









Գործնական աշխատանք 3. <<Պարբերական համակարգի ֆիզիկական իմաստը>>
Առաջադրանքներ. Բնութագրեք հետևյալ տարրերը ջրածին, ածխածին, ազոտ, թթվածին, քլոր, ալյումին, նատրիում, կալիում, կալցիում, սիլիցիում, ֆոսֆոր, ծծումբ, երկաթ, մանգան, պղինձ, արծաթ, ոսկի
Գրեք քիմիական տարրի նշանը……. կարգաթիվը….., միջուկի լիցքը ….., հարաբերական ատոմային զանգվածը, մեկ ատոմի զանգվածը` m0 ատոմի բաղադրությունը ….
ո՞ր պարբերության տարր է ……
ո՞ր խմբի և ենթախմբի տարր է …………
ատոմի էլեկտրոնային թաղանթի կառուցվածքը, էլեկտրոնային բանաձևը, նաև քվանտային բջիջներով
մետաղ է՞, թե ոչմետաղ
Ինչպիսի՞ պարզ և բարդ նյութերի օրինակներ գիտեք, որոնց բաղադրության մեջ առկա են այդ տարրի ատոմներ`բերեք տարբեր
Ֆոսֆորի ատոմում էլփկտրոնները բաշխենք ըստ էներգետիկ մակարդակնորի
Ֆոսֆոր P
Միջուկի լիցքը +15
Ունի 3 էներգետիկ մակարդակ
Առաջին շերտում 2e,երկրորդ շերտում 8e,երորդ շերտում 5e
Շերտը համարվում է ավարտված հետևյալ բանաձևով.
N=2n^2
Գրենք ֆոսֆորի ատոմի էլեկտրոնային բանաձևը
Էլեկտրոնները բաշխում ենք ըստ էներգետիկ մակարդակների և ենթամակարդակների:
+15P 1s2
+15P 2s2 2p
+15P 3s2 3p3
Ածխածնի ատոմի էլեկտրոնային թաղանթի կառուցվածքը
Ածխածին-C
Միջուկի լիցքը -6
Ունի երկու էներգետիկ մակարդակ
Առաջին շերտում 2e,երկրորդ շերտում 4e
Գրենք ֆոսֆորի ատոմի էլեկտրոնային բանաձևը
2s2 2p2
Էլեկտրոնները բաշխում ենք ըստ էներգետիկ մակարդակների և ենթամակարդակների:
տարրերի հետ առաջացրած միացությունների բանաձևերը
Գործնական աշխատանք 2. <<Նյութերի հատկությունները՝ ֆիզիկական, քիմիական,ֆիզիոլոգիական>>
Առաջադրանք 1. Նյութերը դասակարգել, անվանել, գրել բանաձևերը, նկարագրել ֆիզիկական հատկությունները՝ գույնը, ագրեգատային վիճակը(պինդ, հեղուկ, գազային), եռման,հալման ջերմաստիճանները, ջերմա-էլեկտրահաղորդականությունը, լուծելիությունը ջրում և այլն:
Պինդ նյութեր են, օրինակ՝ ոսկին, շաքարը, կավիճը և այլն:
Հեղուկ նյութեր են` կաթը, նավթը, բուսական յուղը և այլն:
Գազային նյութեր են` թթվածինը, ջրածինը, ածխաթթու գազը և այլն:
Առաջադրանք 2. Ընտրեք կենցաղում կամ շրջապատում 10 նյութ, գրեք դրանց բանաձևերը և կատարեք հետևյալ հաշվարկները`
Ինքնաստւգման առաջադրանքներ «7,8-րդ դաս. հիմնական բաժինների կրկնողություն»
Կենսական տարերը մոկռա տարերը դա վեցն են
С,H,O,N,F,S
My hobby is football. I play amateurly. I always play as a midfielder. I am interested in the French, Armenian and national teams.
1917 թ․ Հոկտեմբերյան հեղափոխությունից հետո Ռուսաստանում առաջացել էին երկու հակադիր քաղաքական ուժեր, դրանցից մեկը Խորհրդային Ռուսաստանն էր, նորանկախ Հայաստանի կառավարությունն ի սկզբանե չկարողացավ բարիդրացիական հարաբերություններ հաստատել «կարմիրների»` Խորհրդային Ռուսաստանի հետ, թեև այդ ուղղությամբ որոշ փորձեր արվեցին։Դրա հիմնական պատճառն այն էր, որ Հայաստանի իշխանությունները չէին ընդունում խորհրդային վարչաձևը, իր հերթին` խորհրդային կառավարությունն էլ ցանկություն չուներ ճանաչելու Հայաստանի անկախությունը։ Դրան հակառակ լավ հարաբերություններ հաստատվեցին Ռուսաստանի հարավում և Սիբիրում ոչ պետական կազմավորումների հետ , նույնիսկ դիվանագիտական գրասենյակներ բացվեցին, Հայաստանը նյութական որոշ օգնություն ստացավ , նաև հաց ,զինամթերք և այլն ։
1920թ. Մոսկվա մեկնեց ՀՀ պատվիրակությունը Լևոն Շանթի գլխավորությամբ։Հայ-ռուսական բանակցությունները տևեցին 2 ամիս և արդյունք չտվեցին։ Երկու կողմերը չուզեցին պայմանագիր կնքել։ Հայաստանը դեռ հույս ուներ Սևրի պայմանագրի առաջիկայում ստորագրության վրա։ Խորհրդային կողմը պայման դրեց, որ Հայաստանը պետք է տարածքային զիջումներ աներ Ադրբեջանին ու Թուրքիային։ Հայկական կողմը չհամաձայնեց ։
Իսկ այսօր կարծես պատմությունը նորից է կրկնվում ։
2․ Ձեր կարծիքով՝ որո՞նք էին ռուս-թուրքական մերձեցման պատճառները։ Իսկ այսօր տեսնու՞մ եք ռուս-թուրքական մերձեցում, եթե այո, նշեք պատճառներ։
1920թ. գարնանը թուրք ազգայնականները Անկարայում ստեղծեցին առանձին կառավարություն Մ. Քեմալի գլխավորությամբ և բարեկամանալու առաջարկ արեցին Խորհրդային Ռուսաստանի կառավարությանը։ Աշխարհամարտից թուլացած Թուրքիան ցանկություն ուներ Ռուսաստանից ստանալ տնտեսական, ֆինանսական և ռազմական օգնություն:Քանի որ այս 2 պետությունները պայքարում էին Անտանտի տերությունների (իմպերիալիստների) դեմ, նրանց քաղաքական շահերը համընկնում էին։ Բացի դրանից՝ քեմալականները կեղծավորաբար հայտարարում էին, թե իրենք կոմունիստների նման հեղափոխականներ են և նպատակ ունեն Թուրքիայում և Արևելքի մուսուլմանական երկրներում հաստատելու սոցիալիզմ: 1920թ. ամռանը Մոսկվայում զուգահեռաբար բանակցություններ տեղի ունեցան մի կողմից ՀՀ-ի և Խորհրդային Ռուսաստանի, մյուս կողմից՝ վերջինիս և Թուրքիայի պատվիրակությունների միջև։ Օգոստոսի 24-ին ստորագրվեց ռուս-թուրքական մերձեցման նախնական պայմանագիր։ Դրանից հետո Ռուսաստանը սկսեց օգնել թուրքերին դրամով (ոսկով), զենքով ու զինամթերքով։ Իսկ թուրքերն այդ օգնությունը օգտագործեցին ոչ թե Անտանտի տերությունների, այլ Հայաստանի ու հույների, ասորիների դեմ։
Ներկա ժամանակներում այդ 2 երկրները և իրար կողքի կանգնած են, և իրար դեմ են ։
3․ Համեմատե՛ք 1920-ի հայ-թուրքական և 2020-ի հայ-ադրբեջանա-թուրքական պատերազմները ։
Օրինակ` օրոր— օրորոց, մեղմօրոր
2. Բաց թողնված տեղերում լրացրու ո կամ վո:
-րբ, երկ-րյակ, արջա-րս, հոգե-րդի, զին-ր. բարձրա-լտ, բան-ր, ան-րակ, բարձր-րակ, -լեյբոլ:
3. Բաց թողնված տեղերում լրացրու օ կամ ո:
ամենօրյա, ամանորյա, անօրինական, հանրօգուտ, օրըստօրե, մեղմորեն, մեղմօրոր, հոգուտ, տնօրեն, նախօրոք, շաբաթօրյակ, բացօթյա, պարզորոշ, արծաթազօծ:
4. Օրինակին հետևելով` որակ, որս, որդի, որջ արմատներից 2-ական բառ կազմիր:
որոշ— որոշակի, պարզորոշ
պարզորակ,բարցորակ
զկնորս,որսորդ
որոդեգրել,որդեկորուս
որջարան,որջաբնակ
ոսոխ — թշնամի
որջ — բույն
որձ — արու
ողորկ — հարթ
որթ — վազ
որմ — պատ
6. Լրացրու օ. ո, վո
Թռչնորս, ով, օդանավակայան, բարձրորակ, վոլեյբոլ, կրկնօրինակ, հայորդի, մեղմօրոր, չօգնել, գիշերօթիկ, կիրակնօրյա, անորակ, ոսկեզօծել, ջրօրհնեք, այսօրինակ, հանրօգուտ, ովքեր, ոդիսևս, միջօրե, տափօղակ, անօգնական, կիրակնօրյա, շտապօգնություն, բնօրրան, օրեցօր, հանապազօրյա, ցածրորակ,
ոհմակ, վոլտ, արծաթազօծ, փոխօգնություն, հակաօդային, օազիս, որսորդ, չարորակ, օբյեկտ, ոսկեզօծել, օդերևութաբանական, օրըստօրե, օրացույց, որթ, որձ, օձ, օձագալար, օձիք, ամենաորակյալ, Որմիզդուխտ, հայորդի, արջորս, ջրօրհնեք,
Վոլգոգրադ:
7. Առաջադրանք 6-ից ընտրիր 5 բառ և կազմիր բառակապակցություններ:
ուժեղ Թռչնորս
քաջ որսորդ
գեղեցիկ ոսկեզօծել
8. Առաջադրանք 6-ից ընտրիր 5 բառ և կազմիր նախադասություններ:
Թվային քարտեզի վրա նշել հետևյալ Հրաբխային ծագման Լեռնավահանները
Եղնախաղի, Ջավախքի, Արագած, Գեղամա, Վարդենիսի, Սյունքի։
Թվային քարտեզի վրա նշել հետևյալ հարթավայրերը
Շիրակի-Շիրակի մարզի հարավային հատված, գոգահովիտը հարավային հատվածից շրջապատված է Շիրակի լեռնաշղթայով, արևելքից՝ Փամբակի լեռնաշղթայով, հարավ-արևելքից՝ Արագած լեռով։
Աշոցքի-Շիրակի մարզի հյուսիս, Աշոցք գյուղի մոտակայքում,
Լոռվա Մասրիկի-Լոռու մարզի հյուսիս-արևմուտք, գոգահովիտը արևմուտքից շրջապատված է Ջավախքի լեռնաշղթայով, հարավից՝ Բազումի լեռնաշղթայով, արևելքից՝ Վիրահայոց լեռնաշղթայով։
Արատյան-Արագածոտնի մարզի հարավ, Արմավիրի մարզ, Կոտայքի մարզի կենտրոնական հատվածի արևմուտք, Արարատի մարզի արևմուտք։

5.հավերահարս
6.ո,օ
7.ապարդյուն
8.այո
9.տարտամել
10.կթղա

11.երաժիշտներ,պատանիներ,ապարանքներ ,պատուհաններ
12.մի-անորոշ դերանուն
13.խոսած
14.Ջութակ-գոյական,ողղական հոլով,եզակի,իրանիշ,անորոշ հոդ
հրաբայաբար-ձևի մակբայ
չեր հուսահատվում-բայ սահմանական եղանակ ,անկատար անցյան,ժխտական
15.
16.
17.Այնուհետև, երբ ջութակն իր վերջին հուսահատկան ճիչերն էր արձակում, պատուհանի մի փեղկը կիսով չափ բացվեց, նախ մի դրամ զրնգաց գետնին և ապա թղթի մի կտոր, օդի մեջ պտտվելով, ցած ընկավ պատանի երաժշտի ոտների առջև։
18.անունդ
1․Ինչու՞ է անհրաժեշտ սահմանել հոսանքի քանակական բնութագիրը։
Անհրաժեշտ է սահմանել հոսանքի քանակական բնութագիրը, քանի որ հոսանքի տարբեր ազդեցությունները պայմանավորված են իր քանակով։
2․ Ինչո՞վ է տարբերվում ազատ լիցքակիրների ուղղորդված շարժումը քաոսային շարժումից։
Երբ ազատ լիցքակիրները կատարում են ուղղորդված շարժում, հաղորդչի լայնական հատույթով որևէ ընտրված ուղղությամբ յուրաքանչյուր վայրկյանում տեղափոխված արդյունարար լիցքն այլևս զրո չէ:
3․ Ո՞ր հոսանքն են անվանում հաստատուն։
Եթե կամայական հավասար ժամանակներում հաղորդչի լայնական հատույթով անցնում են լիցքի նույն քանակը, ապա ադպիսի հոսանքն անվանում են հաստատուն հոսանք:
4․ Սահմանել հաստատաուն հոսանքի ուժը։ Ինչ է ցույց տալիս հոսանքի ուժը, և ո՞րն է նրա միավորը։
Հաստատուն հոսանքի ուժ անվանում են հաղորդչի լայնական հատույթով կամայական ժամանակում անցած լիցքի հարաբերությունն այդ ժամանակին:
Հոսանքի ուժը ցույց է տալիս, թե հաղորդչի լայնական հատույթով հոսանքի ուղղությամբ 1 վայրկյանում ինչ արդյունարար լիցք է անցնում: Հոսանքի ուժի միավորը անվանում են ամպեր: Մասնային միավորներ՝ մԱ, մկԱ:
5․ Ինչպե՞ս է սահմանվում լիցքի միավորը՝ կուլոնը։
Հոսանքի ուժի միջոցով, եթե այն հայտնի է, կարելի է որոշել t ժամանակում հաղորդիչով անցնող լիցքի մեծությունը.
q = I ⋅ t
6․ Ո՞ր սարքն են անվանում ամպերաչափ։ Ո՞ր երևույթի վրա է հիմնված նրա աշխատանքը։
Ամպերաչափը այն սարքն, որով չափում են հոսանքի ուժը: Ամպերաչափի գործողության սկզբունքը հիմնված է հոսանքի մագնիսական ազդեցության վրա:
7․Որքա՞ն է նկարում պատկերված ամպերաչափի սանդղակի բաժանման արժեքը :

8․Հաշվեք կայծակի տևողությունը, եթե 30000Ա հոսանքի ուժի դեպքում կայծակի խողովակի ընդլայնական հատույթով անցնում է 60 Կլ լիցք:
9․Որոշեք ջեռուցման սալիկում հոսանքի ուժը, եթե 5 րոպեում նրանով անցել է 1000 Կլ լիցք:

10․ Էլեկտրական սրճեփ շղթայում հոսանքի ուժը 1.4 Ա է:
Որքա՞ն լիցք կանցնի նրա ջեռուցիչ տարրով 10 րոպեում:

Բոլոր մարդիկ ծնվում են ազատ ու հավասար իրենց արժանապատվությամբ և իրավունքներով: Նրանք օժտված են բանականությամբ ու խղճով և պարտավոր են միմյանց նկատմամբ վարվել եղբայրության ոգով:
Ես համամիտ եմ այս հոդվածի հետ,բայց միշտ էլ լինում են բացառություններ:
Ոչ ոք չի կարող ենթարկվել կամայական կալանքի, ձերբակալման կամ արտաքսման:
ես համամիտ եմ բայց մարրդիկ այտ իրավիճակին այտ պահին նայում են ուրիշ կողմից:
Ոչ ոք չպետք է ենթարկվի խոշտանգման կամ դաժան, անմարդկային, իր արժանապատվությունը նսեմացնող վերաբերմունքի ու պատժի:
Ես նորից համամիտ եմ բայց դա այն ժամանակ հաշվում եր շատ նետրալ երևույթ:բայց դա շատ ճիշտ է որ մարդիկ չը ենթարկվեն անմարդկային վերաբերմունքի :