Ձայնարկություն՝ զգացմունք, հուզմունք, կոչ, նմանաձայնություն արտահայտող բառեր:
1. Տրված նախադասություններում ընդգծի՛ր ձայնարկությունները:
—Փի՜շտ, հեռու գնա ափսեի մոտից:

—ՈՒխա՛յ, հաճելի է այս ջուրը խմելը:
—Հե՜յ, որտեղ եք:

Ձայնարկությունները լինում են երեք տեսակ.

• զգացական
• կոչական
• նմանաձայնական

2. Ձայնարկությունների շարքերի դիմաց գրի՛ր տեսակը, նշի՛ր՝ ինչ են արտահայտում:
Ա.Է՜յ, Էհե՛յ, ծո՜, ա՜, փի՜շտ, տո՜… — կոչական
Բ. ա՛խ, վո՛յ, ո՛ւխ, օ՛, օ՛յ, ջա՛ն, պա՛հ…— զգացական
Գ.ծի՛վ-ծի՛վ, ծուղրուղո՜ւ,խը՜շշ, բը՛զզ, ճը՛ռռ —նմանաձայնական

Ձայնարկությունները նախադասության անդամ չեն դառնում:
Ձայնարկությունները կազմությամբ լինում են պարզ և բարդ:

3. Գրի՛ր տրված ձայնարկությունների կազմությունը՝ ա՛խ, վա՛յ, վա՛յ-վա՛յ, հե՜յ վախ, բը՛զզ, ջա՛ն:
ա՛խ -զգացական
վա՛յ -զգացական
վա՛յ-վա՛յ -նմանաձայնական
հե՜յ վախ -զգացական
բը՛զզ -նմանաձայնական
ջա՛ն -զգացական

Ձայնարկությունների ուղղագրությունը.

• միության գծիկով գրվում են կրկնավոր հարադրությունները՝ հա՛յ-հա՛յ, վա՜շ-վի՜շ…
• անջատ գրվում են հարադրական բարդությունները՝ հա՜յ հա, զը՜նգ հա զը՜նգ …
• եթե ձայնարկության միակ վանկարար հնչյունը ը-ն է, գրվում է՝ թը՜խկ, հը՜մ…

4. Կետադրի՛ր նախադասությունները.

1. Ա՜յ մարդ , ի՞նչ ենք անելու:

2. Հե՜յ ,ո՞ւր եք գնում:+

3. Օ՜, ինչպե՞ս մինչև հիմա գլխի չէի ընկել:

• Ի՞նչ է սննդառությունը: Արդյոք բոլո՞ր կենդանի օրգանիզմներն են սնվում:
  Սննդառությունը դա օրգանիզմում էներգիա և նյութեր հայթայթելու գործնթացն է:
• Ի՞նչ են սննդանյութերը: Կենդանի օրգանիզմներում ինչի՞ համար են դրանք օգտագործվում:
  Սննդանյութեր են սպիտակուցները, ճարպերը, ածխաջրերը և հանքային աղերը:Օրգանիզմի կենսագործունեության բնականոն ընթացքի ապահովման և էներգիայի համար անհրաժեշտ է ընդունել որոշակի քանակությամբ սննդանյութեր:
• Ի՞նչ գործընթացներ է ընդգրկում սննդառությունը:
  Բույսերի մոտ դա ֆոտոսինթեզն է,սնկերի և կենդանիների մոտ պատրաստի սննդի որոնումն ու կլանումն է:
• Ի՞նչ է ֆոտոսինթեզը: Ի՞նչ է առաջանում բույսերում՝ ֆոտոսինթեզի
  շնորհիվ: Ինչո՞ւմ է քլորոֆիլի դերը:
  Ֆոտոսինթեզը ածխաթթու գազից և ջրից` լույսի ազդեցության տակ օրգանական նյութերի առաջացումն է: Ֆոտոսինթեզի շնորհիվ առաջանում է շաքար և անջատվում թթվածին: Քլորոֆիլը տերևների վրա գտնվող կանաչ գունանյութն է,որտեղ արևի լույսի շնորհիվ տեղի է ունենում լուսասինթեզ:
• Բույսերում ի՞նչ օրգանական նյութեր գիտեք: Ի՞նչ դեր ունեն դրանք:
  Բույսն առաջացնում է գլյուկոզ:
• Սննդառության ո՞ր ձեւն է կոչվում ավտոտրոֆ, ո՞րը՝ հետերոտրոֆ:
  Ֆոտոսինթեզով ձևը կոչվում է ավտոտրոֆ,պատրաստի սննդի որոնումն ու կլանումը կոչվում է հետերոտրոֆ:
• Արդյոք բոլո՞ր բույսերն են ավտոտրոֆ: Ի՞նչ միջատակեր բույսեր
  կան: Ներկայացրե՛ք օրինակներ:
  Միջատակեր բույսեր են ցողիկ,վեներայի մաշիկ,ճանճասպան:
• Ո՞րն է կենդանիների սննդառության առանձնահատկությունը: Կենդանի օրգանիզմների միջեւ սննդային ի՞նչ փոխհարաբերություններ կան:
  Բույսով սնվում են բուսակեր կենդանիները,իսկ բուսակեր կենդանուն ուտում է գիշատիչը:
• Շրջապատի կենդանի օրգանիզմներից նշե՛ք ավտոտրոֆները եւ
  հետերոտրոֆները: Ի՞նչ գիտեք նրանց մասին:
  Բույսերը ավտոտրոֆ են, իսկ կենդանիներն ու սնկերը հետերոտրոֆ :
• Ի՞նչ եք կարծում՝ գիշատիչներին անհրաժե՞շտ է պահպանել, թե՞ ոչ:
  Այո , որ սննդային շղթան լիարժեք լինի:
• Բնութագրե՛ք այն սննդամթերքը, որն օգտագործում է մարդը: Նշե՛ք,
  թե ո՛րն ունի բուսական, ո՛րը՝ կենդանական ծագում:
  Մարդն օգտագործում է հաց,որը պատրաստված է աղացած ցորենից,իսկ ցորենը բույս է:
  Օգտագործում են նաև հավի կամ խոզի միս, սրանք իրենց հերթին բուսակեր են:

Обвешанная драгоценностями пожилая дама с величественными манерами вышла и лондонской гостиницы, где она обедала и танцевала весь вечер на благотворительном балу в честь поддержки беспризорных детей.

Она уже собиралась усесться в свой «Ролс-ройс», как к ней подскочил уличный бродяжка и попросил:

— Мадам, подайте немного денег. Я не ел два дня.

Герцогиня отшатнулась от подростка:

— Да как ты смеешь, негодяй?! Ты что, не понимаешь, что я целый вечер танцевала ради тебя?

Զարդարված թանկարժեք ոսկեղենով ծեր կինը վեհանձն պահվածքով դուրս եկավ լոնդոնյան հյուրանոցից ,որտեղ նա ճաշել էր և պարել էր ամբողջ երեկո բարեգործական պարահանդեսի ժամանակ՝ փողոցային երեխաներին աջակցելու համար:
Նա արդեն պատրաստվում էր նստել իր Ռօլս-ռօյսը,երբ նրան մոտեցավ մի թափառական և խնդրեց
–Տիկին ,մի քիչ գումար տվեք : Ես երկու օր չեմ կերել :
Իշխանուհին ցնցվեց այդ դեռահասից .
-Ի՞նչպես ես համարձակվում,սրիկա՛ :Դու ի՞նչ է չես հասկանում ,որ ես ամբողջ գիշեր պարում էի քեզ համար:

Կրկնենք անցածը

Առաջադրանքներ(դասարանում)

1) Գտե՛ք 2ab տառային արտահայտության թվային արժեքը, եթե՝

2*(-1 1/5)*2 2/3=2*(-6/5)*8/3=-32/5
2*7/15*(-5/14)=-1/3
2*(-4/5)*(-1 2/3)=8/3
2*4 1/2 *(-7/9)=-7

2) Արկղում կա 5 սպիտակ, 3 կարմիր և 2 կանաչ գնդիկ։ Արկղից,

առանց նայելու, հանում են մի գնդիկ։ Ինչի՞ է հավասար կանաչ

գնդիկ հանելու հավանականությունը։9

3) Ունենք 72 կգ պղնձի և 8 կգ արծաթի համաձուլվածք։ Քանի՞ տոկոս

է արծաթը այդ համաձուլվածքում։
100*8/80=10%

Լրացուցիչ(տանը)

4) Ո՞ր թիվը պետք է գումարել՝

47/5-(-5)=72/5
-3-(-17)=-14
8 3/11-1=80/11
-20-6 1/2==-53/2

5) Երկու վարպետներ, աշխատելով առանձին, կարող են կատարել նույն աշխատանքը համապատասխանաբար 10 և 12 օրում։ Աշխատանքի ո՞ր մասը կկատարեն վարպետները՝ մեկ օր աշխատելով միասին։20%

6) Այգում աճում են միայն խնձորենիներ և դեղձենիներ, ընդ որում

դեղձենիների քանակը 3 անգամ պակաս է խնձորենիների քա նակից։ Այգու բոլոր ծառերի քանի՞ տոկոսն են դեղձենիները։
100:4=25
25*3=75+25=100
25%

7) Երբ ավտոմեքենան անցավ երկու քաղաքների հեռավորության

27մասը, նրան մինչև ճանապարհի կեսը մնացել էր անցնելու 27 կմ։

Ինչքա՞ն է երկու քաղաքների հեռավորությունը։108կմ

1. В каком году Пушкин написал сказку?
2 октября 1833 года

2. Где Пушкин написал сказку?

3. Произведение каких авторов Пушкин взял за основу для своей сказки?
братьев Гримм «О рыбаке и его жене>
народную сказка «Жадная старуха«

4. У какого крупного природного объекта жил старик?
у Синего моря

5. В каком жилище жил старик?
в хищине

6. Что закидывал старик в море?
невод

7. Сколько лет рыбачил рыбак?
33

8. Какого цвета рыбка?
золотого

9. С кем жил старик в землянке?
с старухой

10. Чем занималась старуха в сказке пока была бедная?
пряла свою пряжу

11. Сколько раз старик закидывал в море невод?

3
12. Что предлагала рыбка в обмен на спасение?
за откуп

13. Что попросила старуха от рыбки в первый раз?
корыто

14. Что становится более мрачным на протяжении всей сказки?
море

15. Что было на шее у старухи когда она стала дворянкой?
Жемчуги

16. Куда старуха послала мужа когда стала дворянкой?
в конюшню

17. Чем угрожала стража царицы старику?
Топорами

18. Где хотела жить жена рыбака в своем последнем желании?
в Окияне-море

19. Чем плеснула рыбка по воде при последней встрече с стариком?
хвостом

20. С каким корытом осталась старуха в конце сказки?
с разбитым

1.Փոխիր տրված բառերի մուգ գրված տառերը և ստացիր նոր բառեր:
Գիրք-գիրկ, տանկ-տանձ, սանր-մանր,  մարագ-կարագ, նոր-հոր, բարդ-դարդ
2.Փակագծերում նշված բառերից ընտրի՛ր ճիշտը և տեղադրի՛ր նախադասությամ մեջ:
Երեկոյան (բառաչում, մայում) էին մարգագետիններից տուն եկող կովերն ու հորթերը:
Գառնուկը հուսահատությունից (մայում, բառաչում էր):
Մի կատաղի քամի (ճռնչաց, շառաչեց) այնպիսի սաստկությամբ, որ հնօրյա ծառերն արմատից սկսեցին տատանվել:
Ծանր ու հին փայտյա դուռը (անընդհատ ճռնչում, շառաչում էր):
Գեղջուկի և երկրագործի համար սկսվել էր հողային աշխատանքների (եռուն, եռանդուն) շրջան:
Այդ (եռանդուն, եռուն) ծերուկը զարմացնում էր բոլորին:
Միայն սայլերին լծված (նժույգների, ձիերի) խրխնջյունն էր մերթընդմերթ ընդհատում լռությունը:
Արքայական (նժույգները, ձիերը)  սպասում են իրենց հեծյալներին:
Քո պատմած դեպքը սովորական (հնարք, հնարանք) է, այլ, ոչ թե իրականություն:
Տղան տարբեր (հնարք, հնարանք) է գործածում աղջկա սիրտը շահելու համար:
3.Բացատրի՛ր դարձվածքները բառարանի օգնությամբ:
Իրար սրտից ջուր խմել –Իրար հաճելի վարմունք ունենալ,
Հազար մաղով անցկացրած – անամոթ
Հիվանդի համար ջուր բերող – դանդաղաշարժ
Գլխին կրակ թափել – բարկանալ ինչ որ մեկի վրա
Կանաչ-կարմիրը կապել – ամուսնացնել
Կոպեկի համար մեռած – չտես
Ուրիշի բնում ձու ածել – ուրիշի հաշվին ապրել
Ոտքի կոխան դարձնել – տրորել
Փուշը մատից հանել – օգնել
Գրքի մի երեսը կարդալ — հարցին մի կողմանի վերաբերվել
4.Լրացրե’ք բաց թողնված տառերը,  երկհնչյունները, կրկնակ բաղաձայնները:
Վարձու, կարգազանց,    բարօրություն, անջրդի,  տախտակ, բացօթյա, անդորրություն,  դարբին, սիգապանձ,  սանդուղք, վարդապետ, խորդուբորդ,  կմախք,  կծկտուր,  ճեպընթաց, դժխոյական, ելևէջ, կեսօր, թախծոտ, օրիորդ, անբախտ, հարթավայր,

5.Առանձնացրե’ք հոմանիշային  6 զույգ:
Այգաբաց-արշալույս,  ամանոր- նավասարդ , արփի- արեգակ , իղձ-երազանք,  արգասիք-արդյունք ,  թախիծ – տխրություն:

6. Առանձնացնել հականիշային 6 զույգ:
Տերևազուրկ-սաղարթախիտ, ստոր-վեհանձն, երանգավառ-դժգույն, համր-խոսուն, չոր-տամուկ,  , խորդուբորդ-ողորկ:

7.Փակագծում  տրված բառերը տեղադրեցե’ք  բաց թողնված  տեղերում` ենթարկելով անհրաժեշտ   փոփոխությունների:
Ամռանը      նա սիրում էր  նստել պատշգամբի   առաջ   փռված   պարտեզում,      որտեղ      անցնում  էր  մեծ առուն .այն գալիս էր ընդարձակ հովիտը շրջապատող սարից    և   գնում  դեպի դաշտերը:

(սար, փռել,  ամառ, որտեղ)

Որքան  մոտենում  էինք,  այնքան ավելի նշմարելի   էին դառնում   գյուղի  երդիկներն   ու այգիները,  տներից   ելնող   ծխի  սյուները:

(երդիկ, դառնալ, ծուխ, տուն)

Լիլիթի   վեր   սլացող    հոգին   չէր  երկնչում  ոչ մի     խոչընդոտ   ,   ձգտում   էր  դեպի երկնասլաց    սյուներին  նմանվող   ժայռերը,   տենչում  լեռների  երկնամերձ   բարձունքներին   :

(սյուն, խոչընդոտ, սլանալ, բարձունք)

Առաջադրանքներ(դասարանում)

1) Հատվածի երկարությունը չափում են միլիմետրերով։ Ի՞նչ

ճշգրտությամբ է չափվում հատվածի երկարությունը։
1 մմ ճշգրտությամբ

2) Համարվում է, որ ճեպընթաց գնացքը ըստ չվացուցակի է հասնում

ժամանման վայրը, եթե ժամանման սխալը չի գերազանցում

3 րոպեն։ Ըստ չվացուցակի՝ գնացքը պիտի տեղ հասներ ժ. 17.58-ին։ Իրականում գնացքը տեղ է հասել 18-ն անց 2 րոպեին։ Ուշացե՞լ է արդյոք գնացքը։
Ուշացել է մեկ րոպեով:

3) Հատվածի երկարության մոտավոր արժեքը 1 սմ ճշգրտությամբ

պակասորդով հաշվելիս չափման սխալը 5 մմ է: Որքա՞ն կլինի

չափման սխալը երկարությունը հավելուրդով հաշվելիս:
5 մմ

4) Ժամանակի մոտավոր արժեքը պակասորդով հաշվելիս չափման

սխալը 43 վ է, հավելուրդով հաշվելիս` 17 վ: Ի՞նչ ճշգրտությամբ է

չափվել ժամանակը:
Րոպեով

Լրացուցիչ(տանը)

5) Ուղղանկյան չափումները կատարել են 1 մմ ճշգրտությամբ։

Այնուհետև որոշել են նրա պարագիծը։ Ի՞նչ ճշգրտությամբ

պատասխան են ստացել։
մմ-ով

6) Մի երկրում բարձրացատկի ռեկորդը կազմում է 2 մ 28 սմ։

Ռեկորդները գրանցվում են 1 սմ ճշգրտությամբ։ Մրցումների ժամանակ մարզիկը ցատկել է 2 մ 28 սմ 4 մմ։ Գրանցվե՞լ է արդյոք երկրի նոր ռեկորդ։
Ոչ

7) Մարմնի զանգվածի մոտավոր արժեքը 1 կգ ճշգրտությամբ

հավելուրդով հաշվելիս չափման սխալը 350 գ է: Որքա՞ն կլինի

պակասորդով հաշվելու չափման սխալը:
1000-350=650 գ

8) Ցանկապատի երկարության մոտավոր արժեքը 1 մ ճշգրտությամբ

պակասորդով հաշվելիս չափման սխալը 35 սմ է: Գտե՛ք պակասորդով հաշվելու չափման սխալի և հավելուրդով հաշվելու չափման սխալի տարբերության բացարձակ արժեքը:

100-35=65

Կրկնենք անցածը

Առաջադրանքներ(դասարանում)

1) Ռացիոնալ թվերը ներկայացնելով ամբողջ թվերի հարաբերության

տեսքով՝ կատարե՛ք գումարում.

2) Եթե տրված դրական թվից հանվում է նրա հակադիր թիվը, ապա

պատասխանը քանի՞ անգամ մեծ կլինի տրված թվից։0

3) Երեք օրում խանութում վաճառվել է թենիսի 45 գնդակ։ Առանձին

օրերին վաճառված գնդակների քանակները հարաբերում են իրար այնպես, ինչպես 3 ։ 2 ։ 4, այսինքն՝ առաջին օրը վաճառել են բոլոր գնդակների երեք մասը, երկրորդ օրը՝ երկու մասը, իսկ երրորդ օրը՝ չորս մասը։ Քանի՞ գնդակ է վաճառվել խանութում ամեն մի օրը։
առաջին օր-15
երկրորդ օր-10
երրորդ օր-20

Լրացուցիչ(տանը)

4) Ռացիոնալ թվերը ներկայացնելով ամբողջ թվերի հարաբերության

տեսքով՝ կատարե՛ք բազմապատկում.

5) Ամենափոքր երկնիշ ամբողջ թվից հանե՛ք ամենամեծ եռանիշ

ամբողջ թիվը։989

6) Ծերունուն հարցրին. «Ո՞ւմ դիմանկարն է փակցված պատին»։

Նա ասաց. «Դիմանկարում պատկերվածի հայրը այն մարդու

որդին է, որը Ձեզ պատասխանում է»։ Ո՞վ է պատկերված նկարում։