Կենսաբ

Կենդանի օրգանիզմի բաղադրությունը.

Կենդանի օրգանիզմները պարունակում են տարբեր քիմիակն նյութեր։ Կենդանի օրգանիզմներում շատ են թթվածինը, ածխածինը, ազոտը և ջրածինը։ Այս նյութերը կազմում են կենդանի օրգանիզմի 98%-ը։ Դրանց անվանում են մակրոտարրեր։ Կան նաև ծծմբի, ֆոսֆորի, քլորի, կալիումի, մագնեզիումի, նատրիումի, ակլցիումի և երկաթի տարրեր։ Սրանք էլ միասին կազմում են 1,9%։ Ցինկը, պղինձը, յոդը, ֆտորը այս տարրերը շատ ավելի քիչ են (0,1%)։

Օրգանական և անօրգանական նյութեր.

Նյութերը լինում են օրգանական և անօրգանական։ Օրգանական են կոչվում այն նյութերը, որոնց կազմի մեջ մտնում է ածխածին: Օրգանական են՝ բուսական յուղը, կենդանական ճարպերը, շաքարը և այլն։ Մյուս բոլոր նյութերը, որոնք չունեն օրգանական ծա­գում, անօրգանական են: Օրինակ՝ օդը, ջուրը, քարը, ավազը, կավը, կերակրի աղը, ոսկին, երկաթը և այլն։

Հիդրոֆիլ և հիդրոֆոբ.

Ջրում լավ լուծվող նյութերը կոչվում են հիդրոֆիլ (հուներեն «հիդրոս» ջուր, «ֆիլեո» սիրել)։ Հիդրոֆիլներ են շատ անօրգանական նյութեր՝ աղերը, թթուները, հիմքերը, իսկ օրգանական նյութերից՝ ածխաջրերը կամ սպիտակուցները։ Այն նյութերը, որոնք ջրում վատ են լուծվում կամ ընդհանրապես չեն լուծվում կոչվում են հիդրոֆոբներ (հուներեն «ֆոբոս» վախ)։ Դրանցից են, օրինակ՝ ճարպերը, թաղանթանյութը։

ԴՆԹ

ԴՆԹ-ն մոլեկուլ է, որը կրում է երկրագնդի բոլոր կենդանի էակների ժառանգական ինֆորմացիան: ԴՆԹ-ն հայտնաբերվել է 1869 թվականին Ֆրիդրիխ Միշերի կողմից։ Սկզբում նա այն անվանել է նուկլեին, բայց հետագայում, երբ բացահայտում է այդ նյութի թթվային հատկությունները, վերանվանում է՝ նուկլեինաթթու։ ԴՆԹ-ի պոլիմերը օժտված է բավականին բարդ կառույցով։ Նույն շղթայում նուկլեոտիդները միմյանց միացած են կովալենտ կապերի միջոցով՝ առաջացնելով պոլինուկլեոտիդային շղթաներ։ Գրեթե բոլոր դեպքերում 2 պոլինուկլեոտիդային շղթաները միմյանց միանում են ջրածնական կապերով՝ առաջացնելով կրկնակի պարույր. բացառություն են կազմում որոշ վիրուսներ, որոնց ԴՆԹ-ն միաշղթա է։