Հայոց լեզու

1․ Գրի՛ր՝ ինչ հնչյունափոխություն է կատարվել․

ջուր-ջրծաղիկ ու-ը
ծաղիկ-ծաղկաման ի-ն սղղվել է
համբույր-համբուրել ույ-ու
հին-հնամենի ի-ը
բազուկ-բազկաթոռ ու-ն սղղվել է
պատիժ-պատժել ի-ը
ողջույն-ողջունել
աշխույժ-աշխուժություն
մատյան-մատենագիր
պարտեզ-պարտիզան
գլուխ-գլխավոր
էշ-իշամեղու

2․ Ո՞ր տարբերակը տեղադրելու դեպրում քերականորեն և արամաբանորեն ճիշտ նախաասություն կստացվի:

Արևը վաղուց թեքվել էր դեպի մայրամուտ, և մութն էլ քիչ-քիչ ընկնում էր, ………… դաշտում դեռ աշխատող գեղջուկներ կային:

1) քանի որ

2) քանի դեռ

3) բայց և այնպես

4) ինչքան էլ

3. Ո՞ր տարբերակը տեղադրելու դեպքում քերականորեն և տրամաբանորեն ճիշտ նախադասության կստացվի:

Ծանր ժամանակներից ի վեր թեև շատ բան էր փոխվել մեր կյանքում, ………………………..մայրիկիս սրտում վախ կար վաղվա օրվա հանդեպ:

1) այնուամենայնիվ
2) քանզի
3) ուստի
4) ուրեմն

4․Գտի՛ր հետևյալ բառերի հնչյունափոխված մասը և վերականգնի՛ր անհնչյունափոխ ձևերը՝

լուսավոր –լույս
բուրաստան –բույր
բուսական –բույս
մատուցել –մատույց
զգուշություն –զգույշ
հուսալից –
թունավոր –թույն
գունեղ –գույն
կապտություն –կապույտ
սառցարան –սառույց
համբուրել –համբույր
ողջունել –ողջույն
կուտակել –կույտ
կառուցում –կառույց
զեկուցում –զեկույց
անասնաբուծություն –անասնաբուծություն

5․ Գրի՛ր՝ տրված բառերում ինչպիսի հնչյունափոխություն կա։
բազմաձև, գազալցակայան, թուլամիտ, զեկուցագիր, զգուշություն, անզգուշաբար, իգական, ըմպանակ, իշայծյամ, տիրադավ

6․ Ո՞ր դարձվածքի իմաստն է սխալ բացատրված.
բերանը ջուր առնել – չխոսել
կյանքի ընկեր-                ազնիվ, լավ ընկեր
դանակը ոսկորին հասնել-    համբերությունը հատնել
հոգու հետ խաղալ –               ձեռ առնել

7․ Քարը փեշից թափել դարձվածքին ո՞ր իմաստը չի համապատասխանում.
ա) չհակառակվել, զիջել
բ) չհամառել
գ) անհաջողությունից խուսափել
դ) համաձայնության գալ

8․Կատարեք հետևյալ թարգմանությունը․

В одном африканском племени есть правило. В племени есть человек на определенной должности. Название должности «официальный лентяй».

Этому человеку не надо заниматься никакой физической работой: все, что он делает, это бездельничает. Более того, он может зайти в любую хижину и взять любую вещь, которая ему понравится. Может съесть всю еду в племени или плюнуть в общий котел. Может любому дать в лоб и ему нельзя дать сдачи, ибо табу.

Но на самом деле этот официальный лентяй ничего подобного не делает и вовсе не из человеколюбия. Знаете почему?

Должность выборная на один год, ушлёпок думает о последствиях: в следующим году «официальным лентяем» может стать кто-то из тех, кого он обидел, и тогда тот его вообще будет бить каждый день! И все племя старается не обижать друг друга, мало ли кто из них в следующем году может стать «лентяем».

В результате, не имея никакого репрессивного и контрольного аппарата, племя полностью обеспечивает себе внутренний порядок.

А вы говорите, дикари…

Աֆրիկյան մի ցեղ ունի կանոն. Ցեղում կա որոշակի դիրք ունեցող մարդ։ Աշխատանքի անվանումն է՝ «պաշտոնական ծույլ»։

Այս մարդը ոչ մի ֆիզիկական աշխատանք կատարելու կարիք չունի. նա միայն պարապ է: Ավելին, նա կարող է մտնել ցանկացած խրճիթ և վերցնել այն, ինչ իրեն դուր է գալիս։ Կարող է ուտել ցեղի ամբողջ կերակուրը կամ թքել ընդհանուր կաթսայի մեջ: Նա կարող է հարվածել ցանկացածի ճակատին, իսկ դու չես կարող նրան պատասխան հարված հասցնել, քանի որ դա տաբու է:

Բայց իրականում այս ծույլ պաշտոնյան նման բան չի անում և ամենևին էլ մարդասիրությունից դուրս չէ։ Գիտես ինչու?

Պաշտոնն ընտրովի է մեկ տարով, փոքրիկ խաբեբայը մտածում է հետևանքների մասին. հաջորդ տարի նրանցից մեկը, ում նա վիրավորել է, կարող է դառնալ «պաշտոնական ծույլը», իսկ հետո ընդհանրապես ամեն օր կծեծի նրան։ Եվ ամբողջ ցեղը փորձում է չնեղացնել միմյանց, չգիտես, թե նրանցից ով կարող է հաջորդ տարի «ծույլ» դառնալ։

Արդյունքում, առանց որևէ ռեպրեսիվ և վերահսկող ապարատի, ցեղը լիովին ապահովում է իր ներքին կարգը։

Իսկ դուք ասում եք՝ վայրենիներ…

Հայոց լեզու

1․ Գրիր՝ որ շարքում ինչ խոսքի մասեր են։
Տրված գոյականներից, ածականներից, դերանուններից, մակբայներից և ձայնարկություններից բայե՛ր կազմիր:

Ա. Ծաղիկ, քար, անուն, քարոզ, ձև:
Ծաղկել,Քարացնել,անվանել,քարոզել,ձևավորել
Բ. Մեծ, բարձր, կարմիր, տափակ, սուր:
մեծացնել,բարձրացնել,կարմրացնել,տափականցնել,սրել
Գ. Ոչինչ, բոլոր, նույն, ամբողջ:
ոչնչացնել,բոլորել,նույնացնել,ամողջացնել
Դ. Կրկին, արագ, դանդաղ, հաճախ:
կրկնել,արագացնել,դանդաղացնել,հաճախել
Ե. Վա՜յ, մկըկը, տը՜զզ, թրը՛խկ:
վայելել,մկըմկըացնել,տզտզել,թրխալ

2․ Տրված նույնանուններից կազմի՛ր նախադասություններ
անցավ, բազուկ, կուրանա, զատիկ, վայրի, անտառ

3․ Տրված բառերը բաժանի՛ր բառակազմական բաղադրիչների (արմատների և ածանցների):

Ա. Թվ-ական, պատմ-ություն, աղյուս-ակ, գր-իչ, ազդեց-ություն, խոր-ություն:
Բ. Արև-ելք, արև-մուտք, կենս-ա-գիր, օտար-ա-մուտ, ծով-ա-գնաց, ինքն-ա-տիպ:
Գ. Արև-ելյան, կենսագր-ություն, արև-ա-դարձ-ային, անուշ-ա-հոտություն, բազմ-ա-տեսակ-ություն:

4․Գրի՛ր տասը այնպիսի բառեր, որոնց մեջ հնչյունների և տառերի քանակները չհամապատասխանեն։

5.  Ածանցներ
Տրված ածանցներով բառեր կազմի’ր.
կախարդանք, վարորդ, լճակ, ար, գրպան, լեզվանի, ե, յալ, բաց, ապ, տասնհինգերորդ, չորորդ, անասուն, ջրամբար, մեղմորեն

6․ Հետևայլ հատվածը ենթարկիր խոսքիմասային վերլուծության․

Պարիսպների-գոյական,սեռական հոլով,հոգնակի թիվ,ի, գլխին-գոյական,տրական,եզակի,ի բույն-գոյական,տրական,եզակի, են դրել-բաը,անորոշ,անդեմ ցինը-գոյական,ուղղական հելով,որոշյալ առում և անգղը-գոյական,ուղղական,ի։ Երբ-հառաբերական դերանուն, բերդի-գոյական սեռական հոլով պարիսպների-գոյական սեռական հոլով տակ-կապ ոտնաձայն է լսվում-նակատար բայ, նրանք-անձնական դերանուն 3դեմք հոգնակի,ուղղական հոլով կռնչյունով-գոյական գործիական հոլով,եզակի,ի աղմկում են-անկատար բայ, թռչում են-անկատար բայ բներից-գոյական բացառական հոլով,ի և ահարկու պտույտներ անում բերդի-գոյական սեռռական,ի կատարին-գոյական տրական հոլավ,ի ։ Ապա բարձրանում է-անկատար բայ քարե-հարաբերակնա ածական արծիվը-գոյական ,ուղղական հոլով,որոշյալ, կտուցը-գոյական,ուղղական,որոշյալ կեռ թուր, մագիլները-գոյական ուղղական հոլով ,որոշյալ առում ,ի հոլովում՝ սրածայր նիզակներ, փետուրները-գոյական ,ուղղական հոլով ,որոշյալ առում ՝ պողպատե-հարաբերական ածական զրահ-ուղղական հոլով ։