Ազատություն հասարակագիտություն

  • Ինչ է ազատությունը
    Ազատությունը դա ,երբ քեզ չեն կառավարում, երբ դո ազատ որոշման իրավունք ունես :
  • Ազատություն տեսակները
    1.կարծիքի ազատություն
    2.խոսքի ազատություն
    3.ընտրության ազատրություն
    4.անկախության ազաատություն
    5.շարժման ազատություն
    6.կրթական ազատություն
    7.միավորման ազատություն
    8.կրոնական ազատություն
  • Գրել պատումներ ազատության համար պայքարած հայ հերոսների մասին: 
  • Ազատության թեմայով ֆոտոշարեր, տեսանյութեր,  

Հասարակագիտություն

Երկնագնդի ամենախելացի կենդանին մարդն է ,նաև ոչ միայն կենդանուց տարբերվում ենք մտածելակերպով, այլ տեսքով ,զարգացությամբ և այլն:Մարդկանց կյանքը դասավորվում է մանկությունից սկսած:

Խորխե Լուիս Բորխես. «Պարացելսի վարդը» 

1.Կարդալ, վերլուծել բլոգում:
Իմ համար այս պատմվածքը նրա մասին է ,որ մարդուն եթե ասես ինչ որ բան շատ նա կսկսի հավատալ դրան :Նաև քո երազանքի ճանապարհը շատ երկար է , որում լինում է տարբեր փուլեր :Մարդիկ իրենց երազանքի ճանապարհից շեղվում են ,բայց կան մարդիկ ,որոնք հասնում են մինչև վերջ:

2.Այլ վերնագիր հորինի՛ր ստեղագործության համար։
Ծաղկի շուրջը

3.Համոզի՞չ է ստեղծագործության ավարտը. ինչո°ւ։
Այո շատ համոզիչ էր

27.092022 Տեքստային աշխատանք

Տեքստային աշխատանք

Արևելքի մի երկրում մի թագավոր է լինում, նա շատ կամակոր  և քմահաճ է լինում: Մի  օր  նա  կանչում է  իր  երկրի  բոլոր   դերձակներին  և  հրամայում, թե`  ինձ  համար  մի  այնպիսի  վերմակ  կարեք, որ  հասակիս  համեմատ  լինի ̀ ոչ  երկար, ոչ  կարճ: Ոչ մի   դերձակ  չի  կարողանում  թագավորի  հրամանը  կատարել, բոլորի  գլուխներն  էլ  կտրել  է  տալիս:
Օրերից  մի  օր  թագավորի  մոտ  մի  դերձակ  է  գալիս:
— Թագավորն  ապրած  կենա, -ասում  է  նա, —  ես  քո  ուզած  վերմակը  կկարեմ: Ոչ  երկար  կլինի, ոչ կարճ:
— Լավ, — ասում է թագավորը, — բայց  տես,  եթե  մի  փոքր  երկար  եղավ  կամ  կարճ, իմացած  լինես ̀ գլուխդ  կտրելու  եմ:
-Համաձայն   եմ, թագավորն  ապրած  կենա, թե  չկարողացա ̀  գլուխս  կտրի:
Դերձակը  գնում  է  մի  վերմակ  կարում,  դիտմամբ  էլ  մի  քիչ  կա□ճ  է  անում: Տանում  է,  դնում     թագավորի  առաջ: Փեշի  տակ  էլ  թաքուն  մի  ճիպոտ  է  պահած  լինում:
-Թագավորն  ապրած  կենա, — ասում է  դերձակը ̀  գլուխ  տալով, — քո  ուզած  վերմակը  կարել  եմ: Տես ̀  կհավանե՞ս:
-Տեսնենք  հասակիս  հարմա՞ր  է, թե՞  ավել- պակաս, —  ասում  է  թագավորն  ու  պառկում  թա□տին, վերմակը  քաշում  վրան: Վերմակը  հազիվ  ծնկներին  է  հասնում, ոտքերը  բաց  են  մնում:
Դերձակն  իսկույն  փեշի  տակից  հանում  է ճիպոտը  և  խ□ում  թագավորի  ոտքերին: -Թագավորն  ապրած  կենա, — ասում է  դերձակը, — ամեն  մար□  իր վերմակի  համեմատ  պիտի   ոտքը  մեկնի:
 Թագավորն  ամիջապես  ոտքերն  իրեն է  քաշում,  թաքցնում  վերմակի  տակ:

   Կամակոր  թագավորն  այլևս  ոչինչ  չի  կարողանում  ասել: Նույնիսկ  մեծ –մեծ   նվերներ  է տալիս  ու  ճանապարհ  դնում  հնարագետ  դերձակին:

1.Տեքստի չորս բառերում տառի փոխարեն վանդակ է դրված, դու՛րս գրիր այդ բառերը՝ լրացնելով բաց թողած տառերը:
կա□ճ-կարճ
թա□տին-թախտին
խ□ում -խփում
մար□-մարդ

   2. Ի՞նչ  է  նշանակում  դերձակ  բառը.
Կար ու ձև անող :

3. Ո՞ր   դարձվածքի   իմաստն  է  սխալ  բացատրված.
ա/ գլուխը  դատարկ   —  հիմար, անխելք, տգետ
բ/ թև առնել  —  ոգևորվել, ոգեշնչվել
գ/ կողը  հաստ – համառ, կամակոր, ինքնասածի
դ/ ձեռք մեկնել —  ձեռքով անել, հեռանալ

4.Տրված  բառերից  ո՞րն  է  ածանցավոր.

      ա/ օրերից

      բ/  գլուխ                            

      գ/ թագավոր

       դ/ ոչինչ

5.Ի՞նչ  խոսքի  մաս  են  տեքստում ընդգծված  բառերը:
կամակոր  -ածական
երկրի  -գոյական
երկար-ածական
նա-դերանուն
դերձակը ̀-գոյական
ասում է-բայ
թաքցնում  -բայ
հնարագետ  -ածական

6. Օգտագործելով  տրված  բառերը ̀ լրացրու՛  առած-ասացվածքները.

    ա/ Ծաղիկը   ծաղկին նայելով  է  բացվում:

     բ/Թթու  է, թան  չի,  ամեն մարդու բան չի:

     գ/Մեջք –մեջքի  որ  տանք, սարեր շուռ  կտանք:

      դ/Արջից  վախեցողը  անտառ  չի  գնա:

   / սարեր, չի  գնա, մարդու, ծաղկին/

7. Ի՞նչն  է  ստիպում  թագավորին  նման հրաման  արձակել:
Նա կամակոր և քմահաճ մարդ է:
8. Ի՞նչ  հնարամտության  է  դիմում  դերձակը:
Դերձակը ճիպոտով հարվածում է թագավորին:
9. Ժողովրդական  ո՞ր  ասացվածքն  է  օգտագործված  տեքստում:
Ամեն  մարդ  իր վերմակի  համեմատ  պիտի   ոտքը  մեկնի:

10. Նախորդ առաջադրանքում առանձնացված ասացվածքով հորինե’լ պատմություն։

§ 5.  Ազատ անկում: Ազատ անկման արագացում:

Քննարկվող հարցեր՝                                

1.Ձևակերպել Գալիլեյի օրենքը:
Բոլոր մարմինները երկրի ձգողության ազդեցությամբ ընկնում են նույն արագացմամբ:

2.Որ երևույթն են անվանում ազատ անկում:
Ազատ անկում են անվանում այն երևությը ,որտեղ միային ձգողության ուժը երկրի ուժն է:

3.Ինչպես կարելի է համոզվել, որ ազատ անկումը հավասարաչափ արագացող է:

4.Նկարագրել  Գալիլեյի օրենքի ճշմարտացիությունը հաստատող փորձերը:

5.Ինչի է հավասար ազատ անկման արագացումը և ինչպես է այն ուղղված:
a=v/t

6.Գրել  ազատ անկման բանաձևերը:
v=gt

7.Որ շարժումն են անվանում   շրջանագծային հավասարաչափ շարժում:

8.Ինչ ուղղություն և մեծություն ունի արագությունը շրջանագծային հավասարաչափ
շարժման դեպքում: Բերել օրինակներ:
եթե շարժումը հավասարաչափ է ապա նրա արագությունը հաստատուն է:

9.Ինչ է պտտման պարբերությունը:
T=t/n
n=N/t

10.Ինչ է պտտման հաճախությունը,և որն է նրա միավորը: 

11.Գրել և բացատրել պտտման պարբերության և հաճախության կապն

արտահայտող բանաձևը:
T=t/n
n=N/t

12.Ինչպես կարելի է հաշվել շրջանագծով հավասարաչափ շարժվող մարմնի արագությունը,եթե հայտնի են շրջանագծի շառավիղը և պտտման պարբերությունը կամ պտտման հաճախություն:                                            

Զուգահեռագիծ

Առաջադրանքներ

1) Զուգահեռագծի պարագիծը 48 սմ է: Գտեք զուգահեռագծի կողմերը, եթե՝

ա) կողմերից մեկը մյուսից մեծ է 3 սմ-ով,
x+x+3+x+x+3=48
4x=42
x=10.5
10.5+3=13.5

բ) կողմերից մեկը երկու անգամ մեծ է մյուսից:
x+2x+x+2x=48
6x=48
x=8
2*8=16

2) Զուգահեռագծի անկյուններից մեկը 40 է, գտեք մյուս անկյունները:
360-40*2=280
280:2=140

3) Զուգահեռագծի անկյունագիծը երկու կից կողմերի հետ կազմում է համապատասխանաբար 25-իև 35-ի անկյուններ: Գտեք զուգահեռագծի անկյունները:
25+35=60
360-60*2=240
240:2=120

4) Գտեք զուգահեռագծի անկյունները, եթե դրանցից երկուսի գումարը 100 է:

Լրացուցիչ առաջադրանքներ (Տանը)

5) ABCD զուգահեռագծի պարագիծը 50 սմ է, <C=30, իսկ CD ուղղին տարված BH ուղղահայացը 6,5 սմ: Գտեք զուգահեռագծիկողմերը:

6) Գտեք ABCD զուգահեռագծի անկյունները, եթե՝

ա) <A=840
360-2*84=192
192:2=96

բ) <A-<B=550,
x+x+55+x+x+55=360
4x=250
x=62.5
62.5+55=117.5

գ) <A+<C=1420
142:2=71
360-142=218
218:2=109
դ) <A=2<B:
x+2x+x+2x=360
x-60
60*2=120

7) ABCD զուգահեռագծի A անկյան կիսորդը K կետում հատում է BC կողմը: Գտեք այդ զուգահեռագծի պարագիծը, եթե BK=15 սմ, KC=9սմ:
15+9=24
15*2+24*2=74
P=74 sm

8) MNPQ զուգահեռագծի մեջ տարված է MQ ուղղին ուղղահայաց՝ NH-ը, ընդ որում՝ H կետը գտնվում է MQ կողմի վրա: Գտեք զուգահեռագծի կողմերը և անկյունները, եթե հայտնի է, որ MH=3 սմ, HQ=5սմ, <MNH=300:

9) Ապացուցեք զուգահեռագծի հատկությունները:

Գործնական 21.09.2022


1.Թվականները գրե’լ բառերով և նշե՛լ տեսակները։ Դո՛ւրս գրել նաև թվականներով
կազմված բառերը (գոյական, ածական)։
Զվարթնոց. Վաղարշապատի Ս. Գրիգոր. վաղ միջնադարի հայկական ճարտարապետության
հուշարձան Արարատյան դաշտում՝ Էջմիածնից երեք կմ հարավ։
Ըստ հայ պատմիչների վկայության և պահպանված հունարեն արձանագրության՝
կառուցել է Ներսես Գ Իշխանցի (Շինող) հայոց կաթողիկոսը, և նրա գահակալության
տարիներից էլ՝ վեց հարյուր քառասունմեկից վեց հարյուր վաթսունմեկ, արտածվում է Զվարթնոցի կառուցման ժամանակը։
Ըստ Մովսես Կաղանկատվացու՝ Զվարթնոցը օծվել է վեց հարյուր հիսուներկուսին։ Թ. Թորամանյանի
կարծիքով շինարարությունը սկսվել է վեց հարյուր քառասուներեքին և հիմնականում ավարտվել վեց հարյուր հիսուներկուսին։
Զվարթնոցը կանգուն է եղել մինչև դ. վերջը. ավերման պատճառի մասին մեզ
հայտնի պատմական աղբյուրները լռում են։ Ըստ պեղված նյութերի՝ նախքան
Զվարթնոցը այստեղ եղել են հնագույն և չորրորդից-հինգերորդ դդ. կառույցներ։ Տեղանքի ցածրիկ,
շրջանաձև բլրակը պարագծով շրջապատված է յոթաստիճան բազմանիստ հենապատով
(բացի հարավարևմտյան մասից, ուր պալատն է)՝ կազմելով սալահատակ
պատվանդան, որի կենտրոնում կառուցվել է տաճարը։ հազար իննը հարյուր հինգին Թ. Թորամանյանը
ստեղծեց Զվարթնոցի գիտական վերակազմությունը։ Ըստ պահպանված
հատակաձևի և այդ վերակազմության՝ կառույցի ծավալատարածական հորինվածքի
կորիզը քառակոնքն է, որը ցածում շրջապատված է երկհարկ պարարկյալ
սրահով (տրամագիծը՝ եռեսունհին,յոթանասունհինգ մ), իսկ վերևում՝ կիպ պարփակված գլանային պատով։
Կիսագմբեթ, հիմնական առանցքներով խաչաձև տեղադրված չորս կոնքերը
միմյանց են կապվում բարդ կտրվածքի, զանգվածեղ, վերևում կամարակապ մայր
մույթերով՝ գմբեթակիր քառակուսին, որից անցումը թմբուկի բոլորակին իրականացված
է առագաստների միջոցով։ Կոնքերը, բացի արևելյանից, որը հոծ է և ամփոփում
է բեմը, իրենց ստորին մասում սյունակազմ են (վեց-ական սյուն, տրամագիծը՝
զրո ամբողջ վեց մ)։ Սյուներն ավարտվում են կողովաձև, խոյազարդ խոյակներով և
միմյանց կապվում կամարներով։
Ըստ «Հայկական սովետական հանրագիտարանի»

 Քառանկյուն

Առաջադրանքներ

1) Գծել ուռուցիկ և ոչ ուռուցիկ քառանկյուններ:

2) Գտեք ուռուցիկ քառանկյան անկյունները, եթե նրա երեք անկյունները իրար հավասար են, իսկ չորրորդ անկյունը դրանցից յուրաքանչյուրից փոքր է 400-ով:
3x+x-40=360
4x=400
x=100
100-40=60

3) Գտեք քառանկյան կողմերը, եթե նրա պարագիծը 8 սմ է, իսկ կողմերից մեկը մյուս կողմերից մեծ է համապատասխանաբար 3 մմ-ով, 4 մմ-ով և 5 մմ-ով:
x+3+x+4+x+5+x=80
4x=68
x=17
17+3=20
17+4=21
17+5=22

Լրացուցիչ առաջադրանքներ

4) Գտեք ուռուցիկ քառանկյան անկյունները, եթե դրանցից մեկը մյուսից մեծ է համապատասխանաբար 100-ով, 200-ով և 300-ով:
x+10+x+20+x+30+x=360
4x=300
x=3540:4
x=75
75+10=85
75+20=95
75+30=105

5) Գրեք ուռուցիկ քառանկյան անկյունները, եթե դրանք համեմատական են 1, 2, 4, 5 թվերին:
x+2x+4x+5x=360
x=360/12
x=30
30, 60, 120, 150

6) Գտեք քառանկյան կողմերը, եթե նրա պարագիծը 66սմ է, առաջին կողմը երկրորդից մեծ է 8 սմ-ով և նույնքանով փոքր է երրորդ կողմից, իսկ չորրորդը երեք անգամ մեծ է երկրորդից:
x+8+

7) Ապացուցեք, որ քառանկյան անկյունների գումարը հավասար է 3600:

Սեպտեմբերի 19-25

Դաս 1 

Մարդու օրգաններ, բջիջհյուսվածք,օրգան- համակարգեր, հյուսվածքներ, դրանց տեսակները:
բջիջ

  1. Էպիթելային հյուսվածքծածկում է մարմնի տարածքները, գծեր ներքին խոռոչները և ձևավորում է մարմնի արտազատող գեղձերը, որոնք արտազատում են այնպիսի նյութեր, ինչպիսիք են հորմոններ և ֆերմենտներ. Այն հյուսվածք է, որը չի պարունակում արյունատար անոթներ (սնուցումը կախված է հիմքում ընկած միացնող հյուսվածքից) և այն կազմող բջիջներն ունեն հետևյալ հատկությունները.
      Կախված բջիջների շերտերի համամասնությունից և էպիթելի բջիջների ձևից (հարթ, խորանարդ կամ սյունաձև) էպիթելը դասակարգվում է որպես առաջնային (մեկ շերտ բջիջներով) կամ շերտավորված (բջիջների մի քանի շերտերով):
    • Շարակցական հյուսվածքիՄեզենխիմի վրա հիմնված «միացնող հյուսվածք» հասկացությունը ներառում է տարբեր տեսակի հյուսվածքներ տարբեր գործառույթներով (մեխանիկական և սպասարկման աջակցություն, իմունային պաշտպանություն, էներգիայի պահպանում և տեղափոխում):Այս հյուսվածքները կազմող բջիջները բաժանված են կոլագենի մանրաթելերռետիկուլին y էլաստին և արտաբջջային մատրիցը: Եվ այս երեք ռեսուրսները կազմում են գործվածքի տարրերը:Արտաբջջային մատրիցը բաղկացած է բարդ կառուցվածքային ցանցից, որը արտազատվում է շարակցական հյուսվածքի բջիջներից (որոնք շրջապատում և աջակցում են դրանք): Այն գերակշռում է արտաբջջային հաղորդակցությանը և պարունակում է ինչպես սպիտակուցային մանրաթելեր (կոլագեն և էլաստին), այնպես էլ այսպես կոչված կրիտիկական նյութեր:Ինչպիսիք են լուծված նյութերը, գլիկոզամինոգլիկանները, պրոտեոգլիկանները, պլազմային սպիտակուցները, բազմակպչուն գլիկոպրոտեինները և ջուրը։Տարբեր են կապ հյուսվածքի տեսակներըՃարպ, ոսկոր, արյուն (սրտի պատերից և արյան անոթների հեղուկ), աճառ, արյուն և ավիշ:
    • Մկանային հյուսվածք:Այս գործվածքը պատրաստված է երկար շրջանաձև բջիջներ, որոնք հայտնի են որպես մանրաթելեր. Բջջի ներսում մենք տեսնում ենք միոֆիբրիլներ, որոնք կազմված են ակտինից և միոզինից և ունեն կծկման ֆունկցիա։Դրա գործառույթն է ստիպել մարմնի շարժումը կծկման և թուլացման գործողություններից հետո. Կենդանական այս հյուսվածքները կարելի է բաժանել երեք տեսակի՝ հարթ մկանային, մկանային հյուսվածքի և սրտի մկանային հյուսվածքի։Մկանային հյուսվածքի երեք տեսակ կա

      • Նյարդային հյուսվածքՆյարդային հյուսվածքը կազմված է նյարդային բջիջներից, որոնք գրգռում են ստանում այլ հյուսվածքներից։ Նրանք էլեկտրական իմպուլսներ են փոխանցում այլ հյուսվածքներ և պահպանում են տեղեկատվություն և աջակցում են բջիջներին, որոնք շփվում են նյարդային բջիջների հետ:Սրանք ապահովում են պաշտպանությունԷլեկտրական մեկուսացում y նյութափոխանակության մեխանիզմներ արյան անոթների և նյարդային բջիջների միջև:Նյարդային հյուսվածքը բաժանված է երկու մասի.El կենտրոնական նյարդային համակարգ, որը ձևավորվում է ողնուղեղի և ուղեղի կողմից։ Եւ ծայրամասային նյարդային համակարգ, որը կազմված է ծայրամասային նյարդերից, ողնաշարային նյարդերից և գանգուղեղային նյարդերից։ Որոնք են այն նյարդերը, որոնք իմպուլսներ են ուղարկում և ընդունում դեպի կենտրոնական նյարդային համակարգ և այնտեղից) և նյարդային գանգլիաները:Ի կենտրոնական նյարդային համակարգ, օժանդակ բջիջներն են նեյրոգլիա, մինչդեռ ծայրամասային նյարդային համակարգում դրանք բջիջներն են Շվանը իսկ արբանյակային բջիջներ. Այս հյուսվածքը թույլ է տալիս նյարդային համակարգին արձագանքել շրջակա միջավայրի գրգռիչներին, կարգավորել օրգանների և սարքերի աշխատանքը և, հետևաբար, համակարգել մարմնի գործառույթները:
    • արյան հյուսվածքներ

    Արյունը հեղուկ է, որը համարվում է հյուսվածք, քանի որ այն բաղկացած է բջիջները և միջբջջային նյութը. Այս հյուսվածքը պարունակում է պլազմա, որն ունի լուծարված սննդանյութեր, ինչպիսիք են գլյուկոզա և ռազմավարական սպիտակուցներ ինչպիսիք են ալբումինը, գամմա գլոբուլինը և ֆիբրինոգենը:

    Բջջային մասը կազմված է կարմիր արյան բջիջները, որոնք թթվածինը տեղափոխում են կենդանու մյուս հյուսվածքները։ Այն սպիտակ արյան բջիջները, որոնք պաշտպանում են պաթոգեն նյութերի ներթափանցումից, և թրոմբոցիտներպատասխանատու է արյան մակարդման համար.

    El մկանային հյուսվածք, The էպիթելային հյուսվածք, The ոսկրային հյուսվածք y El նյարդային հյուսվածք նրանք կատարում են մի շարք բարդ մասնագիտացված գործառույթներ բազմաբջիջ կենդանիների կենդանի մարմնում՝ օգտագործելով նրանց համապատասխան հատկությունները:

    Լրացուցիչ աշխատանք:

    Գտիր հետաքրքիր տեղեկություններ հյուսվածքների , բջիջների կառուցվածքների վերաբերյալ, պատրաստիր ուսումնական նյութ: