրա հիմնական պատճառն այն էր, որ Հայաստանի իշխանությունները չէին ընդունում խորհրդային վարչաձևը, իր հերթին` խորհրդային կառավարությունն էլ ցանկություն չուներ ճանաչելու Հայաստանի անկախությունը։ Դրան հակառակ լավ հարաբերություններ հաստատվեցին Ռուսաստանի հարավում և Սիբիրում  ոչ պետական կազմավորումների հետ , նույնիսկ դիվանագիտական գրասենյակներ բացվեցին, Հայաստանը նյութական որոշ օգնություն ստացավ , նաև հաց ,զինամթերք և այլն ։

1920թ. Մոսկվա մեկնեց ՀՀ պատվիրակությունը Լևոն Շանթի գլխավորությամբ։Հայ-ռուսական բանակցությունները տևեցին 2 ամիս և արդյունք չտվեցին։ Երկու կողմերը չուզեցին պայմանագիր կնքել։ Հայաստանը դեռ հույս ուներ Սևրի պայմանագրի առաջիկայում ստորագրության վրա։ Խորհրդային կողմը պայման դրեց, որ Հայաստանը պետք է տարածքային զիջումներ աներ Ադրբեջանին ու Թուրքիային։ Հայկական կողմը չհամաձայնեց ։

Իսկ այսօր կարծես պատմությունը նորից է կրկնվում ։

2․ Ձեր կարծիքով՝ որո՞նք էին ռուս-թուրքական մերձեցման պատճառները։ Իսկ այսօր տեսնու՞մ եք ռուս-թուրքական մերձեցում, եթե այո, նշեք պատճառներ։

1920թ. գարնանը թուրք ազգայնականները Անկարայում ստեղծեցին առանձին կառավարություն Մ. Քեմալի գլխավորությամբ և բարեկամանալու առաջարկ արեցին Խորհրդային Ռուսաստանի կառավարությանը։ Աշխարհամարտից թուլացած Թուրքիան ցանկություն ուներ Ռուսաստանից ստանալ տնտեսական, ֆինանսական և ռազմական օգնություն:Քանի որ այս 2 պետությունները պայքարում էին Անտանտի տերությունների (իմպերիալիստների) դեմ, նրանց քաղաքական շահերը համընկնում էին։ Բացի դրանից՝ քեմալականները կեղծավորաբար հայտարարում էին, թե իրենք կոմունիստների նման հեղափոխականներ են և նպատակ ունեն Թուրքիայում և Արևելքի մուսուլմանական երկրներում հաստատելու սոցիալիզմ: 1920թ. ամռանը Մոսկվայում զուգահեռաբար բանակցություններ տեղի ունեցան մի կողմից ՀՀ-ի և Խորհրդային Ռուսաստանի, մյուս կողմից՝ վերջինիս և Թուրքիայի պատվիրակությունների միջև։ Օգոստոսի 24-ին ստորագրվեց ռուս-թուրքական մերձեցման նախնական պայմանագիր։ Դրանից հետո Ռուսաստանը սկսեց օգնել թուրքերին դրամով (ոսկով), զենքով ու զինամթերքով։ Իսկ թուրքերն այդ օգնությունը օգտագործեցին ոչ թե Անտանտի տերությունների, այլ Հայաստանի ու հույների, ասորիների դեմ։

Ներկա ժամանակներում այդ 2 երկրները և իրար կողքի կանգնած են, և իրար դեմ են ։

3․ Համեմատե՛ք 1920-ի հայ-թուրքական և 2020-ի հայ-ադրբեջանա-թուրքական պատերազմները ։

Թեստ

  1. Օդ, օրինակ, օգուտ, օղ, օր բառերից կազմիր ուրիշ բառեր` դրանք գործածելով բառի տարբեր դիրքերում:

Օրինակ` օրոր— օրորոց, մեղմօրոր

2. Բաց թողնված տեղերում լրացրու ո կամ վո:

-րբ, երկ-րյակ, արջա-րս, հոգե-րդի, զին-ր. բարձրա-լտ, բան-ր, ան-րակ, բարձր-րակ, -լեյբոլ:

3. Բաց թողնված տեղերում լրացրու օ կամ ո:

ամենօրյա, ամանորյա, անօրինական, հանրօգուտ, օրըստօրե, մեղմորեն, մեղմօրոր, հոգուտ, տնօրեն, նախօրոք, շաբաթօրյակ, բացօթյա, պարզորոշ, արծաթազօծ:

4. Օրինակին հետևելով` որակ, որս, որդի, որջ արմատներից 2-ական բառ կազմիր:

որոշ— որոշակի, պարզորոշ

պարզորակ,բարցորակ
զկնորս,որսորդ
որոդեգրել,որդեկորուս
որջարան,որջաբնակ

ոսոխ — թշնամի

որջ —  բույն

որձ — արու

ողորկ — հարթ

որթ — վազ

որմ — պատ

6. Լրացրու օ. ո, վո

Թռչնորս, ով, օդանավակայան, բարձրորակ, վոլեյբոլ, կրկնօրինակ, հայորդի, մեղմօրոր, չօգնել, գիշերօթիկ, կիրակնօրյա, անորակ, ոսկեզօծել, ջրօրհնեք, այսօրինակ, հանրօգուտ, ովքեր, ոդիսևս, միջօրե, տափօղակ, անօգնական, կիրակնօրյա, շտապօգնություն, բնօրրան, օրեցօր, հանապազօրյա, ցածրորակ,
ոհմակ, վոլտ, արծաթազօծ, փոխօգնություն, հակաօդային, օազիս, որսորդ, չարորակ, օբյեկտ, ոսկեզօծել, օդերևութաբանական, օրըստօրե, օրացույց, որթ, որձ, օձ, օձագալար, օձիք, ամենաորակյալ, Որմիզդուխտ, հայորդի, արջորս, ջրօրհնեք,
Վոլգոգրադ:

7. Առաջադրանք 6-ից ընտրիր 5 բառ և կազմիր բառակապակցություններ:
ուժեղ Թռչնորս
քաջ որսորդ
գեղեցիկ ոսկեզօծել

8. Առաջադրանք 6-ից ընտրիր 5 բառ և կազմիր նախադասություններ:

“ Выстрел”

  1. Что известно о жизни рассказчика?
    В повести “Выстрел” не предоставляется много информации о жизни рассказчика. Он описывает события, произошедшие в его присутствии, но не раскрывает свою собственную биографию или личные детали.
  2. Как описывает рассказчик Сильвио?
    Рассказчик описывает Сильвио как загадочного и мрачного челавека, обладающего таинственным обаянием. Сильвио привлекает внимание своим холодным и уверенным поведением, а также мастерством в стрелковом искусстве.
  3. На какой почве случился конфликт офицера и Сильвио?
    Конфликт между офицером и Сильвио возник из-за долгой враждебности, связанной с предательством. Офицер украл любовь Сильвио, нарушив доверие и дружбу. Этот предательский поступок стал основным конфликта.
  4. Как среагировал Сильвио на оскорбление? Почему?
    Сильвио среагировал на оскорбление сдержанно и хладнокровно. Он обнаружил неверность друга и понял, что должен вернуть себе честь. Вместо того чтобы впасть в гнев и ярость, Сильвио решил воспользоваться своим правом на дуэль.
  5. При каких обстоятельствах Сильвио получил пощечину?
    Сильвио получил пощечину от офицера после того, как он оказал ему насмешку и выразил свое презрение. Это стало первым унижением в серии оскорблений, которые привели к дуэли.
  6. Чем кончилась первая дуэль?
    Первая дуэль между Сильвио и офицером закончилась без результата. Оба стрелка промахнулись, и ни одна из сторон не была ранена. Это привело к тому, что конфликт не был урегулирован.
  7. Почему именно сейчас Сильвио решил воспользоваться своим правом выстрела?
    Сильвио решил воспользоваться своим правом на дуэль сейчас, потому что он обнаружил предательство со стороны офицера, который украл у него любовь женщины. Сильвио был обесчещен и оскорблен, и дуэль была для него способом вернуть свою честь и уладить конфликт.
  8. Каким показан в повести граф?
    Граф в повести показан как выдающийся стрелок и наставник Сильвио в искусстве дуэли. Он поддерживает Сильвио и советует ему, но также является свидетелем дуэли.
  9. Каким показан Сильвио?
    Сильвио показан как хладнокровный и решительный человек, готовый вернуть свою честь любой ценой. Он обладает навыками в стрелковом искусстве и решает устроить дуэль, чтобы решить свой конфликт с офицером.
  10. Кто вам в повести больше симпатичен и почему?
    Ответ на этот вопрос субъективен и может различаться у разных читателей. Некоторые могут сочувствовать Сильвио, видя в нем жертву предательства и стремящегося вернуть свою честь. Другие могут симпатизировать офицеру, видя его как жертву страсти и ошибок прошлого. Пушкин создал сложных персонажей, и их характеры открыты для интерпретации.
  11. Сочинение: “Письмо герою повести”

ՀՀ ռելիեֆը

Թվային քարտեզի վրա նշել հետևյալ Հրաբխային ծագման Լեռնավահանները 
Եղնախաղի, Ջավախքի, Արագած, Գեղամա, Վարդենիսի, Սյունքի։ 

Թվային քարտեզի վրա նշել հետևյալ հարթավայրերը
Շիրակի-Շիրակի մարզի հարավային հատված, գոգահովիտը հարավային հատվածից շրջապատված է Շիրակի լեռնաշղթայով, արևելքից՝ Փամբակի լեռնաշղթայով, հարավ-արևելքից՝ Արագած լեռով։

Աշոցքի-Շիրակի մարզի հյուսիս, Աշոցք գյուղի մոտակայքում,


Լոռվա Մասրիկի-Լոռու մարզի հյուսիս-արևմուտք, գոգահովիտը արևմուտքից շրջապատված է Ջավախքի լեռնաշղթայով, հարավից՝ Բազումի լեռնաշղթայով, արևելքից՝ Վիրահայոց լեռնաշղթայով։
Արատյան-Արագածոտնի մարզի հարավ, Արմավիրի մարզ, Կոտայքի մարզի կենտրոնական հատվածի արևմուտք, Արարատի մարզի արևմուտք։

Թեստ

5.հավերահարս
6.ո,օ
7.ապարդյուն
8.այո
9.տարտամել
10.կթղա

11.երաժիշտներ,պատանիներ,ապարանքներ ,պատուհաններ
12.մի-անորոշ դերանուն
13.խոսած
14.Ջութակ-գոյական,ողղական հոլով,եզակի,իրանիշ,անորոշ հոդ
հրաբայաբար-ձևի մակբայ
չեր հուսահատվում-բայ սահմանական եղանակ ,անկատար անցյան,ժխտական
15.

16.

17.Այնուհետև, երբ ջութակն իր վերջին հուսահատկան ճիչերն էր արձակում, պատուհանի մի փեղկը կիսով չափ բացվեց, նախ մի դրամ զրնգաց գետնին և ապա թղթի մի կտոր, օդի մեջ պտտվելով, ցած ընկավ պատանի երաժշտի ոտների առջև։
18.անունդ

Թեմակտիկ հարցեր

1․Ինչու՞ է անհրաժեշտ սահմանել հոսանքի քանակական բնութագիրը։
Անհրաժեշտ է սահմանել հոսանքի քանակական բնութագիրը, քանի որ հոսանքի տարբեր ազդեցությունները պայմանավորված են իր քանակով։

2․ Ինչո՞վ է տարբերվում ազատ լիցքակիրների ուղղորդված շարժումը քաոսային շարժումից։
Երբ ազատ լիցքակիրները կատարում են ուղղորդված շարժում, հաղորդչի լայնական հատույթով որևէ ընտրված ուղղությամբ յուրաքանչյուր վայրկյանում տեղափոխված արդյունարար լիցքն այլևս զրո չէ:

3․ Ո՞ր հոսանքն են անվանում հաստատուն։
Եթե կամայական հավասար ժամանակներում հաղորդչի լայնական հատույթով անցնում են լիցքի նույն քանակը, ապա ադպիսի հոսանքն անվանում են հաստատուն հոսանք:

4․ Սահմանել հաստատաուն հոսանքի ուժը։ Ինչ է ցույց տալիս հոսանքի ուժը, և ո՞րն է նրա միավորը։
Հաստատուն հոսանքի ուժ անվանում են հաղորդչի լայնական հատույթով կամայական ժամանակում անցած լիցքի հարաբերությունն այդ ժամանակին:
Հոսանքի ուժը ցույց է տալիս, թե հաղորդչի լայնական հատույթով հոսանքի ուղղությամբ 1 վայրկյանում ինչ արդյունարար լիցք է անցնում: Հոսանքի ուժի միավորը անվանում են ամպեր: Մասնային միավորներ՝ մԱ, մկԱ:

5․ Ինչպե՞ս է սահմանվում լիցքի միավորը՝ կուլոնը։

Հոսանքի ուժի միջոցով, եթե այն հայտնի է, կարելի է որոշել t ժամանակում հաղորդիչով անցնող լիցքի մեծությունը. 

q = I ⋅ t

6․ Ո՞ր սարքն են անվանում ամպերաչափ։ Ո՞ր երևույթի վրա է հիմնված նրա աշխատանքը։
Ամպերաչափը այն սարքն, որով չափում են հոսանքի ուժը: Ամպերաչափի գործողության սկզբունքը հիմնված է հոսանքի մագնիսական ազդեցության վրա:

7․Որքա՞ն է նկարում պատկերված ամպերաչափի սանդղակի բաժանման արժեքը :

M4250.jpg

8․Հաշվեք կայծակի տևողությունը, եթե 30000Ա հոսանքի ուժի դեպքում կայծակի խողովակի ընդլայնական հատույթով անցնում է 60 Կլ լիցք:

9․Որոշեք ջեռուցման սալիկում հոսանքի ուժը, եթե 5 րոպեում նրանով անցել է 1000 Կլ լիցք:

pbig_12218.jpg

10․ Էլեկտրական սրճեփ շղթայում հոսանքի ուժը 1.4 Ա է:

Որքա՞ն լիցք կանցնի նրա ջեռուցիչ  տարրով 10 րոպեում:

1f24f3886d251eb052bd7da05c853a36.jpg

Երեխայի իրավունքը

Բոլոր մարդիկ ծնվում են ազատ ու հավասար իրենց արժանապատվությամբ և իրավունքներով: Նրանք օժտված են բանականությամբ ու խղճով և պարտավոր են միմյանց նկատմամբ վարվել եղբայրության ոգով:
Ես համամիտ եմ այս հոդվածի հետ,բայց միշտ էլ լինում են բացառություններ:

Ոչ ոք չի կարող ենթարկվել կամայական կալանքի, ձերբակալման կամ արտաքսման:
ես համամիտ եմ բայց մարրդիկ այտ իրավիճակին այտ պահին նայում են ուրիշ կողմից:

Ոչ ոք չպետք է ենթարկվի խոշտանգման կամ դաժան, անմարդկային, իր արժանապատվությունը նսեմացնող վերաբերմունքի ու պատժի:
Ես նորից համամիտ եմ բայց դա այն ժամանակ հաշվում եր շատ նետրալ երևույթ:բայց դա շատ ճիշտ է որ մարդիկ չը ենթարկվեն անմարդկային վերաբերմունքի :

Թվական

Վարժություն 1։ Դո՛ւրս գրել տեքստում եղած թվականները, դրանք  գրել բառերով և նշե՛լ տեսակները։ 
Զվարթնոց. Վաղարշապատի Ս. Գրիգոր. վաղ միջնադարի հայկական ճար-
տարապետության հուշարձան Արարատյան դաշտում՝ Էջմիածնից 3 կմ հարավ։
Ըստ հայ պատմիչների վկայության և պահպանված հունարեն արձանագրության՝
կառուցել է Ներսես Գ Իշխանցի (Շինող) հայոց կաթողիկոսը, և նրա գահակալու-
թյան տարիներից էլ՝ 641-661, արտածվում է Զվարթնոցի կառուցման ժամանակը։
Ըստ Մովսես Կաղանկատվացու՝ Զվարթնոցը օծվել է 652-ին։ Թ. Թորամանյանի
կարծիքով շինարարությունը սկսվել է 643-ին և հիմնականում ավարտվել 652-ին։
Զվարթնոցը կանգուն է եղել մինչև X դ. վերջը. ավերման պատճառի մասին մեզ
հայտնի պատմական աղբյուրները լռում են։ Ըստ պեղված նյութերի՝ նախքան
Զվարթնոցը այստեղ եղել են հնագույն և IV-V դդ. կառույցներ։ Տեղանքի ցածրիկ,
շրջանաձև բլրակը պարագծով շրջապատված է յոթաստիճան բազմանիստ հե-
նապատով (բացի հարավարևմտյան մասից, ուր պալատն է)՝ կազմելով սալահա-
տակ պատվանդան, որի կենտրոնում կառուցվել է տաճարը։ 1905-ին Թ. Թորա-
մանյանը ստեղծեց Զվարթնոցի գիտական վերակազմությունը։ Ըստ պահպանված
հատակաձևի և այդ վերակազմության՝ կառույցի ծավալատարածական հորին-
վածքի կորիզը քառակոնքն է, որը ցածում շրջապատված է երկհարկ պարարկյալ
սրահով (տրամագիծը՝ 35,75 մ), իսկ վերևում՝ կիպ պարփակված գլանային պա-
տով։ Կիսագմբեթ, հիմնական առանցքներով խաչաձև տեղադրված 4 կոնքերը
միմյանց են կապվում բարդ կտրվածքի, զանգվածեղ, վերևում կամարակապ մայր
մույթերով՝ գմբեթակիր քառակուսին, որից անցումը թմբուկի բոլորակին իրակա-
նացված է առագաստների միջոցով։ Կոնքերը, բացի արևելյանից, որը հոծ է և ամ-
փոփում է բեմը, իրենց ստորին մասում սյունակազմ են (6-ական սյուն, տրամա-
գիծը՝ 0,6 մ)։ Սյուներն ավարտվում են կողովաձև, խոյազարդ խոյակներով և
միմյանց կապվում կամարներով։
Ըստ «Հայկական սովետական հանրագիտարանի»

3կմ- քանակական թվական
641-661տարիներին- բացարձակ թվական
652-ին(թվականին)- բացարձակ թվական
643-ին(թվականին)-բացարձակ թվական
Xդար-դասական թվական
IV-Vդարեր-դասական թվական
1905-ին-թվականին-բացարձակ թվական
4- քանակական թվական
6-ական—բաշխական թվական

Վարժություն 2։ Գրե՛լ բառերով։
9-ինը, 12-տասներկու, 99-ինսւնինը, 50-հիսուն, 60-վացուն, 70-յոթանայուն, 80-ութանասուն, 100-հարյուր, 1938-հազար ինը հարյուր եռեսունութ, II-երկրորդ, III-երրորդ, IV-չորրորդ։

Վարժություն 3։ Ո՞ր շարքի բոլոր թվականներն են կազմությամբ պարզ
(արմատական):
1. տասնինը, երեսուն, ինը
2. քառասուն, մեկ, հազար
3. յոթ, միլիարդ, հարյուր
4. տասը, երկու, տասնմեկ
5. ինը, միլիարդ, քսանչորս
6. տասնութ, քսանութ, հարյուր
7. տասնմեկ, երեսուն, երեք
8. տասը, երկու, տասնմեկ

Test

Past continuous and past simple
Choose the correct verb tense.

1. I started/was starting work at 9 a.m. this morning.
2. This time last year I studied/was studying at university.
3. Sarah hurt her ankle while she ran/was running.
4. I missed/was missing your call because I was working.
5. While I was walking home, I noticed/was noticing a new shop in the high street.
6. At 6 p.m. yesterday it already got/was already getting dark.
7. I saw you driving down Green Street yesterday! Where did you go/were you going?
8. When we saw the crime, we called/were calling the police.
9. I started/was starting my new job yesterday.
10. What did you do/were you doing at around 8 a.m. this morning?
11. While I was washing the dishes, I suddenly had/was having a brilliant idea.
12. He didn’t hear the phone ring. He listened/was listening to really loud music.
13. They already closed/were already closing the shop when I got there, so I couldn’t go in and buy anything.
14. The teacher told us to stop what we did/were doing.
15. Did you find/ were you finding what you were looking for in the library yesterday?
16. When I heard the phone ring, I answered/was answering it straight away.

Complete the sentences using the following verbs in the correct form.
Buy, catch, cost, fall, hurt, sell, spend, teach, throw, write

1 Wolfgang Amadeus Mozart wrote more than 600 pieces of music.
2 “How did you learn to drive? “My father taught me.”
3 We couldn’t afford to keep our cat, so we sold it.
4 Jim fell down the stairs this morning and hurt his leg.
5. Dave threw the ball to Sue, who caught it.
6. Laura spend a lot of money yesterday. She bought a dress which costed £200.

2. Translate into English
Մենք իններորդ դասարանցիներ ենք և սովորում ենք «Մխիթար Սեբաստացի» կրթահամալիրի ավագ դպրոցում: Մեր դպրոցը մեծ է և գեղեցիկ: Դասասենյակների պատերը թափանցիկ են (transparant): Մենք հաճախ ենք ճամփորդում: Դպրոցն ունի մարզասրահներ, գրադարան, ընթերցասրահ, համերգասրահներ (concert halls): Մենք շատ հետաքրքրություններ ունեք: Մենք սիրում ենք սպորտ, պար, երաժշտություն, լեզուներ: Մեզնից ոմանք հաճախել են պարի դասերի, մյուսները՝ նկարչության կամ դաշնամուրի: Մենք բոլորս սիրում ենք երգել և պարել ժողովրդական և ժամանակակից երգեր և պարեր: Մենք սովորում ենք տարբեր լեզումներ՝ հայերեն, ռուսերեն, անգլերեն, ֆրանսերեն, իսպաներեն, թուրքերեն և այլն: Մենք պարապում ենք տարբեր  մարզաձևերով (go in for …) ֆուտբոլ, ձեռնամարտ (hand-to-hand fighting), կարատե և այլն: Մեզնից ոմանք հաճույքի համար են պարապում, մյուսներն ուզում են դառնալ պրոֆեսիոնալ մարզիկներ: Մենք սիրում ենք համակարգչային և այլ խաղեր: