Մաթեմատիկա 04.05.2021

Առաջադրանքներ (դասարանում)

1)Գտիր a և b կողմերով ուղղանկյան մակերեսը, եթե a=27 սմ և b=58սմ:1566

2)Գտիր a և b կողմերով ուղղանկյան պարագիծը, եթե a=154 սմ և b=126 սմ:560

3)Հաշվիր s անցած ճանապարհը, եթե v=81 կմ/ժ և t =3 ժ:s=v*t=243

4)Հաշվիր 48b−20b+15b−26 արտահայտության արժեքը, եթե b =7:23

Լրացուցիչ(տանը)

5)Գտիր t ժամանակը, որի ընթացքում մեքենան շարժվելով v =94 կմ/ժ արագությամբ, անցնում է s =470 կմ ճանապարհ:5

6)Հաշվիր քառակուսու x կողմը, եթե նրա P պարագիծը 100 սմ է:25

7)Հաշվիր 50a−30a+15a−120 արտահայտության արժեքը, եթե a=10:-130

8)F=x*y+z բանաձևի մեջ տեղադրիր x=18,y=42,z=26 արժեքները և հաշվիր F տառի արժեքը:782

Կրկնենք անցածը

Առաջադրանքներ(դասարանում)

1) Գտե՛ք արտահայտության արժեքը.

ա) |a| + |b|, եթե a = –1, b = 3 =2

բ) |a| ⋅ |b|, եթե a = 8, b = –1 =-8

գ) |b| – |a|, եթե a=-112, b=12 =124

դ) |b| ։ |a|, եթե a=-212, b = 0 =0

2) Նետում են խաղոսկրը։ Ինչի՞ է հավասար երեքի բազմապատիկ

թիվ բացվելու հավանականությունը։

3) Երկու թվերի գումարը 220 է։ Թվերից մեկը մյուսից 4 անգամ մեծ

է։ Գտե՛ք այդ թվերը։
220:5=44
220-44=176
1=44 2=176

Լրացուցիչ(տանը)

4) Հաշվե՛ք.

5) Եռանկյան կողմերից մեկը 26 սմ է, երկրորդը 3 անգամ փոքր է

երրորդից։ Գտե՛ք եռանկյան կողմերը, եթե նրա պարագիծը 62 սմ է։
26+3x+x=62
4x=62-26
x=9
9*3=27
9 , 27 , 26

6) Որքա՞ն ժամանակում ժամացույցի մեծ սլաքը կպտտվի 150, 300, 600

անկյունով։
15*30:180=2.5 րոպե
30*30:180=5 րոպե
60*30:180=10 րոպե

7) Նավակը գետի հոսանքի ուղղությամբ լողաց 3 ժամ, իսկ վերադարձավ 4 ժամում։ Նավակի սեփական արագությունը 14 կմ/ժ է։
Գտե՛ք գետի հոսանքի արագությունը։

8)* Խնձորներով լի զամբյուղում երկու տեսակ խնձորներ կան։

Առնվազն քանի՞ խնձոր պետք է վերցնել այդ զամբյուղից, որպեսզի

նրանց մեջ նույն տեսակի գոնե երկու խնձոր լինի։

Հայոց այբուբենի տառերի թվային արժեքը

Հայոց այբուբենի տառերի թվային արժեքը տե՛ս այստեղ: 
1. Տրված թվերը գրի՛ր այբուբենի տառերի թվային արժեքով՝ 624, 331, 1989, 6500: Տառերի թվային արժեքով գրի՛ր նաև քո ծննդյան թիվը:
624- ՈԻԴ
331-ՅԼԱ
1989-ՌՋՁԹ
6500-ՑՇ

2009-ՍԹ

2. Գրի՛ր քանակական թվականի երկու օրինակ:
1900,2700
3. Գրի՛ր կոտորակային թվականի երկու օրինակ:
մեկ երկուերորդ,վեց տասերորդ, մեկ երրորդ:
4. Գրի՛ր բաշխական թվականի երկու օրինակ:
երկուական,տասական:
5. Գրի՛ր դասական թվականի երկու օրինակ:
մեկ,չորս
6. Տրված թվականները գրի՛ր տառերով  և հայկական այբուբենի տառերի թվային արժեքով՝ 1967, 5006, 305, 441, 67, 53:

1967- ՌՋԿԷ – հազար իննը հարյուր վաթսունյոթ
5006-ՐԶ – հինգ հազար վեց
305-ՅԵ – երեք հարյուր հինգ
441-ՆԽԱ- չորս հարյուր քառասունմեկ
67-ԿԷ-վաթսունյոթ
53-ԾԳ-հիսուներեք
7. Ճշտի՛ր գրությունը՝ Վարդանը գնեց տասներկու մատիտ : Հազար մարդ այդ օրը լսեց պատմությունը: Երկու սուրհանդակները ամրոց մտան նույն ժամին:

Դաս 13

Առաջադրանքներ(դասարանում)

1) Որոշե՛ք ուղղանկյան մակերեսը, որի չափումներն են՝

ա/S=ab=3 3/7*4 2/3=24/7*14/3=16 մ2
բ/4 4/5 * 5 5/6=24/5*35*6=28 մ2
գ/1 7/9 * 2 3/16=16/9 *35/16=35/9 մ2
դ/2 3/4*6 1/2=11/4*13/2=143/8 մ2

2) Քառակուսին, որի մակերեսը 1 մ2 է, տրոհված է 36 հավասար քառակուսիների։ Ինչքա՞ն է այդպիսի քառակուսու կողմի երկարությունը։
S=1/36 մ2
1/6*1/6=1/36 մ2

3) Խորանարդը, որի ծավալը 1 մ3 է, բաժանված է 729 հավասար

խորանարդիկների։ Ինչքա՞ն է դրանցից յուրաքանչյուրի կողի

երկարությունը։
V=1/729 մ3
1/9*1/9*1/9=1/729

4) Որոշե՛ք ուղղանկյունանիստի ծավալը, եթե նրա չափումներն են՝

313սմ, 414սմ, 515սմ։ Գտե՛ք նաև նրա նիստերի մակերեսները և

որոշե՛ք, թե նրանցից որի մակերեսն է ամենափոքրը։
S=a*b*c
313*414*515=66 734 730 մ3

Լրացուցիչ(տանը)

5) Երկու ուղղանկյունների երկարություններն իրար հավասար են։

Մեկի լայնությունը 212սմ է, մյուսինը՝ 334սմ։ Երկրորդ ուղղանկյան

մակերեսը 6 սմ2-ով մեծ է առաջինի մակերեսից։ Գտե՛ք ուղղանկյունների երկարությունները։

6) Ուղղանկյունը, որի մակերեսը 1 մ2 է, տրոհված է 30 հավասար

ուղղանկյունների, որոնց լայնությունը 2 սմ է։ Ինչքա՞ն է այդպիսի

ուղղանկյան երկարությունը։
S=1/30
1/60*2=1/30

7) Սենյակի ծավալը 4014մ3 է, իսկ բարձրությունը՝ 212մ։ Գտե՛ք նրա

հատակի մակերեսը։

8) Ուղղանկյունանիստի ծավալը 60 սմ3 է, լայնությունը՝ 212սմ,

բարձրությունը՝ 313սմ։ Այդ ուղղանկյունանիստի բարձրությունը

փոքրացրել են 2 սմ-ով։ Ինչքա՞ն է ստացված ուղղանկյունանիստի

ծավալը։

Մայրենի

Պատմվածքից դուրս գրի’ր երեքական
պատմողական,
Ես ընդամենը մի շալվար ունեի, իմ քեռու շալվարը, որը հնաձև էր ու կարկատանների մեջ կորած: 
Այդ շալվարը չափազանց լայն էր գոտկատեղում և չափազանց նեղ՝ ներքևում: Մանկությանս տարիներին ես երբեք էլ լավ հագնվող չեմ համարվել:

բացականչական,

հրամայական,

հարցական նախադասություններ։
Կարող են արդյոք այդ մարդուն բանտ նետել: Եթե այո, ապա ինչ ժամկետով: 
 Եվ ինչի՞ համար: Ի՞նչ կարգի հանցանք պիտի համարվի արդյոք եղբայրակիցների առջև առանց շալվար հայտնվել:

Համաշխարհային կրոններ


1․ Ի՞նչ էր իրենից ներկայացնում  հեթանոսությունը։
Հեթանոսության մեջ երկրպագվում են բնական երևույթները՝ տարերքները՝ կայծակ, ամպրոպ, քամի և այլն, որոնք էլ դառնում են Աստվածների հիմնական բնորոշիչները։

2․ Թվել քրիստոնեական կրոնի պատվիրանները։

  1. Ինձնից բացի այլ աստուածներ չպիտի լինեն քեզ համար։
  2. Վերևում՝ երկնքում, ներքևում՝ երկրի վրայ, և երկրի խորքի ջրերի մէջ եղած որևէ բանի նմանութեամբ քեզ կուռքեր չպիտի կերտես։ Չպիտի երկրպագես ու չպիտի պաշտես դրանց, որովհետև ե՛ս եմ քո Տէր Աստուածը՝ մի նախանձոտ Աստուած. հայրերի մեղքերի համար պատժում եմ որդիներին, ինձ ատող մարդկանց նույնիսկ երրորդ ու չորրորդ սերնդին, իսկ ինձ սիրող ու իմ հրամանը կատարող մարդկանց մինչև հազարերորդ սերնդին ողորմում եմ։
  3. Քո տէր Աստծու անունն զուր տեղը չպիտի արտասանես, որովհետև Տէրը արդար չի համարում նրան, ով իր անունը զուր տեղն է արտասանում։
  4. Յիշի՛ր շաբաթ օրը, որպէսզի սուրբ պահես այն։ Վեց օր պիտի աշխատես և պիտի կատարես քո բոլոր գործերը։ Եօթներորդ օրը քո տէր Աստծու շաբաթ օրն է։ Այդ օրը դու ոչ մի գործ չպիտի անես, ոչ էլ քո տղան ու աղջիկը, քո ծառան ու քո աղախինը, քո էշն ու քո եզը, քո բոլոր անասունները, քեզ մօտ գտնուող օտարականն ու քեզ մօտ բնակուող պանդուխտը, որովհետև Տէր Աստուած վեց օրում ստեղծեց երկինքն ու երկիրը, ծովն ու այն ամէնը, ինչ դրանց մէջ է, իսկ եօթներորդ օրը հանգստացաւ։ Դրա համար էլ Տէրն օրհնեց եօթներորդ օրը և այն սուրբ հռչակեց։
  5. Պատուի՛ր քո հօրն ու քո մօրը, որպէսզի բարիք գտնես, երկար ապրես բարեբեր այն երկրի վրայ, որ Տէր Աստուած տալու է քեզ։
  6. Մի՛ սպանիր։
  7. Մի՛ շնացիր։
  8. Մի՛ գողացիր։
  9. Քո հարևանի դէմ սուտ վկայութիւն մի՛ տուր։
  10. Ո՛չ քո մերձաւորի տան, ո՛չ նրա ագարակի վրայ աչք մի՛ ունեցիր։ Ո՛չ քո մերձաւորի կնոջ վրայ, ո՛չ նրա ծառայի վրայ, ո՛չ նրա աղախնու վրայ, ո՛չ նրա եզան վրայ, ո՛չ նրա էշի վրայ, ո՛չ նրա անասունի վրայ, ո՛չ այն ամենի վրայ, ինչ քո մերձաւորինն է, աչք մի՛ ունեցիր։


3․ Թվել 10 փաստ, որոնք բնորոշ են բուդդայական կրոնին։

1.Մարդիկ սխալմամբ կարծում են, թե բուդդիստները ընկալում են Բուդդային որպես աստված և երկրպագում են նրան: Իրականում Բուդդան հավատացյալների կողմից ընկալվում է իբրև ուսուցիչ, որը հիմնադրել է նիրվանային հասնելու փիլիսոփայությունը: Բուդդիզմը առհասարակ բացառում է աստծո գոյությունը:

2.Թյուր կարծիք կա այն մասին, թե բոլոր բուդդիստները բուսակեր են: իրականում բուդդիստներից շատ քչերն են հետևում նման սննդակարգին: Բուդդան նույնպես չէր արգելում մսի կիրառությունը: Բուդդիզմի վերաբերմունքը սննդի հանդեպ հետևյալն է. հարկավոր է ուտել այն, ինչը կենսականորեն անհրաժեշտ է և եթե դուք լեռնային գոտու բնակիչ եք ուր բուսական սնունդ աճեցնելը բարդ է, կարող եք և միս ուտել:

3.Սվաստիկայի սիմվոլը, որը համարվում է ֆաշիստական, բուդդիստների համար սրբություն է: Այն խորհրդանշում է արևը, շարժումն ու կյանքը:

4.Բուդդիստներն ի տարբերություն մնացած հավատքների հետևորդների, չափազանց լավ են վերաբերվում գիտության զարգացմանը: Մի շարք բուդդիստներ պնդում են, որ եթե մի օր գիտությունը կարողանա ամբողջությամբ հերքել հավատքը, նրանք հաշվի կնստեն նոր բացահայտումների հետ:

5.Բուդդիզմն իր մեծ ազդեցությունն է թողել արևմտյան արվեստի վրա: Բուդդիստական մոտիվներ հաճախ կարելի է նկատել Ջորջ Լուկասի ֆիլմերում, հայտնի «Մատրիցա» կինոնկարում: Ինչպես նաև գաղտնիք չէ, թե որքան էր հետաքրքրված բուդդիզմով Սթիվ Ջոբսը:

6.Բուդդիզմը բավականին տարածված է, և զիջում է միայն իսլամին, հինդուիզմին և իհարկե քրիստոնեությանը: Բուդդիզմի հետևորդների մոտավոր թիվը 500 մլն. է:

7.Բուդդիզմի մեջ ամենակարևորը բացահայտման սեփական պրակտիկան է: Բուդդան արգելում էր աշակերտներին հավատալ անգամ հենց իրեն. մարդը պիտի բացահայտի ճշմարտությունն ինքնուրույն:

8.Հայտնի դերասան Ռիչարդ Գիրը բուդդիզմն ընդունել է 20 տարեկան հասակում: Աշխարհահռչակ երգչուհի Թինա Թյորները բուդդիստ է արդեն ավելի քան 30 տարի:

9. Բուդդիստները դեմ են բռնությանը, սակայն նրանց թույլատրված է սերտել և օգտագործել մարտարվեստի հմտություններ բռնությունը կանխարգելելու համար:

10. Բուդդայական հավատքն ունի 5 պատվիրան՝ չսպանել, չգողանալ, չստել, չխմել գինի և չշնանալ. Եթե նկատեցիք այստեղ որևէ բան չի ասվում «ուրիշ աստվածներին չհավատալու մասին»:


4․ Ներկայացնել մահմեդական կրոնի առաջացման պատմությունը։ Թվել՛ մահմեդական երկրներից մի քանիսը։

Մահմեդականության հիմնադիրն արաբ Մահմեդ (Մուհամմեդ, մոտ 570 թ., Մեքքա – 632 թ., Մեդինա) քարոզիչն է: Մահմեդականները Մահմեդին համարում են մեծ մարգարե, ալլահի դեսպան: Մահմեդը, ուսումնասիրելով հուդայական և քրիստոնեական ուսմունքները, ստեղծել է իր՝ մահմեդական վարդապետությունը: Մահմեդականությունը՝ որպես միաստվածության կրոն, կարողացել է միավորել տարանջատ արաբական ցեղերը և ստեղծել մահմեդական համայնք, որը միաժամանակ և՜ քաղաքական կազմակերպություն էր, և՜ կրոնական միավորում: Նրա հիմնական սկզբունքները շարադրված են Ղուրանում՝ մահմեդականության սուրբ գրքում:
Մահմեդականության հետևորդները հիմնականում բնակվում են Մերձավոր ու Միջին Արևելքում, Հյուսիսային Աֆրիկայի, Հարավարևելյան Ասիայի երկրներում, Հնդկաստանում, Չինաստանում, Ադրբեջանում, Բալկանյան երկրներում և այլուր:

27.04.2021

Կարդա’ Վիլյամ Սարոյանի <<Վելվետե շալվարը>> պատմվածքը։

1.Անծանոթ բառերը բառարանի օգնությամբ բացատրի՛ր:

2.Գրավոր ներկայացրո՛ւ, թե ինչի՞ մասին էր պատմվածքը, ի՞նչ սովորեցիր։
Նա պատմում է իր քեռու տաբատի մասին :Քեռին կիսում է իր տաբատը Վիլյամի հետ :Վիլյամը հասկանում է այդ ամենը և չէր ուզում փչացնել:Նա առավոտյան հագնում էր, իսկ երեկոյան հանում էր :

3.Պատմությունից առանձնացրո՛ւ քեզ համար ամենից տպավորիչ հատվածը և հիմնավորի՛ր։
Ես կոպեկ առ կոպեկ փող էի հավաքում, որպեսզի օրերից մի օր իսպանական վելվետե սեփական շալվար ունենամ: Դրանով ես ձեռք կբերեմ ոչ միայն վստահություն և ապահովություն, այլև մի հագուստ, որի մեջ անհնար է ուրախ և զվարթ չլինել:
Ինձ դուր է եկել այս հատվածը ,որովհետև նա երազում էր :

Դաս 11. 26.04.2021

6. Ուղղանկյունանիստի մակերևույթը և նրա մակերեսը

Տեսական նյութ

Ձեզ արդեն ծանոթ է այնպիսի երկրաչափական պատկեր, ինչպիսին է

ուղղանկյունանիստը

1.png

Ուղղանկյունանիստի մակերևույթը կազմում են վեց ուղղանկյունաձև նիստերը։ Հանդիպակաց նիստերն իրար հավասար են, հետևաբար հավասար են նրանց մակերեսները։ Ուղղանկյունանիստի մակերևույթի

մակերեսը հավասար է նիստերի մակերեսների գումարին, ուստի և հաշվվում է հետևյալ բանաձևով.

                     S = 2ab + 2ac + 2bc, S = 2 ⋅ (ab + ac + bc):

որտեղ a-ն, b-ն, c-ն ուղղանկյունանիստի չափումներն են։

Առաջադրանքներ(դասարանում)

1) Ուղղանկյունանիստի չափումներն են՝ 5 սմ, 6 սմ, 4 սմ։ Գտե՛ք նրա

մակերույթի մակերեսը։
S=2*(5*6+5*4+6*4)=148 սմ2

2) Գրե՛ք խորանարդի մակերևույթի մակերեսի բանաձևը։
S=6*aa

3) Կարո՞ղ են արդյոք ուղղանկյունանիստի նիստերի մակերեսների

արժեքները լինել այսպիսին. 3 սմ2, 4 սմ2, 5 սմ2, 6 սմ2, 3 սմ2, 2 սմ2:
իհարկե այո

4) Ունենք 2 սմ կող ունեցող մի խորանարդ։ Քանի՞ քառակուսի

սանտիմետրով կավելանա նրա մակերևույթի մակերեսը, եթե

նրա կողը մեծացնենք 1 սմ-ով։
S=6*2*2=24 սմ2
S=6*3*3=54 սմ2
54-24=30 սմ2

Լրացուցիչ(տանը)

5) Ուղղանկյունանիստի լայնությունը 2 սմ է, երկարությունը՝ 2 սմ-ով

ավելի, իսկ բարձրությունը՝ երկարությունից 1 սմ-ով պակաս։

Գտե՛ք ուղղանկյունանիստի մակերևույթի մակերեսը։
a=2 սմ
b=2+2=4 սմ
c=4-1=3 սմ
S=2 ⋅ (ab + ac + bc)=2*(2*4+2*3+4*3)=52 սմ2

6) Սենյակի պատերը և առաստաղը ներկելու համար անհրաժեշտ

ներկի քանակությունը հաշվելու համար սենյակը պատկերացնում

են որպես ուղղանկյունանիստ: Հաշվե՛ք, թե ինչքան ներկ կպահանջվի

սենյակը վերանորոգելու համար, եթե նրա լայնությունը 4 մ

է, երկարությունը` 6 մ, բարձրությունը` 3 մ, իսկ ամեն 1 մ2-ն ներկելու

համար պահանջվում է 110կգ ներկ:
2*(4*6+4*3+6*3)=108 սմ2
108*110=11880 կգ

7) Ունենք երկու ուղղանկյունանիստ, որոնցից մեկի չափումներն են՝

3 սմ, 1 սմ, 6 սմ, մյուսինը՝ 2 սմ, 5 սմ, 4 սմ։ Ո՞ր ուղղանկյունանիստի

մակերևույթի մակերեսն է ավելի մեծ։
2*(3*1+3*6+1*6)=54
2*(2*5+2*4+5*4)=76
54<76

8) Խորանարդիկի կողի երկարությունը հավասար է 1 սմ-ի։ Գտե՛ք

պատկերի մակերևույթի մակերեսը

S=6*1*1=6 սմ2
13*6=78 սմ2
18*6=108 սմ2

9) Երկրաչափական պատկերները կազմված են 2 սմ, 3 սմ, 6 սմ չափումներ ունեցող ուղղանկյունանիստներից։ Գտե՛ք  այդ պատկերների մակերևույթների մակերեսները։