Շերլոկ Հոմսը գնաց և իր հետևից մեկը ասաց.ՙՙ Չեմ հասկանում այս տղան ,ռիսկի է դիմում՚՚:Շերլոկ Հոմսը գնում էր, երբ արդեն տեղում էր, ասաց.ՙՙ Նստիր այս  աթոռին Ուոսոն  ես դեռ կծանոթացնեմ իրավիճակի հետ ,քանի որ մի գուցե ձեր կարիքը այս գիշեր ունենամ :Թույլ տվեք բացատրել ինչքանով որ հետևել եմ: Բայց ամենինչ այդքան հեշտ չի , հատկապես գողի հետ:Այստեղ կան բացականեր, որոնք պետք է լրացնել ՚՚:

Սևանա լիճ, բարձրլեռնային քաղցրահամ խոշոր լիճ  է Հայաստանի Գեղարքունիքի մարզում` ծովի մակարդակից մոտ 1900 մետր բարձրության վրա։ Այն երկրագնդի քաղցրահամ ջուր ունեցող 2-րդ բարձրադիր լիճն է Հարավային Ամերիկայի Տիտիկակա լճից հետո։ Պատմական տարբեր ժամանակաշրջաններում լիճն ունեցել է տարբեր անուններ՝ Գեղարքունի, Գեղամա ծով (հին հայկական անվանում), Դարյա-Շիրին, Լակնիտիս Գյոկչայ (թուրքական անվանում)։

Լճի երկարությունը 70 կմ է, առավելագույն լայնությունը՝ 55 կմ։ Հայելու մակերեսը կազմում է 1260 կմ², որով ամենախոշորն է Հարավային Կովկասի տարածքում։ Միջին խորությունը 46.8 մ է, ամենախոր վայրը՝ 83 մ (Փոքր Սևան)։ Ջրի ծավալը 32,92 մլրդ մ³ է: Սևանա լիճը Շորժայի ստորջրյա թմբով բաժանվում է 2 մասի՝ Մեծ Սևանի (37.7 մ միջին խորություն) և Փոքր Սևանի (50.9 մ)։

Սևանա լիճը Հայկական բարձրավանդակի՝ մեծությամբ երրորդ լիճն է՝ Վանա լճից և Ուրմիոյից հետո։ Ի տարբերություն այդ երկուսի՝ բաց լիճ է և ունի քաղցրահամ ջուր։ Լիճ են թափվում 28 մեծ ու փոքր գետակներ որոնցից են ՝ Արգիճի, Մասրիկ, Գավառագետ, Կարճաղբյուր, Վարդենիս, Ձկնագետ, սակայն սկիզբ է առնում միայն մեկը՝ Հրազդանը։ Վերջինիս շնորհիվ ջրերի տարեկան արտահոսքը կազմում է 0.7 կմ³։

Սևանա լճի տեղում ցամաք է եղել՝ անտառապատ բլուրներով եւ ծաղկավետ դաշտերով: Գյուղին մոտիկ, բլրի տակ, եղել է մի առատ աղբյուր, որից ջուր վերցնելիս գյուղացիները հանում էին ակունքի ահագին փակիչը: Մի երեկո գյուղի հարսերից մեկը ջրի է գնում աղբյուրը, հանում է փակիչը, կուժը լցնում ու գալիս տուն՝ մոռանալով փակել ակունքը: Ջուրը դուրս է հորդում, ծավալվում չորս կողմ: Երբ այն հասնում է տներին՝ բնակիչները փախչում են, ասելով. «Քար դառնա՝ ով բաց է թողել ակունքը»: Եվ մոռացկոտ հարսը քար է դառնում, իսկ ջուրն անընդհատ բարձրանալով՝ կազմում է Սևանա լիճը, որի երեսից հազիվ վեր է բարձրանում քարացած հարսի գլուխը:Վանեցիներվ գաղթում և վերաբնակվում են Սևանի ափերին: Տեղի ցուրտ ու դաժան ձմեռը նրանց հիշեցնում է իրենց երկրի մեղմ ու տաք կլիման և դառնորեն կանչում են. « Սև Վան եկավ մեր գլխին, սև Վան»: Այդպես էլ լճի անունը մնում է Սևան:

Առաջադրանքներ

• Հովիվների համար ի՞նչ է նշանակում «Շունը տարան» արտահայտությունը: Դա նշանակում է ,որ գողերը սկզբից շներին խաբելով հեռացնում են հոտի մոտից,իսկ նրանց ընկերները գողանում են ոչխարներին:
• Նարնջագույն բառերը բառարանով բացատրեք և սովորեք: հանդերում -դաշտերում,սպառնալի-ահարկու, ապաստան- օթևան,ինգիթ-ձիավոր, թոհուբոհի -խառնաշփոթ,քոլոզ-գլխարկ,դագանակ-մահակ,քիրվա-բարեկամ
• Կապույտով նշված բառերը բառակազմորեն վերլուծեք: մթնագիշեր -մութ+ա+ գիշեր , դժոխային -դժոխք+ային,վայրկենաբար-վայրկյան+աբար,միալար- մեկ+ա+լար,Լուսադեմին-լույս+ա+դիմաց,ուսախառ-ուս+ա+խառ,
• Ինչո՞ւ է պատմվածքը կոչվում գրազ: քանի որ նրանք պայման են դնում
• Գտեք պատմվածքում հովիվ Չատիի մոր խոսքերը դուրս գրեք: 

  Ա տղա, նա էլ մեր կունենա՜․․․

  Ա տղա, հիմի նրա մերը ճամփա կպահի՜․․․

  Ա տղա, կասի, տղես ետ չեկավ․․․

  Ա տղա, ճամփա կպահի՝ ետ չի գնա՜լ․․․

• Ի՞նչ հասկացաք պատմվածքից: Գողի վերջը լավ չի լինում:

Գիշերն ուզում էի դուրս գալ՝մի քիչ մաքուր  օդ շնչելու ,բայց անձրև եկավ :
Գիշերն անձրև  է եկել,հիմա ինչպե՛ս ես դուրս  գալու առանց բաճկոնի:  Տե՛ս՝ ակնոցիս շրջանակը կոտրվել է,կարո՛ղ ես կպլցնել:
Վա՜յ,ակնոցիս շրջանակը կոտրվեց ,հիմա որտեղի՛ց գտնեմ  սրա նմանը:
Ջուրր եկել է ,հոսող ջրով լվացվի՛ր, որ անցնի գլխացավդ:
Ջուրը երևի եկավ, որ բոլոր գյուղացիները ,իրար անցած ,ջրտուքի են պատրաստվում:

Հեծանիվը հայտագործվել է երկուհազար  տարուց էլ առաջ :Ժամանակակից հեծանիվի նախատիպերն ստեղծվել են Չինաստանում և Հնդկաստանում :Ժամանակին հեծանիվը հետաքրքրել է նաև Լեոնարդո դա Վինչիին:Նա ցանկացել է  շղթայի միջոցով շարժվող անիվներով հեծանիվ ստեղծել:Բայց նրա գյուտը միայն երկու հարյուր տարի հետո է կիրառվել: Ղեկով երկանիվ հեծանիվը հայտնվել է միայն մեր դարում:

Կշրջես աշխարհից աշխարհ ու տուն կգաս :
Շրջի՛ր աշխարհից աշխարհ ու տո՛ւն արի:
Արծվի ճուտ ես  պահում ,որ մեծանա ,արծիվ դառնա :
Արծվի ճուտ պահի՛ր,որ մեծանա  , արծիվը դառնա :
Չես քնի ,մինչև տատը հեքիաթ չպատմի:
Մի՛ քնիր ,մինչև տատը հեքիաթ չպատմի:

Ա.Սիրել – սիրի՛ր,սիրեցե՛ք,կանչել-կանչի՛ր-կանչեցե՛ք,նկարել-նկարի՛ր,նկարեցե՛ք,լսել-լսի՛ր,լսեցե՛ք,նստել-նստի՛ր,նստեցե՛ք,կանգնել-կանգնի՛ր,կանգնեցե՛ք ,զանգել-զանգի՛ր , զանգեցե՛ք,կապել-կապի՛ր,կապեցե՛ք,փրկել-փրկի՛ր,փրկեցե՛ք,կապկպել-կապկպի՛ր,կապկպեցե՛ք,կոտրատել-կոտրատի՛ր,կոտրատեցե՛ք,կապոտել-կապոտի՛ր,կապոտեցե՛ք,
Բ.Խաղալ-խաղա՛,խաղացե՛ք,սողալ-սողա՛,սողացե՛ք,կարդալ-կարդա՛,կարդացե՛ք,գնալ-գնա՛,գնացե՛ք,մնալ-մնա՛,մնացե՛ք,գոռալ-գոռա՛,գոռացե՛ք:

Ա.Հեռանալ-հեռացի՛ր,հեռացե՛ք,գոհանալ-գոհացի՛ր,գոհացե՛ք,վախենալ-վախեցի՛ր,վախեցե՛ք,կամենալ-կամեցի՛ր,կամեցե՛ք,հասնել-հասի՛ր,հասեցե՛ք,թռչել-թռի՛ր,թռե՛ք,մեռնել-մեռի՛ր,մեռե՛ք,կորչել-կորի՛ր,կորե՛ք,փախչել-փախի՛ր,փախե՛ք:
Բ.ՈՒտել-կեր,կերեք,գալ-արի՛,եկե՛ք,տալ-տու՛ր,տվե՛ք,լինել-եղի՛ր,եղե՛ք,տեսնել-տե՛ս,տեսե՛ք,ելնել-ե՛լ  /վեր կա՛ց/,ելե՛ք:

Աստղիկ կե՛ր նախաճաշը:Եկե՛ք մեր տուն :Տու՛ր ինձ իմ գիրքը:Եղի՛ր ժամը 8:00-ին հրապարակում:Տեսե՛ք ի՞նչ գեղեցիկ է:Ե՛լ, ամառ է:

Կոտորակների  կրճատումը

Կոտորակը կրճատելու համար անհրաժեշտ է կոտորակի համարիչն և հայտարաը բաժանել, նրանց ամենամեծ ընդհանուր բաժանարարի վրա։

Օրինակ1՝

Կրճատենք   կոտորակը

(21,14)=7

21:7=3

14:7=2

Կոտորակների  հավասարության  պայմանը

Երկու սովորական կոտորակներ իրար հավասար են, եթե առաջին կոտորակի համարիչի և երկրորդ կոտորակի հայտարարի արտադրյալը հավասար է առաջին կոտորակի հայտարարի և երկրորդ կոտորակի համարիչի արտադրյալին։

Օրինակ՝  =

6 ‧ 34=17‧ 12

204=204

Առաջադրանքներ

• Կրճատեք կոտորակները

=3/8

=6/7

=5/6

2/3

=4/10

=2/3

=2/4

=3/25

=5/20

2/12

=13/7

=9/3

=21/27

• Իրար հավասա՞ր են արդյոք կոտորակները.

>

=

=

<

>

<

=

• Աստղանիշը փոխարինե՛ք  այնպիսի թվանշանով,  որ  ստանաք

կանոնավոր կոտորակ

անկանոն  կոտորակ

Հ. Թումանյան «Իմ երգը», բանաստեղծությունը կարդալ, քննարկել, սովորել անգիր: Առաջադրանքներ՝ բանաստեղծությունից դուրս գրել 4 ածանցավոր բառ, 10 գոյական, բլոգում գրել, թե ինչի մասին է բանաստեղծությունը: Բանաստեղծությունը ձայնագրվել, հրապարակել բլոգում:

ԻՄ ԵՐԳԸ

ածանցավոր-անհուն ,անտակ, անծեր,բարություն

գոյական-գող,գանձեր ,հանք,սիրտ,սեր,երկյուղ ,փորձանք,ահ ,բարձունք,աշխարհ

Բանաստեղծությունը մի մարդու մասին է,ով շատ մեծ ու հարուստ հոգի ուներ և ավելին չէր  էլ ուզում: Նա ոչ մի բանից չէր վախենում:

Ձայնագրություն – https://drive.google.com/open?id=1pyiPwql_PxfBTmLUbYOWmC9d5Z1XUSuq

Սուրբ Սարգիս զորավարը կարգված է համաքրիստոնեական աշխարհի սրբերի դասին։

Ավանդազրույցի համաձայն՝ նա իր որդու՝ Մարտիրոսի և 14 քաջ մարտիկների հետ նահատակվել է հանուն քրիստոնեական հավատքի։ Կոստանդիանոս կայսրը, ով նույնպես համարվում է Հայ Առաքելական Եկեղեցու սրբերից, նկատելով սբ. Սարգսի արիությունը, կարգում է նրան հարևան Կապադովկիայի իշխան և սպարապետ։

Սբ. Սարգիսը զբաղվել է նաև քրիստոնեության քարոզչությամբ և եկեղեցաշինությամբ։  Նա իր որդու հետ հաստատվում է Հայաստանում, ուր թագավորում էր Խոսրով թագավորի որդին՝ Տիրանը։ Վերջինս Սարգսին հրամայում է ծառայության անցնել պարսից Շապուհ արքայի մոտ՝ զերծ պահելու երկիրը Հուլիանոսի արշավանքներից։ Այսպիսով, Սարգիսը նշանակվում է զորագնդերի հրամանատար։ Ավանդազրույցի համաձայն՝ նրա զինակիցները, տեսնելով Սարգսի ձեռքով Աստծո կողմից գործած հրաշքները, հրաժարվում էին հեթանոսությունից և ընդունում քրիստոնեությունը։ Սակայն պարսից շահը պահանջում է նրանից պաշտել կրակը և զոհաբերություններ կատարել։ Երբ Սարգիսը հրաժարվում է ուրանալ իր հավատքը և ավերում է բագինը, ամբոխը հարձակվում է նրա որդու՝ Մարտիրոսի վրա և սպանում նրան։ Սարգսին բանտարկում են, ապա՝ գլխատում։ Քրիստոնեական հավատքի համար նահատակվում են նաև Սարգսի 14 զինվորները։

Ա խմբում նա պատրաստվում է,ի իսկ Բ խմբում  նա հաստատ անելու է :

Աշխարհը շատ ուրախ կլինի, եթե չաղտոտեն:

Մարդիկ շատ բարի կիլինեն ,եթե չկռվեն:

Ապրելը շատ անհետաքրքիր կլինի , եթե  չճամփորդել:

Նրա  աչքի լույսը կդառնաս ,եթե օգնես:

Աշխարհը շատ տխուր կլինի ,եթե չհավաքես:
Ամեն օր դպրոց գալը տոն կլինի,եթե սովորենք:
Աշխարհում ամենաերջանիկ մարդը կլինեմ,եթե ոչ մի կենդանի կամ մարդ չմահանա:
Փողոցում ոչ մի ավտոմեքենա չի լինի ,եթե ձյուն գա :

Եթե ոչ մեկին ոչիչ չարգելեն,աշխարհը շուռ կգա:
Եթե մարդիկ լաց լինելն  ու ծիծաղելը մոռանան,գլուխը պատին կտան:
Եթե մեր  գրադարանի բոլոր  գրքերը կարդաս,ամենախելացին կդառնաս:
Եթե դպրոցական օրենքները  աշակերտները հաստատեն ,հետաքրքիր չի լինի

Եթե տիեզերագնաց դառնամ,լուսին կթռնեմ:
Եթե իմ բոլոր երազանքներն իրականանան, ամեն ինչ լավ կլինի:
Եթե նախորոք ամեն ինչ հայտնի լինի ,հետաքրքիր չի լինի:
Եթե Ժամանակ ունենամ, կխաղամ:

1.Գաղթական փոքրիկներին որբանոցներում տեղավորելուց բացի Թումանյանն ու մանկատների աշխատակիցներն ակտիվորեն զբաղվում էին նաեւ որբերի որդեգրման հարցերով:
2.Հուսահատ Թումանյանը հավաքում է իր ունեցած վերջին դրամը, տալիս սայլապանին, որպեսզի հանկարծ մեռելներն անթաղ չմնան: Այդ նույն ընթացքում Գեւորգյան ճեմարանից դուրս էին թողնում Թումանյանի որդուն՝ վարձը չվճարելու պատճառով: Թումանյանը դարձել էր արդեն «Ամենայն Հայոց հայերի Հայրիկ»-ը՝ իր վրա վերցնելով մի ողջ որբացած ժողովրդի հոգս:
3.Թումանյանը հոգ էր տանում ոչ միայն որբերի, այլեւ յուրաքանչյուրի մասին, ով իրեն շրջապատում էր: Այդքան ցավերի, հոգսերի մեջ գտնվող բանաստեղծը անհանգստանում, հետեւում էր, որպեսզի հանկարծ գթության քույրերը քաղցած չմնան:
4. Թումանյանը «Հայ գրողների կովկասյան միության» նախագահն էր եւ, դեմ գնալով միության սահմանադրությանն ու վարչության անդամներին, ստիպեց, որպեսզի միությունը որդեգրի երեք շնորհալի երիտասարդների՝ Միհրան Թութունջյանին, Նորայր Դաբաղյանին եւ Վաղարշակ Նորենցին:
5.Բանաստեղծը նաեւ ֆոնդ ստեղծեց այդ երեքի համար, որպեսզի նրանք կարողանան ուսում ստանալ եւ ապրել: