Քրոմոսոմի կառուցվածքը կարելի է բաժանել մի քանի բաղադրիչների, այդ թվում՝ ԴՆԹ-ի մոլեկուլները, որոնք սերտորեն ոլորված են հիստոնային սպիտակուցների շուրջ՝ ձևավորելով քրոմատին։ Քրոմոսոմի հիմնական կառուցվածքը կազմված է երկու նույնական քրոմատիդներից, որոնք միասին պահվում են ցենտրոմերում: Յուրաքանչյուր քրոմատիդ քրոմոսոմի ԴՆԹ-ի մոլեկուլի ամբողջական պատճենն է և ձևավորվում է ԴՆԹ-ի վերարտադրության ժամանակ: Տելոմերները ծածկում են յուրաքանչյուր քրոմատիդի ծայրերը՝ պաշտպանելով քրոմոսոմի ամբողջականությունը և կարգավորելով բջիջների ծերացումը և ծերացումը:
Քրոմոսոմները տարբերվում են չափերով, ձևով և քանակով տարբեր օրգանիզմների միջև: Մարդկանց մեջ կա 23 զույգ քրոմոսոմ, որոնցից յուրաքանչյուրը բաղկացած է մեկ քրոմոսոմից, որը ժառանգված է մորից և մեկը՝ հորից։ Քրոմոսոմների կառուցվածքի և ֆունկցիայի ուսումնասիրությունը կարևոր նշանակություն է ունեցել գենետիկայի տարբեր ասպեկտների ըմբռնման համար, ներառյալ ժառանգական օրինաչափությունները, գենետիկ խանգարումները և էվոլյուցիոն հարաբերությունները: Մոլեկուլային կենսաբանության տեխնիկայի առաջընթացը թույլ է տվել գիտնականներին ավելի խորանալ քրոմոսոմների բարդությունների մեջ՝ բացահայտելով հատուկ գեների և կարգավորող տարրերի առկայությունը նրանց ԴՆԹ-ի հաջորդականությունների մեջ:
1․Ի՞նչ ջերմաքանակ կանջատվի 100 վ-ում 25 Օմ դիմադրություն ունեցող մետաղե պարույրում, եթե այն միացված է 120 Վ լարման ցանցին:
Եթե կանջատվող մետաղե պարույրում տրված դիմադրությունը 100 վոլտով է, իսկ այն միացվել է 120 վոլտով լարման ցանցին, կարելի է հաշվել այդ միացված դիմադրությունը:
Միացվելով լարման ցանցին, պարույրում ավելացնելու համար օմասերը կգրվեն այնպես, թե ավելացված վոլտաժամանակը որևէ ժամանակների ընթացքում:
Այս դեպքում, լարման ցանցին միացվելով պարույրում կունենանք հետևյալ բանաձևը.
25Ω+120Ω=145Ω25Ω+120Ω=145Ω
Վարկածով, 100 վոլտով ջերմաքանակը կանջատվելու դեպքում պարույրումը պետք է լինի 145 Օմ՝ այն լարման ցանցին միացվելու հետևանքով։
2․ Ջեռուցիչ տարրի դիմադրությունը 200 Օմ է, նրանով անցնող հոսանքի ուժը՝ 0.6 Ա:
4․ Նույն չափերի 0.1 Օմ⋅մմ2/մ տեսակարար դիմադրությամբ երկաթե և 1.1 Օմ⋅մմ2/մ տեսակարար դիմադրությամբ նիքրոմե հաղորդալարերը միացված են շղթային հաջորդաբար: Ինչի՞ է հավասար նույն ժամանակամիջոցում առաջին և երկրորդ հաղորդալարերում անջատված ջերմաքանակների հարաբերությունը:
5․ Էլեկտրական արդուկի 0.017 Օմ⋅մմ2/մ տեսակարար դիմադրությամբ պղնձե սնուցող հաղորդալարի երկարությունը 2 մ է, լայնական հատույթի մակերեսը՝ 1.5մմ2։ Որքա՞ն ջերմաքանակ կանջատվի այդ հաղորդալարում 10 րոպեի ընթացքում, եթե շղթայում հոսանքի ուժը 3 Ա է:
6․ Բնակարանի տաքացման համար օգտագործվող 100 Օմ դիմադրություն ունեցող էլեկտրական ջերմատաքացուցիչը նախատեսված է 3.5 Ա հոսանքի ուժի համար: Որքա՞ն էներգիա կծախսի այդ ջերմատաքացուցիչը 5 ժամ անընդհատ աշխատելու դեպքում:
R=100 Օմ I=3.5 Ա t=18000 Վարկյան Q=I2*R*t Q=12.25*100*18000 Q=22050000
7․ Նկուղում էլեկտրական լամպը մոռացել էին անջատել: Որքա՞ն աշխատանք էր իզուր կատարվել 10 ժամում, եթե լամպը միացված էր 127 Վ լարման ցանցին և նրանով անցնող հոսանքի ուժը 0.8 Ա էր: t=36000 U=127 Վ I=0.8 Ա A=U*I*t A=127*0.8*36000 A=3657600
8․ 30 Օմ դիմադրություն ունեցող էլեկտրական փոշեկուլը միացրեցին 120 Վ լարման ցանցին: Որքա՞ն աշխատանք կկատարի նրանում հոսանքը 8 րոպեի ընթացքում:
1915 թվականի փետրվար ամսին իմ պապիկի մայրը 5 տարեկան էր : Նա իր ընտանիքով , որի մեջ մտնում էին հայրը , խորթ մայրը և 3 մյուս քույր-եղբայրները , ապրում էին Արևմտյան Հայաստանի Մուշի Բուլանուղ քաղաքում : Հանկարծ մի փետրվարյան օր նրանց տեղահան են անում : Նրանք շատ հապճեպ հավաքվում են և ամբողջ գերդաստանով ճանապարհվում դեպի Արևելյան Հայաստան : Շատ դժվար է լինում ճանապարհին , քանի որ ձմեռ էր , ջուր չկար , հագուստները դարձել էին ցնցոտիներ , իսկ կոշիկները մաշել էին : Հասնելով Հայաստանի և Իրանի սահմանի մոտ նրանք ուզում էին թեքվել Իրան , սակայն նրանց ընդառաջ է գալիս Զորավար Անդրանիկը և ճանապարհ ցույց տալիս դեպի Սիսիան : Սիսիանի մոտ գտնվող գետում մահանում է իմ պապիկի մոր/Մաֆո/ հայրը : Մաֆոն լրիվ որբանում է : Սակայն հորեղբայրները նրան պահում են : Նրանք հասնում են Արագածի լանջերի մոտ , այնտեղ կար մի գյուղ , կոչվում էր Թուրքի Գյոզալդարա / հիմա՝ Գեղաձոր/ : Այս տեղը նրանց շատ է դուր գալիս , քանի որ նախկին բնակավայրը նույնպես լեռնային է եղել : Շատ անսպասելի մահանում է Մաֆոյի խորթ մայրը : Այդ ժամանակ հորեղբայրը պահում է խորթ փոքր եղբորը , իսկ Մաֆոին հանձնում են Աշտարակի մանկատուն: Նրան մի քանի անգամ տեղափոխում են տարբեր մանկատներ : 18 — ը լրանալուց հետո նրան տանում են Հոկտեմբերյանի վեցերորդ սովխոզ/ հիմա՝ Լենուղի / , այստեղ նա ծանոթանում է ապագա ամուսնու հետ , որը ևս մանկատան սան է եղել : Նրանք ունենում են 8 երեխա , որոնցից ամենակրտսեր տղան իմ պապիկն է եղել :
Առաջին նկարում իմ պապիկիս հայրն է ՝ իր թոռնիկի հետ , երկրորդում ՝ պապիկիս մայրը ՝աղջկա հետ :
Առաջադրանք. 1․ 1960-ական թթ. բնութագրվում են որպես ազգային զարթոնքի շրջան։ Ի՞նչ փաստերով կարող եք հիմնավորել այդ բնութագիրը։ Ի՞նչ կարևոր հարցեր բարձրացվեցին ազգային կյանքի աշխուժացման ընթացքում։ Ստալինի մահից հետո իշխանության գլուխ եկավ Նիկիտա Խրուշչովը ։ Նախորդ իշխանության արգելանքների համեմատ բավականին աշխուժացավ ազգային կյանքը ։ 1965թ. լրացավ Հայոց մեծ եղեռնի 50 տարին և առաջին անգամ նշվեց հայ ժողովրդի այդ մեծ ողբերգությունը։ Ժողովուրդն ինքնաբուխ, տասնյակ հազարներով դուրս եկավ փողոց և ցույցի ժամանակ պահանջեց իշխանություններից , որ պաշտ պանի հայ ժողովրդի իրավունքները, դատապարտի թուրքերի կազմակերպած Հայոց ցեղասպանությունը և հասնի նրա միջազգային ճանաչմանը։։ 1967թ. տեղի ունեցավ եղեռնի զոհերին նվիրված հուշակոթողի բացումը։1968թ. տեղի ունեցավ Երևանի հիմնադրման 2750-ամյակին նվիրված տոնակատարության արարողությունը, որին մասնակցեցին նաև բազմաթիվ սփյուռքահայեր ու տարբեր երկրներից ժամանած հյուրեր: 2․ Ձեր կարծիքով՝ ի՞նչ է այլախոհությունը: Ե՞րբ է սկզբնավորվել այլախոհական շարժումը Հայաստանում: Նշե՛ք ձեզ հայտնի այլախոհների: Ըստ ձեզ՝ ո՞վ կարող է դառնալ այլախոհ: 1960-1970-ական թթ. Հայաստանում գործում էին մի շարք ընդհատակյա կազմակերպություններ: Ակտիվ գործիչներից էին Խաչիկ Սաֆարյանը, Խաչատուր Ամիրջանյանը, Հայկազ Խաչատրյանը, Շահեն Հարությունյանը, Պարույր Հայրիկյանը, Աշոտ Նավասարդյանը։ ԿԱրող էին դառնալ այլախոհ այն մարդիկ , ովքեր կողմ էին Հայ դատի և պահանջատիրության միջազգային ճանաչմանը, Արցախը և Նախիջևանը Հայաստանի հետ միավորելուն, ժողովրդավարության հաս տատմանը։
հարցադրումներ 1.Քանի միլիոն նյութ է հայտնի մարդկությանը Մոտավորապես 30 միլիոն նյութ 2.Ինչպես են դասակարգվում նյութերը ըստ բաղադրության(պարզ և բարդ ,մետաղ և ոչմետաղ) 3.Ինչպես է դասակարգվում նյութերը ըստ ծագումնաբանությոան անօրգանակ,օրգանական(բոլոր պարզ նյութեր մետաղ ոչ մետղաները անօրգանական են )նաև օքսիդներ, հիմքեր, թթուներ ու աղերը: Նյութերը ըստ ծագումնաբանության դասակարգվում են օրգանական և անօրգանական: Օրգանական նյութերից են ՝ ճարպերը, ամինաթթուները և այլն, իսկ անօրգանական նյութերից են ՝ թթվածին, կերակրի աղ և այլն։
4.Անօրգանակ նյութերի ինչպիսի օրինակներ գիտեք,գրել բանաձևները և անվանեք: Անօրգանական նյութերից են կարբիդները, կարբոնատները, ածխածնի օքսիդը։ 5.Օրգանական նյութերի ինչպիսի օրինակներ գիտեք,գրել բանաձևները և անվանեք: Օրգանական նյութերից են ճարպերը, ամինաթթուները, գլյուկոզը, էթիլ սպիրտը։ 6.Որ նյութերն են ավելի շատ օրգանականը թե անօրգանականը: Քանի որ ոչ բոլոր տարրերն են պարունակում ածխածին, այդ պատճառով անօրգանական նյութերը ավելի շատ են։ 7.Որ նյութերն են կոչվում օքսիդներ,հիմքեր,թթուներ,աղեր սահմանեք ,դասակարգեք գրեք օրինակներ,նշել ֆիզիկա քիմիական հատկությունները
Առաջադրանք. 1․ 1960-ական թթ. բնութագրվում են որպես ազգային զարթոնքի շրջան։ Ի՞նչ փաստերով կարող եք հիմնավորել այդ բնութագիրը։ Ի՞նչ կարևոր հարցեր բարձրացվեցին ազգային կյանքի աշխուժացման ընթացքում։ Ստալինի մահից հետո իշխանության գլուխ եկավ Նիկիտա Խրուշչովը ։ Նախորդ իշխանության արգելանքների համեմատ բավականին աշխուժացավ ազգային կյանքը ։ 1965թ. լրացավ Հայոց մեծ եղեռնի 50 տարին և առաջին անգամ նշվեց հայ ժողովրդի այդ մեծ ողբերգությունը։ Ժողովուրդն ինքնաբուխ, տասնյակ հազարներով դուրս եկավ փողոց և ցույցի ժամանակ պահանջեց իշխանություններից , որ պաշտ պանի հայ ժողովրդի իրավունքները, դատապարտի թուրքերի կազմակերպած Հայոց ցեղասպանությունը և հասնի նրա միջազգային ճանաչմանը։։ 1967թ. տեղի ունեցավ եղեռնի զոհերին նվիրված հուշակոթողի բացումը։1968թ. տեղի ունեցավ Երևանի հիմնադրման 2750-ամյակին նվիրված տոնակատարության արարողությունը, որին մասնակցեցին նաև բազմաթիվ սփյուռքահայեր ու տարբեր երկրներից ժամանած հյուրեր: 2․ Ձեր կարծիքով՝ ի՞նչ է այլախոհությունը: Ե՞րբ է սկզբնավորվել այլախոհական շարժումը Հայաստանում: Նշե՛ք ձեզ հայտնի այլախոհների: Ըստ ձեզ՝ ո՞վ կարող է դառնալ այլախոհ: 1960-1970-ական թթ. Հայաստանում գործում էին մի շարք ընդհատակյա կազմակերպություններ: Ակտիվ գործիչներից էին Խաչիկ Սաֆարյանը, Խաչատուր Ամիրջանյանը, Հայկազ Խաչատրյանը, Շահեն Հարությունյանը, Պարույր Հայրիկյանը, Աշոտ Նավասարդյանը։ ԿԱրող էին դառնալ այլախոհ այն մարդիկ , ովքեր կողմ էին Հայ դատի և պահանջատիրության միջազգային ճանաչմանը, Արցախը և Նախիջևանը Հայաստանի հետ միավորելուն, ժողովրդավարության հաս տատմանը։
3․ Նկարագրե՛ք վերակառուցման քաղաքականության վերափոխումները և դրանց հետևանքները
Թարգմանել տեքստը Будда говорил, что не может быть осознанности без сострадания, как и сострадания без осознанности. Сострадание — это внутренняя сторона осознанности.
Став просветленным, Будда отправился домой. Его отец был в гневе! Все это время он копил свои эмоции, и вот настал момент выплеснуть их. Он начал оскорблять сына, говоря: «Почему ты пришел сейчас, через 12 лет? Ты был “глубокой раной” для меня. Ты почти убил меня! Я так долго ждал! Ты не был для меня сыном, ты был врагом!»
Это продолжалось долго, Будда молчал, в его глазах была любовь и великое сострадание. “Почему ты молчишь?” — спохватился отец.
Будда сказал:
— Вначале выскажи все то, что ты накопил в себе за 12 лет. Отведи душу! Только тогда ты сможешь понять меня. Я хотел бы сказать тебе одну вещь: ты разговариваешь с кем-то другим, не со мной. Человек, который покинул твой дом много лет тому назад, не вернулся. Он умер! Я совершенно новый человек. Но сначала отведи душу, твои глаза полны гнева, так что ты не можешь даже видеть меня.
Постепенно отец остыл, он вытер слезы и с интересом стал разглядывать сына. «Да, это другой человек. Конечно, лицо и фигура те же самые, но он не знаком мне, это совершенно новое существо» — думал он про себя.
Он сказал:
— Ты изменился. Я хотел бы вкусить то, что ты вкусил. Смерть приближается, я очень стар. Посвяти меня в Тайну! Прости меня за мой гнев. Хорошо, что ты пришел. ՝՝՝
Բուդդան ասում էր, որ չի կարող բացահայտում լինել ոչ միայն բարիներության առաջարկությունը առանց պատահականության, ինչպես նաև պատահականության առաջարկությունը բարիներության առաջարկության առաջարկության առաջին մասը։ Բարիներությունը – այն է բարիներության մեր ներքին կողմը։
Այսպիսով, այս բարիներության համար հաստատելով, Բուդդան մեծացավ և գնաց իր տուն։ Այնտեղ իր հայրը զգացել էր! Նա ամեն այն ժամանակը հավաքել էր իր բարեկամները, և ժամանակը էլ գալիս էր դրանք մեջբերել։
Նա սկսեց տիրապետել ուրիշը, ասելով. “Ի՞նչու դու լռում ես?” – հետաքրքրվեց հրապարակը։
Բուդդան ասաց.
— Առաջինը, լավագույնը լսեցի՞ք այն բոլորը, ինչը դուք հավաքել եք ինքնասպանումս։ Սրանք կարող են օգտագործվել միայն ապագայում, երբ դուք իմացնեք ինձ։ ես ուզում եմ ձեզ ասել մեկ բան. Դուք խոսում եք ուրիշ մարդով, ոչ թե իմ հետ։ Այն մարդը, որը ձեզնից շեղվել է շատ տարեց առաջ, չեմ ես ելքային մեր տուն։ Նա ասաց
-Դու փոխվել ես:Ես կցանկանայի համտեսել այն, ինչ դուք ճաշակեցիք։ Մահը մոտենում է, ես շատ ծեր եմ։ Առաջարկիր ինձ Գաղտնիքի մեջ: Ներիր ինձ իմ բարկության համար: Լավ է, որ եկել ես։
Կամավորի և կազմակերպություն միջև պայմանագիր կնքվում է
Կամավորի և կազմակերպությունից պայմանագիր կնքելու պահին այդ երկու կողմերի միջև հարկավոր պայմանները կատարվում են, որպեսզի ամեն մի կողմ հանդիսանում լինի պայմանագիրը՝ կատարելու, որպեսզի միաժամանակը, գումարը, ապաակտիվացման ժամկետը, իրականացման կարգը և այլ պայմանները սահմանված լինեն: Այդպիսի պայմանագիրը հաստատվում է գրանցված օրվանից առաջ, որից հետո կամավորի և կազմակերպության միջև միասին ամեն ինչ լինելու է դրանց պայմանների համար:
Կամավորի աշխատանքը վարձատրվում է
Կամավորի աշխատանքը կարող է վարձատրվել լրացուցիչ միջոցներով, որոնք կարող են ներառվել պայմանագրում: Այդպես, աշխատանքի հավասար պայմանները կարող են ներառվել աշխատանքի ժամկետի, աշխատանքի տեսակի, կամավորի պաշտոնի, աշխատավարձի և այլ տվյալների հետ: Վարձատրող միջոցները կարող են ներառվել գումարի, աշխատավարձի տեսակի, աշխատավարձի ժամանակի կամ այլ պարամետրերի հետ: Վարձատրությունը կարող է լինել արձագանքային, ժամանակակից, վճարման համարի այլ եղանակներով: Այն հավասար է պայմանագրում նշված վարձատրության հետևանքներին:
Ով է կամվորը
Կամվորը հանգստյան ունեցող մարդ է, որը կնքում է պայմանագիր կազմակերպության կամ այլ որոշ անձանց հետ: Կամվորը կարող է լինել որևէ անձի թիվը, հավասարականությունը կամ այլ կարգավիճակները բավարարելու պայմաններին: Եթե նախապատրաստ է կամվել այլ որևէ անձի հետ կամ կամավորի կողմից, ապա նրան այդ կամավորությունը կարող է առաջացնել ուղերձը, գումարը, համաձայնեցված պայմանները և այլ պարամետրերը պայմանագրում:
Անչափահասը ինչպես կարող է կատարել կամավորություն Եթե անչափահասը կատարվում է պայմանագրի պարամետրերի հետ համաձայնված՝ ապա այն ավտոմատ կատարվում է առանց կամավորի այն կարգավիճակի համար, որին նա գրանցվել է:
Երբ է հնարավոր լուծել կամավորության մասին պայմնագիրը Կամավորությունը պայմանագրվում է այն դեպքերում, երբ երկու կողմերը համաձայնում են ու փորձում են լուծել իրենց միջև որևէ խնդիրները կամ հարցերը: Այսպիսով, համաձայնագիրը պայմանագրում է սահմանավարժ գործողությունները, ժամկետները, պարամետրերը և այլ պայմանները, որոնք համաձայնվում են այն դրականից, որ խնդիրը կամ հարցը լուծվի:
Ով կարող է ներգրավել կամավոր Օգտվող, ով կարող է ներգրավել կամավոր, կարող է լինել որեւէ անձ, որը համապատասխանաբար նկատում է կազմակերպած պայմաններին, որոնց համար պատահարված է ներգրավման երկիրը, պայմանագրի տեսակը, կամավորի պաշտոնը:
Օգտվող, ով կարող է ներգրավել կամավոր, կարող է լինել որեւէ անձ, որը համապատասխանաբար նկատում է կազմակերպած պայմաններին, որոնց համար պատահարված է ներգրավման երկիրը, պայմանագրի տեսակը, կամավորի պաշտոնը:
Որոնք են կամավոր աշխատանքի նպատակները
Առաջադրանք՝
Կամավոր աշխատողի առնվազն 3 իրավունք
Հավասարակության իրավունք – Կամավոր աշխատողը ունի իր աշխատավարձային բանաձևը ըստ աշխատավարձի, գործողության ժամկետների, անձանց հետ կապված նախագծերի արժեքը և այլն:
Առարկայի իրավունք – Կամավոր աշխատողը ունի իր աշխատանքի ժամկետների սահմանափակումները և այլ աշխատանքային իրավունքներ, որոնք համապատասխան են նրա կազմակերպական պայմաններին:
Անձնական աշխատանքի իրավունք – Կամավոր աշխատողը ունի իր աշխատանքի տեղակայման իրավունքը, հետևյալ նկարագրություններով՝ որոշ ժամկետների սահմանափակումներ, աշխատավարձի համար հաստատություն ստանալը, անվճար ժամանակավոր ազատություն ու այլ անձնական աշխատանքային իրավունքներ:
Կամավոր աշխատողի առնվազն 3 պարտականություն
Ուղղության պարտականություն – Կամավորը պարտադիր է պահպանել անձանց մասին գաղափարները, գաղտնիությունը, ուղղությունը և հավաքել այլ կամավորական տվյալներ:
Պատահական խնդիրների համարվողություն – Կամավորը պարտադիր է հանդիսանում պատահական խնդիրների լուծման համար, ինչպես նաև հետևյալ պարտականությունները, որոնց լուծումն ունի այդ կամավորի կողմից – անձանց կանոնադրություն, աշխատանքի անհնարինությունների լուծում:
Կառավարման համաձայնություն – Կամավորը պարտադիր է հանդիսանում համալիր կառավարման պայմաններին հետևյալ համաձայնություններով – աշխատողի նպատակական մասը
Կազմակերպության առնվազն 3 իրավունք
Անձնական իրավունքներ – Կազմակերպության անձանց համար առկա են անհատական իրավունքները, որոնք կազմակերպության կամ մասնագիտական վարկանունները պահպանում են իրենց անունները, անձամբույնը և անհատական տվյալները:
Անհատական միավորները – Կազմակերպության անդրադարձը ներգաղթում է անձանց միավորների ապահովումը, դրանց խառընթացը և ազատությունը կազմակերպության մեջ:
Անձանց Պրոդուկտները և Ծառայությունները – Կազմակերպության միջոցով անձանց ապահովում են պրոդուկտներ, ծառայություններ կամ տեղեկատվական աշխատանքներ:
Քարտեզը և Սահմանապահությունները – Հաստատված կարգավորումներով և կազմակերպական հիմնականություններով կազմակերպությունը գնահատում է ներկայությունները, ինչպես նաև սահմանապահությունները և սահմանափակումները:
Աշխատանքային հետազոտություն – Կազմակերպության անդրադարձությունը ներգաղթում է հետևյալ աշխատանքների անդրադարձը՝ հետազոտություն և մշակում կազմակերպության պայմանների համար:
Մկրտիչ Համբարձումյան 