Գործնական աշխատանք

1. Ընդգծե՛ք հարակատար դերբայի 3 ձև.
ա. քնեած, հանգած, միգամած, խմած, տավարած, հատած
բ. տխրամած, փախած, վարկած, նշանած, խորոված,
անկասկած
2. Ընդգծե՛ք ենթակայական դերբայի 3 ձև.
ա. անսքող, ամոքող, բանթող, քերթող, թևալող, տապալող
բ. բանագող, դրվագող, քանդող, դոնդող, եռակող, ծաղկող
3. Ընդգծե՛ք համակատար դերբայի 3 ձև.
ա. պաշտելիս, ասուլիս, պտղամիս, հազալիս, օազիս, բանալիս
բ. ավետիս, ածելիս, հասպիս, հայելիս, մեղրամիս, թնդալիս

4. Փակագծերում տրված տարբերակներից ընդգծե՛ք տվյալ
նախադասությանը համապատասխանողը:
ա. Երեխան երկար լաց (լինելիս, լինելուց) նվաղեց:
բ. Ցանկապատի վրայով (թռչելիս, թռնելիս) տղան ոլորեց
ոտքը և մի քանի օր անցկացրեց անկողնում:
գ. Պարտադիր չէ՝ շշուկով խոսեք. երեխան քնած (չի, չէ):
դ. Դավադիր գնդակը թիկունքից էր (դիպել, դիպչել) նրան
ու տեղնուտեղը սպանել:
ե. Այգում (զբոսնելիս, զբոսնելուց) անսպասելիորեն գտա
մի քանի օր ինձ չարչարող խնդրի լուծման ուղին:

201.Փակագծում դրված բայերը կետերի փոխարեն գրի՛ր պահնջված ձևով:

Այդ նամակը …նա գունատվեց:(կարդալ-ե՞րբ)

Ամբողջը երեկո… հոգնած՝ դուրս եկավ զբոսնելու: (կարդալ -ինչի՞ց) Այդ տունը… սպասում էր որդու վերադարձին:  (կարդալ -ե՞րբ)
Չգիտես ինչու, վախենում էր վերջին կամուրջը մինչև վերջ…: (կառուցել -ինչի՞ց)
Ականջները դժժում էին ամբողջ օրն այդ աղմուկը…:  (լսել -ինչի՞ց)
Իրիկնապահին տուն…մի անգամ էլ հիշեց խոստումը:  (դառնալ-ե՞րբ)
Վիրավորվել էր ընկերոջ՝ առանց պատճառի հետ…:  (դառնալ -ինչի՞ց)
Վրա-վրա…նիհարել էր:  (հիվանդանալ -ինչի՞ց)
…միշտ էլ նիհարում է:  (հիվանդանալ -ե՞րբ)

202. Գտի՛ր, թե ընդգծված բառաձևերը ե՛րբ են սխալ և երբ ՝ճիշտ: Ուղղի՛ր սխալ ձևերը:
     Գնալուց մի անգամ էլ պատվիրեց զգույշ լինել:
     Քո գնալուց հետո հյուրեր եկան:
     Այդ աղջկան փրկելուց քիչ էր մնում ինքը խեղդվեր:
     Մարդու կյանքը փրկելուց բարի գործ կ՞ա:
     Շտապելուց ամեն ինչ գցում էր ձեռքից:
     Շտապելուց ինչ-որ մեկը կանգնեցրեց նրան:
     Հոգնել եմ նույն բանն անվերջ ասելուց:
     Այդ ասելուց հանկարծ գլխի ընկավ, որ մոռացել է գլխավորը:
     Հեռանալիս հիշեցրեց իր հրավերն ու խնդրանքը:
     Հեռանալիս հոգնել եմ, ուզում եմ բոլորիդ միասին տեսնել:
     Ուշադիր դիտելիս վրան ճեղք կնկատես:
     Դա դիտելիս հետո էլ ոչինչ չեմ ուզում տեսնել:
     

208.Պատմությունը դարձրո՛ւ ներկա ժամանակով:

Մեր կապիկը մի աֆրիկացուց էինք ձեռք բերել,որը վառ անհատականությամբ ու յուրահատուկ հումորով օժտվածմի էակ էր: Ամեն օր նրանդուրս էինք տանում ու կապում ծառին: Առաջին երկու օրը խելոք նստում էր տան մուտքի մոտ, ու նրա կողքով չընդհատվող հոանքով անցնում էին որսորդները, մեզ սննդամթերք բերող պառավ կանայք, խումբ-խումբ վազում էին խխունջներ ու միջատներ բերող փոքրիկ տղաներ: Մենք ենթադրում էինք, որ այդ անդադարշարժումը կզվարճացնի ու կհետաքրքրի կապիկին:Այդպես էլ եղավ: Նա շատ շուտ գլխի ընկավ, որ պարանի երկարությունն իրեն թույլ է տալիս թաքնվել բակի դռնակի մոտ, և օգտվեց դրանից: Հենց որ ոչինչ չկասկածող մի աֆրիկացի բակ էր մտնում,կապիկն իսկույն դուրս էր ցատկում դարանից ու բռնում խեղճի ոտքը: Հետն էլ այնքան սոսկալի ճղճղոց էրգցում, որին նույնիսկ ամենապինդ նյարդերն ունեցող մարդը չէր դիմանում:

Упражнение 1.

Запишите текст, определите разряд числительных.

двадцать второго августа тысяча восемьсот восемь года а Петербурге появился первый трамвай. Но только в тысяча восемьсот девяноста два году в Киеве началось трамвайное движение. Длина первой ветки была одна целая шестая километра. Первый в нашей стране метрополитен был открыт а Москве пятнадцатого мая тысяча девисот трцать пять года. Протяженность первой линии была одиннадцать целая шестого километра, и она имела тринадцать станций.

Упражнение 2.

Определить разряды числительных по значению.

1) 15 февраля 1906 года родился известный татарский поэт Муса Джалиль.
2) Мусе не было и шести лет, когда он стал проситься в школу.
3) Муса за один год овладел программой всех четырех классов сельской школы.
4) В 1941 году Муса добровольцем отправляется на фронт.

Упражнение 3.

Поставьте числительные вместе с существительными в указанных падежах Составьте одно предложение с любым из числительных.

365 дней (р.) триста шесдисят пят

297 карандашей (дат.) двести девяносто сем

143 посылки (пр.) сто сорок три

777 цветов (тв. ) семьсот семьдесят сем

1945 год (тв. ) тысяча девецот сорок пят

2005 год (род., пр. ) две тысяча пят

Առաջադրանքներ(դասարանում)

1) Կարո՞ղ է գոյություն ունենալ եռանկյուն հետևյալ կողմերով.

ա) 1մ, 2մ և 3մ,

բ) 1,2դմ, 1դմ և 2,4դմ:

2) Հավասարասրուն եռանկյան կողմերից մեկը 25 սմ է, իսկ մյուսը՝ 10սմ: Դրանցից ո՞րն է հիմքը:
10 սանտիմետրանոցն է

Լրացուցիչ(տանը)

3) Հավասարասրուն եռանկյան պարագիծը 25սմ է, իսկ երկու կողմերի տարբերությունը՝ 4 սմ, իսկ նրա արտաքին անկյուններից մեկը սուր է: Գտեք եռանկյան կողմերը:
x+x+x+4=25
3x=21
x=7
7+4=11

4) Գտեք հավասարասրուն եռանկյան կողմը, եթե նրա մյուս կողմերը հավասար են՝

ա) 5սմ և 3սմ,

բ) 8սմ և 2 սմ:

5) Եռանկյան՝ տարբեր գագաթներին հարակից երկու արտաքին անկյունները հավասար են: Եռանկյան պարագիծը 74 սմ է, իսկ կողմերից մեկը 16սմ: Գտեք եռանկյան մյուս կողմերը:
74-16=58
58:2=29

Զօրաւոր առիւծ մը, որ նստած էր ժայռի մը վրայ, կը տեսնէ որ գազանները
սարսափահար կը վազէին։ Առիւծը կը հարցնէ, թէ ինչո՞ւ կը փախէին եւ
որմէ՞ կը վախնային։
–Դուն ալ փախիր,- կ’ըսեն,- որովհետեւ մարդը կու գայ։
–Ո՞վ է մարդը,- կը հարցնէ Առիւծը,- եւ ի՞նչ է անոր ուժը, որ կը փախիք
անկէ։
–Կու գայ եւ քեզի ալ կը վնասէ,- կ’ըսեն։
Իր ուժերուն վստահ՝ Առիւծը կը մնայ իր տեղը։ Եւ ահա կու գայ հողագործ
մարդ մը։
–Եկուր կռուինք,- կ’ըսէ հպարտ Առիւծը։
–Շատ լաւ,- կ’ըսէ մարդը,- բայց քու զէնքերդ հետդ են, մինչ իմիններս
տունն են։ Քեզ կապեմ, որպէսզի չփախիս, իսկ ես երթամ եւ բերեմ զէնքերս,
որպէսզի կռուինք։

Մի զորավոր առյուծ նստել էր ժայռին և տեսնում է որ, գազաններ այդ ճանապարհով գալիս էին դողալով և անցնում: Առյուծը հարցրեց նրանց. Ինչու՞ եք փախչում և ու՞մ ահից եք զարհուրած փախչում:
-Փախիր և դու, որովհետև ահա գալիս է մարդը:
– Ո՞վ է մարդը-հարցնում է առյուծը- և ի՞նչ է նա և ի՞նչ է նրա ուժը և նրա կերպարանքը, որ փախչում եք նրանից
– Կգա, կտեսնի քեզ և քեզ վայ կլինի:

 Եվ ահա յուր հանդից եկավ մի հողագործ մարդ: Եվ առյուծն ասաց. Միթե՞ դու ես այն մարդը, որ փախցնում է գազաններին: Եվ նա ասաց. Այո, ես եմ: Առյուծն ասաց. Արի կռվենք:

Մարդն ասաց. Այո, բայց քո զենքերը քեզ հետ են, իսկ իմը՝ տանն են: Եկ, նախ քեզ կապեմ, որպեսզի չփախչես, մինչև ես գնամ առնեմ իմ զենքը և ապա կռվենք: Առյուծն ասաց. Երդվիր, որ կգաս և ես կլսեմ քեզ: Մարդն երդվեց և առյուծն ասաց. Հիմա կապիր ինձ և գնա, շուտ դարձիր: Մարդը հանեց պարանը և առյուծին պինդ կապով կապեց կաղնու ծառին և ծառից կտրեց մի բիր և սկսեց զարկել առյուծին:

Եվ առյուծը գոչեց. Եթե դու մարդ ես, ավելի խիստ և անխնա զարկիր իմ կողերին, որովհետև այս խելքին այդպես է վայել:

1. Ո՞ր <<հարկում>> և ո՞ր <<բնակարանում է ապրում>> ածխածին տարրը:
   Երկրորդ պարբերությունում և 4-րդ խմբում, 6-րդ բնակարանում
2. Ո՞ր տարրն է <<ապրում >> 20-րդ <<բնակարանում>>:
   Ca
3. Պարզազաբանե’ք(օրինակներով ու մեկնաբանություններով) պարբերություն,խումբ, գլխավոր ու երկրորդական ենթախմբեր, կարգաթիվ հասկացությունները:
   Պարբերական համակարգում պարբերությունը տարրերի շարք է , որտեղ շարված են ըստ հարաբերական ատոմային զանգվածի մեծության, ընդհանուր 7 պարբերություն է: Ուղղահայացները դրանք պարբերական համակարգի 8 խմբերն են: Յուրաքանչյուրը ունի 2 ենթախումբ՝ գլխավոր և երկրորդական : Կարգաթվերը ցույց են տալիս թե տվյալ տարրը որերորդն է պարբերական համակարգում:
   
4. Ո՞րն է հինգերորդ <<ավելորդ>> տարրը՝ Be,Sr,Zn,Mg,Ca:
   Zn-երկրորդական ենթախմբի տարր է

1. x=6 2. x=-8 3. x= (-3) 4. x=11 5. x=10 6. x=-4 7. x=3 8. x=-4 9. x=12 10.x=24 11. x=18 12. x=12 13.x=4 14. x=9 15. x=-5 16.x=-6 17.x=3 18.x=5 19.x=3 20.x=4 21.x=-5 22.x=-4 23. x=16 24. x=7

2. 1. 19 հանել
2.2 24 հանել
2.3

6.* _{Ֆլեշմոբ}:  Քնարիկն ընտրել է խորանարդաձև տուփի գագաթներից մեկը: Դուք իրավունք ունեք նրան տալու հարցեր, որոնց նա պետք է պատասխանի «այո» կամ «ոչ» : Նվազագույնը քանի՞ հարց տալով կարող եք պարզել, թե ո՞ր գագաթն է նա ընտրել։

Լրացուցիչ առաջադրանք

7. Թարգմանիր մաթեմատիկական փազլը, ապա փորձիր լուծել այն. նյութը հղումով: