Կոստանդնուպոլսի պատմությունը ընդգրկում է 330 թվականին Հռոմեական կայսրության մայրաքաղաք դարձած քաղաքի օծումից մինչև նրա գրավումը՝ 1453 թվականը։

Ըստ էության, այն՝ կառուցվելով հին Բյուզանդիոնի տեղում, այն ժամանակների համար ահռելի շինարարական աշխատանքների, բնակչության արագ աճի, առևտրի ու արհեստների զարգացման, մայրաքաղաքի կոչման ու առաջին հռոմեական կայսրների ջանքերի շնորհիվ կես դարում դարձավ Եվրոպայի ու Մերձավոր Արևելքի ամենամեծ քաղաքներից մեկը։5-րդ դարում Հռոմի անկումից հետո Կոստանտնուպոլիսը դարձավ մոտավորապես 10 դար գոյություն ունեցող Արևելյան Հռոմեական կայսրության մայրաքաղաքը, որտեղ պահպանվում էին հռոմեական և հելլենիստական ավանդույթները։ Բյուզանդական դարաշրջանի Կոստանտնուպոլսի պատմությունը հագեցած էր քաղաքական բուռն իրադարձություններվ՝ ժողովրդական ընդվզումներով, պալատական ինտրիգներով, կայսրների սպանություններով և իշխող հարստությունների փոփոխություններով, ամիսներ տևող պաշարումներով և արևելյան ու արևմտյան հզոր հարևանների դեմ արշավներով։ Երկար ժամանակ (մինչև 13-րդ դար) Կոստանտնուպոլիսը միջնադարյան Եվրոպայում փայլուն մշակույթի և գիտության կենտրոնն էր:

Մայրաքաղաքի էլիտան ծայրահեղ անկայուն և բազմազան խումբ էր, քանի որ Բյուզանդիայի իշխող վերնախավը հասանելի էր հասարակության տարբեր սոցիալական ծագում ունեցողների համար։ Շատ մայրաքաղաքային երևելիներ ոչ միայն չէին ամաչում գեղջկական կամ գավառական ծագումից, այլև հպարտանում էին, որ կարողացել են ճանապարհ հարթել դեպի իշխանական վերնախավ հասարակության ստորին օղակներից։ Նույնիսկ կայսերական գահը պալատական դավադրության, սիրային ինտրիգի, հաջող ամուսնության, բանակի կամ քաղաքացիների ընդվզման արդյունքում կարողացել է զբաղեցնել հասարակ ժողովրդից սերած անձ։ Նման օրինակները քիչ չեն Բյուզանդիայի պատմության մեջ. ճակատագրի կամոք կայսրեր են դարձել նաև հասարակ զինվորներ, ովքեր կարողացել էին ծառայելով հասնել մինչև զինվորականության միջին աստիճանների, մսագործ կամ գյուղացի, ով հետագայում զբաղվել էր ձիերով շրջագայելով կամ բռնցքամարտերով։ Կոստանդնուպոլսում առավել զգալի էր հակադրությունը քաղաքային ստորին խավերի աղքատության և արիստոկրատիայի հարստության, կայսերական պալատի և հոգևորականության միջև։ Քաղաքն արդարացիորեն անվանում էին «Ամբողջ Արևմուտքի և Արևելքի շքեղության և թշվառության գլխավոր կենտրոն»։

1453 թվականի մայիսին թուրքերի կողմից Կոստանդնուպոլսի գրավումով Բյուզանդական կայսրությունը վերջնականապես կործանվեց, և Օսմանյան կայսրությունը ճանաչվեց ամենահզոր պետություններից մեկը։ Կոստանդնուպոլսի անկումը ցնցող ազդեցություն թողեց ողջ քրիստոնեական Եվրոպայում և Կահիրեի, Թունիսի և Գրանադայի պալատներում առաջ բերեց ցնծության ալիք։ Բացի այդ, երբեմնի ծաղկուն քաղաքի մեծագույն մշակութային արժեքների ոչնչացումն անդառնալի կորուստ պատճառեց ողջ եվրոպական մշակույթին։ Եվրոպայում դրանից հետո թուրքերը դարձան ամեն տեսակ դաժանության և ընդհանրապես քրիստոնեականին խորթ կերպարի հոմանիշ։

Գործնական աշխատանք

1. Ընդգծե՛ք գործողություն նշանակող 3 բառ.
ա. տնտես, բանտես, վերահաս, պսպղաս, խաղող, քաղող
բ. զրկես, կրկես, հապալաս, ծլվլաս, նշաձող, աղանձող
գ. տոկանք, տականք, զգանք, լոգանք, կորանք, փշրանք
2. Ընդգծե՛ք 3 բայ.
ա. արևագալ, թնդալ, ծխալ, գդալ, սխալ, կանխազգալ
բ. բղավել, ցախավել, հապավել, ծամթել, բազմեն, բազեն
ե. ցեղային, տեղային, գնային, տնային, խորհեմ, խոհեմ
թ. անձավ, անցավ, տարավ, հարավ, հարկավ, ընկավ
ժ. տրոհեր, ալեհեր, եթեր, կթեր, քնաբեր, խաբխբեր
3. Ընդգծե՛ք ժխտական 3 բայաձև.
ա. չախկալ, չողբալ, չաման, չաղան, չանչել, չանցնել
բ. չարադեմ, չաղոթեմ, չորացա, չուրացա, չարակամ, չկամ
գ. չմաշկել, չմշկել, չրխկաց, չթխկաց, չկարդալ, չքանալ

119.Փակագծում տրված բառերը դարձրո´ւ հոգնակի և գրիի´ր կետերի փոխարեն:

Ամերիկացի-(վիճակագիր) պարզել են,  որ օրվա ընթացքում ամենաշատը քայլում են….(անասնապահ) ու ….(հողագործ):  Երկրորդ տեղում գյուղական…..(նամակատար ) են:Հաջորդը …( մատուցող) ու … բուժքույր են: Նրանցից  զգալիորեն քիչ են քայլում …(ոստիկան), …(հետախույզ) ու  (պահակ): Ամենից քիչ քայլում են …(նահանգապետ) ու …(նախարար):

120. Տրված գոյականները դարձրո´ւ հոգնակի և տեղադրի´ր նախադասությունների մեջ:

Կետորս, բանաձև, հրացան, նավապետ, շնաձուկ, ժամացույց:

Բոլոր նավապետները էլ երազում են չբացահալտված կղզիներ գտնել:

Մեզ ասացին, որ բոլոր ժամացույները հետ են ընկել, ու ոչ մեկը նույն ժամը ցույց չրի տալիս:

Ասում են, որ շնաձուկները արյան հոտն է հրապուրում:

Այդ տարածքում աշխատող կետորսները հետևում էին կետին ու վախենում էին ,թե ևս մեկին այնուամենայնիվ կվնասի:

Ցուցադրվող հրացանները այդ նույն զինագործի որդիներն ու թոռներն էին սարքել:

121. Տրված տեքստում ընդծի´ր այն գոյականները, որոնք հոգնակի պիտի լինեն:

Հայաստանում հանդիպում է նաև արագիլի սև տեսակը, որի փետրավորումը սև  է, որովայնը`սպիտակ, կտուցն ու ոտքը` կարմիր: Հանդիպում է Իջևանի շրջանի անտառում: Չափազանց հազվագույտ չվող թռչուն է: Բնադրում է ծառի վրա, գետի հովտում և ճահճուտում: Խուսափում է մարդուց և մարդկային շինությունից, նախընտրում է անտառի խուլ անկյունը: Չափազանց զգույշ թռչուն է: Որպես սակավաթիվ տեսակ՝ պահպանվում է օրենքով:

Լուծել խնդիրներ՝

1. 4կգ զանգվածով բեռը բարձրացնում ն շարժական ճախարակի օգնությամբ՝ կատարելով 19,6 Ջ աշխատանք: Ի՞նչ ուժ է կիրառվել պարանի ծայրին: Ի՞նչ h բարձրության է հասել բեռը: Շփումը և ճախարակի զանգվածն անտեսել:

2.Որտեղ պետք է դնել հենարանը, որպեսզի նկարում պատկերված լծակը մնա հավասարակշռության մեջ:

3.Ջրով լի դույլը ջրհորից հանելու համար ոլորանի 27 սմ երկարությամբ բռնակի վրա պետք է ազդել 40 Ն ուժով: Որքա՞ն է թմբուկի շառավիղը, եթե ջրով լի դույլի կշիռը 120 Ն է: 

1. Գումարի և տարբերության քառակուսին

1. (a+b)2=a2+2ab+b2  կամ   a2+2ab+b2=(a+b)2

2. (a-b)2=a2-2ab+b2  կամ   a2-2ab+b2=(a-b)2

Առաջադրանքներ

1) Բարձրացրեք քառակուսի.

1. (m+x)2=m²+2mx+x²

2. (4-y)2=16-8y+y²

3. (2x+7)2=4x²+28x+49

4. (z3 +t)2=z⁶+2z³t+t²

5. (4x-9y)2=16x²-72xy+81y²

6. (a7-3b4)2=a¹⁴-6a⁷b⁴+9b⁸

2)  Հաշվեք՝ կիրառելով գումարի քառակուսու բանաձևը.

Oրինակ՝

512=(50+1)2=502+2501+12=2601:

ա) 512 =2601      գ) 392=(30+9)²=900+540+81=1521

բ) 1082=(100+8)²=10000+1600+64=11664      դ) 722=(70+2)²=4900+280+4=5184

Լրացուցիչ առաջադրանք

3) Բարձրացրեք քառակուսի.

1.  (a3+b2)2=a⁶+2a³b²+b⁴

2. (b+ab3)2=b²+2ab³+a²b⁶

3. (y+12)2=y²+24y+144

4. (x5-y8)2=x¹⁰-2x⁵y⁸+y¹⁶

5. (0,1a+4b)2=0.01a²+8.1ab+16y²

6. (a2b-9)2=a⁴b²-18a²b+81

7. (17k+5p)2=289k²+170kp+25p²

8. (b4x-b)2=b⁸x²-2b⁵x+b²

2. Քառակուսիների տարբերությունը

       3. a2-b2=(a-b)(a+b)կամ (a-b)(a+b)=a2-b2

Բանաձևը հաճախ օգտագործում են հաշվարկների պարզեցման համար

4139=(40+1)(40-1)=402–12=1600-1=1599:

Առաջադրանքներ

1) Արտահայտությունը ներկայացրեք բազմանդամի տեսքով.

ա) (a+n)(a-n)=a²-n²

բ) (12-x)(x+12)=144-x²

գ) (7+n2)(n2-7)=n⁴-49

դ) (bc-3b)(bc+3b)=b²c²-9b²

ե) (3y-8z)(3y+8z)=9y²-64z²

զ) (m3+11n5)(11n5-m3)=121n¹⁰-m⁶

2) Հաշվեք՝ օգտագործելով քառակուսիների տարբերության բանաձևը.

ա) 71*69=(70-1)(70+1)=4899;   բ) 698*702=(700-2)(700+2)=489 996

3) Բազմանդամը վերլուծեք արտադրիչների

ա) m2-n2=(m-n)(m+n)

բ) x2-16=(x-4)(x+4)

գ) (3y)2-1=(3y-1)(3y+1)

դ) n4-64=(n²-8)(n²+8)

ե) 9-(2m)2=(3-2m)(3+2m)

զ) a8-25c2=(a⁴-5c)(a⁴-5c)

4. Խորանարդների գումարը և տարբերությունը

4. (a+b)(a2-ab+b2)=a3+b3
5. a3-b3=(a-b)(a2+ab+b2)

a2-ab+b2 բազմանդամն անվանում են a-ի և b-ի տարբերության թերի քառակուսի, իսկ a2+ab+b2բազմանդամը՝ գումարի թերի քառակուսի:

Առաջադրանքներ

1) Արտահայտությունը ներկայացրեք 3 ցուցիչով աստիճանի տեսքով.

ա) 125=53(oրինակ)

բ) 64=8²

գ) 27=3³

դ) 8y9=(2y)³

ե) x6y36=(xy⁶)⁶

զ) 1/8c³=(1/2c)³

2) Արտահայտությունը ներկայացրեք խորանարդների գումարի կամ տարբերության տեսքով`

ա) x3+8=(x+2)(x²-2x+4)

բ)64-a3=(4-a)(16+4+a²)

գ) 1+m12=(1+m4)(1+m4+m8)

դ) a9-27b3=(a3-3b)(a6+3a3b+9b)

ե) 27p6+q15=(3p²+q⁵)(9p⁴-3p²q⁵+q¹⁰)

զ) x18-8y21=(x6-2y7)(x12+2x6y7+4y¹⁴)

ա) m3-n3=(m-n)(m²+mn+n²)

բ) p6-q6=(p²-q²)(p⁴+p²q²+q⁴)

գ) b3+8=(b+2)(b²-2b+4)

դ) c6-125d3=(c²-5d)(c⁴+5dc²+25d²)

ե) 8p6+8=(2p²+2)(4p⁴-4p²+4)

զ) 64y3-1=(4y-1)(16y²+4y+1)

5. Գումարի և տարբերության խորանարդը

      (a+b)3=a3+3a2b+3ab2+b3

     (a-b)3=a3-3a2b+3ab2-b3

Առաջադրանքներ

1) Արտահայտությունը գրեք բազմանդամի տեսքով.

ա) (a+b)3=a³+3a²b+3ab²+b³

բ) (a-4)3=a³-12a²+48a-64

գ) (3a+1)3=27a³+27a²+9a+1

դ)(2a-3b)3=8a³-36a²b+54ab²-27b³

ե) (x-3z)3=x³-9x²z+27xz²-27z³

զ) (2b+5)3=8b³+60b²+150b+125

6. Կրճատ բազմապատկման բանաձևերի կիրառությունը

Տեսական նյութ

1. (a+b)2=a2+2ab+b2

2. (a-b)2=a2-2ab+b2

3. a2-b2=(a-b)(a+b)

4. a3+b3=(a+b)(a2-ab+b2)

5. a3-b3=(a-b)(a2+ab+b2)

6. (a+b)3=a3+3a2b+3ab2+b3

7. (a-b)3=a3-3a2b+3ab2-b3

բանաձևերն անվանում են կրճատ բազմապատկման բանաձևեր: Այս բոլոր հավասարությունները նույնություններ են: Նրանք մնում են ճիշտ, եթե նրանցում a-ի և b-ի փոխարեն տեղադրենք ամբողջ արտահայտություններ: Կրճատ բազմապատկման բանաձևերը հաճախ կիրառում են արտահայտությունների պարզեցման համար:

Առաջադրանքներ

1) Պարզեցրեք արտահայտությունը.

ա) (a+1)2-2(a+1)+1=a²

բ) (m-n)2+2n(m-n)+n2=m²+2n²+n²

գ) (p-q)2-2(p2-q2)+(p+q)2=4q²

դ) (x+2y)2+2(x2-4y2)+(2y-x)2=4x²

2) Արտահայտությունը ձևափոխեք բազմանդամի 

ա)(1+x)(1-x)(1+x²)=(1-x²)(1+x²)=1-x⁴

բ) (n+m)(n-m)(m²+n²)=m⁴-n⁴

գ) 4(1-a)²+3(a+1)²=4-8a+4a²+3a²+6a+3=7-2a+7a²

դ) 2(1-5x)²-2(5x+1)(1-5x)=2-20x+50x²-2+50x²=100x²-20x

3) Երեք դասարաններում կա 116 աշակերտ: Առաջին դասարանում 4 աշակերտ ավելի կա, քան երկրորդում և 3 աշակերտ պակաս՝ քան երրորդում: Քանի աշակերտ կա երրորդ դասարանում:

4) Զբոսաշրջիկը 3ժ գնացել է ոտքով և 4ժ՝ հեծանվով: Նա ընդամենը անցել է 55կմ: Նա ոտքով ի՞նչ արագությամբ էր գնում, եթե հեծանվով գնում էր 5կմ/ժ-ով արագ, քան ոտքով:
4(x+5)+3x=55
4x+20+3x=55
7x=35
x=5

5) Արտահայտությունը ձևափոխեք բազմանդամի.

ա) (x+2)(4-x2)(x-2)=8x²-x⁴-16

բ) (p+q)2-(p-q)2=4pq

գ) (a-b)(a-b)(a+b)(a+b)=2a²-2a²b²+2b²

դ)  3-(5-x)2+(x-5)(5+x)=-48+10x

6) Պարզեցրեք արտահայտությունը.

ա) (2a-1)3+(2a+1)(a-1)=8a³-10a²+4a

բ)(3x-4y)(3x+4y)-(3x+1)(3x-1)=1-16y²

գ) (1-a)3-(a-2)3=9-15a+9a²-2a³

դ) (5x+4y)(1-y)+12:=5x-5xy+4y-4y²+12

7) Արտադրամասի տեխնիկական վերազինումը հնարավորություն տվեց 150-ի փոխարեն մեկ օրում թողարկել 180 հաստոց: Քանի՞ տոկոսով բարձրացավ մեկ օրում թողարկվող հաստոցների թիվը:
180-150=30
30*100:150=20

8)*  Պարզեցնել a + (b – (c + (-d))) արտահայտությունը:
=a+b-c+d

Գործնական քերականության առաջադրանքների փաթեթից կատարի’ր 112-117 առաջադրանքները։

115. Տրված գոյականները երկու խմբի բաժանի´ր:

Մարմին-մարմիններ,
մշակույթ-մշակույթներ,
նյութ-նյութեր,
շարժում-շարժումներ
, ժամանակ-ժամանակներ
ճանապարհ-ճանապարհներ
օրացույց-օրացույցներ
դաշտ-դաշտեր

116. Տրված գոյականները դարձրո´ւ հոգնակի և բացատրի´ր օրինաչափությունները:

Ա. Ձև-ձևեր, արտ-արտեր, հարց-հարցեր, սարք-սարքեր, զենք-զենքեր, դեզ-դեզեր, օր-օրեր:

Բ. Երկիր-երկրներ, տարի-տարիներ, գնացք-գնացքներ, նվեր-նվերներ, վայրկյան-վայրկյաններ, ուղևոր-ուղևորներ:

Գ. Թոռ-թոռներ, դուռ-դռներ, մուկ-մկներ, ձուկ-ձկներ, լեռ-լեռներ, բեռ-բեռներ:

Դ.  Աստղ-աստղեր, արկղ-արկղեր, վագր-վագրեր, անգղ-անգղեր, սանր-սանրեր:

117.Յուրաքանչյուր բառի  իմաստն արտահայտի՛ր բառակապակցությամբ. գտի՛ր  երկու խմբի բառերի նմանությունն ու տարբերությունը:

Ա.Դասագիրք-դասերի գիրք , հեռագիր-հեռվից եկող գիր, արոտավայր-դաշտ որտեղ արածում են , լրագիր-լուրերի թերթ , ծառաբուն-ծառի բուն, մրգաջուր-մրգերի ջուր, մրջնաբույն-մրջյունների բույն, ծաղկեփունջ-ծաղիկներով փունջ, միջնապատ-միջին պատ:

Բ.Վիպագիր-վեպ գրող, մեծատուն-մեծ տուն ունեցող, զինակիր-զենք կրող, ժամացույց-ժամ ցույց տվող, կողմնացույց-կողմեր ցույց տվող, երգահան-երգ ստեղծող, քարահատ-քարը հատող, պատմագիր-պատմություն գրող, քանդկագործ-քանդակի հետ գործ ունեցող:

108. Գրի՛ր տրված բառերի ուղիղ ձևերը դրանք երկու խմբի բաժանի՛ր:

Մածունը-մածուն, հրամանի-հրաման, հրամաններ-հրաման, ալիքով-ալիք, ծովեր-ծով, ծովով-ծով, ծովում-ծով, երկրից-երկիր, գնացինք-գնաց, գնացեք-գնաց, գտեք-գտնել, գտավ-գտնվավ, կարդում-կարդալ, կարդա-կարդալ, տեսա-տեսնել, տեսեք-տեսնել, մարդիկ-մարդ, մարդկանց-մարդ, այգու-այգի, այգով-այգի:

109. Բառրի ընդգծված մասնիկներից ո՞րն է վերջավորություն և ո՞րը վերջածանց. վերջավորություն ունեցող և ածանցավոր բառերը խմբավորի՛ր:

Փական, գառան, ձկան,  լեռնային, արքային, ուսում,  պայուսակում,  կարդում, հոսանք, հասանք, մատանի, սարեցի, գրեցի, սարից, հյուսք, երևանցիք, գրքեր, հասներ, երկակի, կրակի:

112. Փակագծում տրված բառերից և բառակապակցություններից նախադասության մտքին համապատասխանող գոյականներ ստացի՛ր և գրի՛ր կետերի փոխարեն:

Եֆրեմովի «Անդրոմեդի միգամածությունը» ֆանտաստիկական վեպում պատմում է մի խումբ տիեզերագնացների (տիեզերք գնալ) հեռավոր միջաստղային ճանապարհորդության (ճանապարհորդել) մասին: Նրանց աստղաթիռի արագությունը (արագ) շատ մոտ է լույսի արագությանը (արագ), և ժամանակ երկրային համեմատելով (համեմատել) շատ դանդաղ է շարժվում: Տիեզերագնացները գալակտիկայի ամենահեռավոր շրջաններին հասնելու առաջադրանք (առաջադրել) ունեն: Պիտի հասնեն այն աստղին, որի մոլորակներից (մոլորել) մեկի վրա, ըստ որոշ ենթադրության (ենթադրել) մեզ նման մարդիկ են բնակվում: Սա կլինի ամբողջ մարդկության ցնծությունը(ցնծալ), երբ նրանք վերադառնան ու այլ աշխարհի մարդկանցից ողջույն բերեն:

113. Հարցական դերանունները փոխարինի՛ր փակագծում տրված բառերից կազմված համապատասխան գոյականներով:

        «Քավության նոխազ» (ի՞նչը, արտահայտել) արտահայոտությունը հին հրեաների կրոնական մի (ինչի՞ց, սովորել)սովորությունից է առաջացել: Տարին մի անգամ հրեաները երկու այծ էին բռնում, որոնցից  մեկին էին միայն զոհում: Մյուսի վրա մարդիկ (ինչպե՞ս, հերթական)հերթականությամբ դնում էին ձեռքերն ու դրանով իբր իրենց մեղքերը բարդում նրա վրա: Հետո այդ այծին (ի՞նչ, ազատ)ազատություն էին տալիս: Հիմա («ինչի՞, քավել)քավության նոխազ» անվանում են այն մարդկանց, որոնք իրենց վրա են վերցնում ուրիշի մեղքերը, ստիպված են լինում պատասխան տալ ուրիշ (ինչի՞, անել)արարքի համար:

114. Յուրաքանչյուր շարքի չորս բառերն ի՞նչ ընդհանուր հատկանիշ ունեն, որ նույն շարքի բառը չունի:

ա) վանք     բ) հարսնացու    գ) Հովհաննես                դ) կապիկ

Թումանյան

անտառ      տիեզերագնաց     Թբիլիսի                           տեր

գայլ            եղբայր                    Լուսաստղ                     սարսափ

երեխա      գիտնական            մոլորակ                         կամուրջ

թփուտ       առնետ                   «Ջութակ և սրինգ»        երեխա

1. Նշված թվերից ո՞րն է զույգ:
(A) 2009
(B) 2 + 0 + 0 + 9
(C) 200 – 9
(D) 200 x 9
(E) 200 +9

2. Որտե՞ղ է գտնվում կենգուրուն:
Տե՛ս նկարում:

(A) շրջանագծի և եռանկյունու մեջ, սակայն ոչ քառակուսու մեջ
(B) եռանկյունու և քառակուսու մեջ, սակայն ոչ շրջանագծի մեջ
(C) շրջանագծի և քառակուսու մեջ, սակայն` ոչ եռանկյունու մեջ
(D) շրջանագծի մեջ, սակայն ո՛չ քառակուսու և ո՛չ էլ եռանկյունու մեջ
(Е) քառակուսու մեջ, սակայն ո՛չ շրջանագծի և ո՛չ էլ եռանկյունու մեջ

3. Քանի՞ ամբողջ թիվ կա 19,03-ի և 2,009-ի միջև:
(A) 16
(B) 17
(C) 14
(D) 15
(E) 17-ից ավելի

4. Թվանշանների նվազագույն քանակը, որը պետք է ջնջել 12323314 թվում այնպես, որ ստացվող թիվը լինի նույնը աջից ձախ կամ ձախից աջ կարդալու դեպքում, հավասար է.
(A) 1 (B) 2 (C) 3 (D) 4 (E) 5

5. Կա երեք արկղ սպիտակ, կարմիր և կանաչ: Դրանցից մեկում կա շոկոլադե սալիկ, մյուսում խնձոր, իսկ երրորդը դատարկ է: Գտեք շոկոլադե սալիկը, եթե հայտնի է, որ այն կա՛մ սպիտակ, կա՛մ կարմիր արկղում է, իսկ խնձորը` ո՛չ սպիտակ, ո՛չ էլ կանաչ արկղում է:
(A) սպիտակ
(B) կարմիր
(C) կանաչ
(D) կարմիր կամ կանաչ
(E) հնարավոր չէ որոշել

6. Քանի՞ նիստ ունի նկարում պատկերված մարմինը (անցքով պրիզմա):

(A) 3
(B) 5
(C) 6
(D) 8
(E) 12

7. 120 մ լայնություն ունեցող գետի վրա կառուցել են կամուրջ: Կամրջի մեկ քառորդ
մասը գետի ձախ ափին է, մեկ քառորդն էլ` գետի աջ ափին: Որքա՞ն է կամրջի
երկարությունը:
(A) 150մ
(B) 180մ
(C) 210մ
(D) 240մ
(E) 270մ

8. Նկարում պատկերված է երեք տարբեր չափսի քառակուսի: Ամենափոքր քառակուսու կողմի երկարությունը 20սմ է: Որքա՞ն է ընդգծված բեկյալի երկարությունը:

(A) 380 սմ
(B) 400 սմ
(C) 420 սմ
(D) 440 սմ
(E) 1680 սմ

9. Սենյակում կան կատուներ և շներ: Կատուների թաթերի քանակը երկու անգամ մեծ
է շների քթերի քանակից: Այդ դեպքում, կատուների քանակը.
(A) երկու անգամ մեծ է շների քանակից
(B) հավասար է շների քանակին
(C) հավասար է շների քանակի կեսին
(D) հավասար է շների քանակի 1/4-ին
(E) չորս անգամ մեծ է շների քանակից

10. Մենք օգտագործում ենք միանման ձողիկներ թվեր կազմելու համար, ինչպես ցույց է տրված աջ կողմում: Թվի կշիռ անվանենք ձողիկների այն քանակը, որ օգտագործվել է այդ թիվը կազմելու համար: Որքա՞ն է ամենածանր երկնիշ թվի կշիռը:
(A) 10 (B) 11 (C) 12 (D) 13 (E) 14