Մահմեդականությունը կամ իսլամը համաշխարհային 3 կրոններից է. առաջացել է VII դարում, Արևմտյան Արաբիայի Հիջազ քաղաքում: Հետևորդները՝ 1,3–1,8 մլրդ մարդ (2010 թ.):

Մահմեդականության հիմնադիրն արաբ Մահմեդ (Մուհամմեդ, մոտ 570 թ., Մեքքա – 632 թ., Մեդինա) քարոզիչն է: Մահմեդականները Մահմեդին համարում են մեծ մարգարե, ալլահի դեսպան:Մահմեդականությունը՝ որպես միաստվածության կրոն, կարողացել է միավորել տարանջատ արաբական ցեղերը և ստեղծել մահմեդական համայնք, որը միաժամանակ և՜ քաղաքական կազմակերպություն էր, և՜ կրոնական միավորում: Նրա հիմնական սկզբունքները շարադրված են Ղուրանում՝ մահմեդականության սուրբ գրքում:

Մահմեդականությունը բաղկացած է իմանից (հավատ մահմեդականության ճշմարտացիության հանդեպ) և դինից (կրոնական ծեսերի, բարոյականության, ավանդույթների հանրագումար): 

Իմանի էությունը միաստվածության գաղափարն է: Մահմեդականությունը միայն Մուհամմեդին է համարում Աստծու առաքյալը: Մահմեդականները հավատում են հոգու անմահությանն ու հանդերձյալ կյանքին: Ըստ մահմեդականության՝ միայն իսկական մահմեդականը կարող է ակնկալել դրախտային թագավորություն, իսկ ոչ մահմեդականը դատապարտված է դժոխային տանջանքների: 

Մահմեդականությունն ունի ընդարձակ ծիսական համակարգ, որտեղ մեծ նշանակություն է տրվում սովորույթներին, ավանդույթներին և տոներին: 

Դինի առանցքը «հավատի սյուներն» են՝ հավատի դավանում, ամենօրյա հնգակի աղոթք (նամազ), պարտադիր բարեգործություն, ուխտագնացություն սրբազան քաղաք Մեքքա (գոնե մեկ անգամ), ծոմապահություն: Մահմեդականը պարտավոր է մասնակցել ջիհադին՝ հանուն հավատի պատերազմին, որին բնորոշ է ոչ միայն այլ երկրների զավթումը, այլև այլադավանների («անհավատներ») բռնի մահմեդականացումը: Բացի ուղղափառ մահմեդականությունից՝ սուննիզմից, առաջացել է նաև շիիզմը՝ որպես հակադիր հոսանք: 

Այդ բաժանումը տեղի է ունեցել VII դարում՝ Մահմեդ մարգարեի մահից հետո, երբ որոշվել է նրա հաջորդին ընտրելու սկզբունքը: Ըստ սուննիների՝ առաջնորդը պետք է ընտրվեր ողջ համայնքի համաձայնությամբ, իսկ շիաները պաշտպանում էին Մահմեդի դստեր ամուսնու՝ Ալիի և նրա սերունդների ժառանգական իրավունքները: 

622 թ-ին Մահմեդը Մեքքայից գաղթել կամ փախել է Մեդինա: Օմար I խալիֆի օրոք (634–644 թթ.) այդ իրադարձության օրը հայտարարվել է Մահմեդական օրացույցի՝ հիջրայի (հայերեն՝ փախուստ, գաղթ) տարեգլուխ: Հիջրայի տարին դարձել է մահմեդական թվականության սկիզբը: Հիջրան լուսնային օրացույց է, որի տարին ունի 12 ամիս՝ մեկընդմեջ 30 և 29 օրերով:

ահմեդականության հետևորդները հիմնականում բնակվում են Մերձավոր ու Միջին Արևելքում, Հյուսիսային Աֆրիկայի, Հարավարևելյան Ասիայի երկրներում, Հնդկաստանում, Չինաստանում, Ադրբեջանում, Բալկանյան երկրներում և այլուր:

Մահմեդականությունը 28 երկրների պետական կրոնն է: 

§22. Շփման ուժ: 

§23. Շփման ուժի դերը բնության մեջ, տեխնիկայում և կենցաղում: 

§24.  Մի ուղղով ուղղված ուժերի գումարումը: (էջ 75- 81)

Քննարկվող հարցեր՝

1. Բերել շփման ուժի առկայությունը հաստատող փաստեր:
   Օրինակ սեղանին դրված է ծանր տուփ, մենք սկսում ենք ազդել նրա վրա հորիզոնական ուղղված ուժով:
2. Ինչով է պայմանավորված շփումը:
   Այն պայմանավորված է շփվող մարմինների մակերևույթներից :
3. Թվարկել  շփման տեսակները և բերել օրինակներ:
   Շփումը ունի 3 տեսակ՝ դադարի , սահքի և գլորման :
   Օրինակ՝ գիրքը դրված է սեղանին – դադար է, սահնակը սահում է բարձրունքից – սահքի,գլաններով բեռի տեղափոխումը-գլորման:
4. Օրինակներով ցույց տվեք, որ միևնույն պայմաններում գլորման շփման ուժը փոքր է սահքի շփման ուժից:
   շփման ուժի մեծությունը կախված է շփվող մարմինների նյութի տեսակից և դրանց մակերևույթների ողորկության աստիճանից:1
5. Բերել շփման դրսևորման օգտակար և վնասակար օրինակներ:
   Եթե շփումը չլիներ, ապա ոչ ոք չէր կարողանա շարժվել գետնի վրա:
   Մյուս կողմից էլ շատ շփումից առաջանում է մաշվածություն, օրինակ մեխանիզմների շարժվող մասերը մաշում են:
6. Ինչպես կարելի է մեծացնել , փոքրացնել շփումը:
   Շփումը կարելի է մեծացնել քարերով, մեծ ու փոքր իրերով, իսկ փոքրացնել յուղերով կամ քսուկներով:
7. Ինչու հաճախ սառցակալած ճանապարհին ավազ են շաղ տալիս:
   Որպեսզի շփումը մեծանա
8. Բերել օրինակներ, երբ մարմնի վրա միաժամանակ ազդում է մի քանի ուժ:
   Օրինակ երբ թուղթը նետում ենք , ապա նրա վրա ազդում են երկրի ծանրության ուժը և օդը:
9. Որ ուժն է կոչվում համազոր ուժ:
   Այն ուժը , որը մարմնի վրա ազդում է նույն ուժով , որքան մի քանի ուրիշ ուժեր:
10.  Ինչպես է ուղղված մի ուղղով միևնույն (հակառակ) կողմեր ուղղված երկու ուժերի համազորը և ինչպես է որոշվում նրա մոդուլը:
    F=F₁+F₂

      Լուծել խնդիրներ Է.Ղազարյանի ՖԻԶԻԿԱ 7  դասագրքից՝  92-106  (էջ 173-174):

92. F=4 , x=2
k=F/x , k=2 Ն/սմ

93. k=105 Ն/մ , F=21
105:21=5

Սովորել՝   Է.Ղազարյանի ՖԻԶԻԿԱ 7  դասագրքից՝ էջ 75-81:

Դիտել տեսանյութ.

1.Որ երևույթն է կոչվում դեֆորմացիա: 
Արտաքին ազդեցության հետևանքով երբ փոխվում է մարմնի չափն ու ձևը, ապա դա կոչվում է դեֆորմացիա:   

2.Բերել դեֆորմացիայի օրինակներ:
Օրինակ երբ գնդակը սեղմում ենք պատին մատով, ապա և գնդակը և մատը փոխում են ձևերը:

3.Որ դեֆորմացիան է կոչվում առաձգական, որը՝ պլաստիկ: Բերել օրինակներ:
Պլաստիկը այն դեֆորմացիան է , երբ մարմինը մասամբ կամ լրիվ պահպանում է իր ընդունած ձևը: Առանձգականը այն է, երբ մարմինը վերականգնում է իր ձևն ու չափը:

4.Որ ուժն են անվանում առաձգականության ուժ և ինչպես է այն ուղղված:
Այն ուժը, որն առաջանում է մարմնի դեֆորմացիայի ժամանակ, խոչընդոտում է դեֆորմացիային և ձգտում վերականգնել մարմնի ձևն ու չափերը, կոչվում է առաձգականության ուժ:

5. Ձևակերպել Հուկի օրենքը և գրել բանաձևը:
Առաձգական դեֆորմացիայի ժամանակ մարմնում առաջացած առաձգականության ուժն ուղիղ համեմատական է դեֆորմացիայի չափին:
Fառ=k∙x,

6.Ինչից է կախված զսպանակի կոշտությունը:
Կոշտությունը կախված է զսպանակի նյութի տեսակից, չափերից և պատրաստման եղանակից։

7.Ինչ  միավորով է արտահայտվում կոշտությունը ՄՀ-ում:
կոշտության միավորը  1 Ն/մ է

8. Ինչ եղանակով կարելի է չափել ուժը: Դրանցից որն է առավել կիրառելի:
Ուժը կարելի է չափել 2 եղանակով՝ չափելով նրա ազդեցության հետևանքով մարմնի արագության փոփոխությունը, կամ չափելով նրա ազդեցությամբ մարմնի դեֆորմացիայի չափը:Ուժը չափելու համար օգտագործվող սարքն անվանում են ուժաչափ կամ դինամոմետր

9. Ինչ կառուցվածք ունի պարզագույն ուժաչափը:
Պարզագույն ուժաչափի հիմնական մասը զսպանակն է, որի մի ծայրն անշարժ ամրացված է զսպանակի իրանին, իսկ մյուս` կեռիկավոր ծայրն ազատ է :

10. Որ օրենքի վրա է հիմնված ուժաչափի աշխատանքը:
Հիմնված է Հուկի օրենքի վրա:

11.Ուժաչափի ինչ տեսակներ գիտեք:

Continue reading “§18. Առաձգականության ուժ: Հուկի օրենքը: §19. Ուժաչափ: (էջ 64- 70)” →

1)  Թիվը վերլուծեք պարզ արտադրիչների.

ա) 254=2*127,           բ) 1276=4*319,         գ) 1654=2*827, 

դ) 2048=512*4,          ե) 144=36*4,           զ) 216=54*4:

2) Համեմատեք թվային արտահայտությունների արժեքները.

Ա.>
Բ.>
Գ.>
Դ.>
Ե.=
Զ.=
Է.=
Ը.=

3) Հաշվեք.

Ա.400 000 000
Բ.2 000 000
Գ.1 000 000

4) Համեմատեք․

Ա.<
Բ.<
Գ.>
Դ.<

5)

1. >
2. >
3. >
4. >
5. <
6. <

Հողաթափիկ ինֆուզորիան ունի 170–330 մկմ երկարություն (սովորաբար 200–300 մկմ): Մարմնի ցիտապլազմայի արտաքին շերտը (պելլիկուլա) խիտ է և ներառում է արտաքին թաղանթի տակ գտնվող թաղանթային հարթ ալվեոլներ, միկրոփողեր և ցիտոկմախքի այլ տարրեր։

Հողաթափիկ ինֆուզորիայի կառուցվածքը

Բջջի մակերեսի վրա հիմնականում երկայնական շարքերով տեղակայված են թարթիչներ, որոնց քանակը կազմում է 10-ից մինչև 15 հազար։ Յուրաքանչյուր թարթիչի հիմքում ընկած է հիմային մարմնիկը, իսկ կողքին՝ երկրորդը, որից թարթիչը չի անջատվում։ Ինֆուզորիաների մոտ հիմային մարմնիկներին է միացած ինֆրացիլիատուրան՝  ցիտոկմախքի բարդ կառուցվածքը։ Հողաթափիկի մոտ այն ներառում է դեպի ետ ուղղված պոստքինետոդեսմալ ֆիբրիլները և ճագաֆայթաձև տարամետ ուղղված լայնակի ֆիլամենտները։ Յուրաքանչյուր թարթիչի հիմքի մոտ առկա է արտաքին թաղանթների ներթափանցված հատված՝ պարասոմալ պարկ։

Continue reading “Հողաթափիկ ինֆուզորիան” →

47. Նախադասության բառերից որը հնարավոր է՝ փոխարինի՛ր հոմանիշներով:

Օրինակ՝

— Արքա՛, անկարելի է քո կամքը կատարել, մեկ այլ բան կարգադրի՛ր:

— Թագավո՛ր, անհնար է քո ցանկացածն անելը, մի ուրիշ բան պահանջի՛ր:

Թագավորի դեմքը տեսնելու համար էր այդքան երկար ճանապարհը կտրել:

Երեխաներն իրենց համար պարում էին, հետո շրջվում, իրենք իրենց ծափ տալիս ու ուրախանում, աշխարհքով մեկ լինում:

Լուսանում է. սարի ետևից դուրս է գալիս արեգակը:

Մի գարնան երեկո բակում նստած խոսում էինք :

— Թե ցանկանում եք, որ չմահանամ,- ասում է թագավորը,- գնացե՛ք ու անմահական ջուրը բերե՛ք, որ ըմպեմ ու ոտքի կանգնեմ տեղիցս:

48. Ընդգծված բառերը փոխարինի՛ր տրված հոմանիշներից մեկով:

ա) Խոցված, սրահարված, սվինահարված, նեղացած, վշտացած:

Խոցված ընկավ ձիուց ու օգնություն կանչեց:

Ծաղրուծանակից վշտացած հեռացավ ու որոշեց այդ մասին էլ ոչ մեկի հետ չխոսել:

բ) Տիրանալ, սեփականել, նվաճել, հրպուրել, հմայել:

Երիտասարդի անկեղծ ժպիտն ու համարձակ խոսքերը նրան հմայեցին:

Որոշել էր անպայման նվաճել այդ բերդը, որտեղ երկրի ողջ հարստությունն էին պահել:

գ) Բարձրացնել, վեր հանել, ոտքի հանել, հաստատել, կերտել, շինել, կառուցել, կասեցնել, դադարեցնել:

Այս պատվանդանի վրա հուշարձան են բարձրացնել:

Էլեկտրական լարերի համար այստեղ մի սյուն են շինել:

49. Կետերի փոխարեն հերթով գրի՛ր տրված բառերը: Բացատրի՛ր ստացված նախադասությունների իմաստային տարբերությունները կամ նրբերանգները:

Հիվանդության … (շնորհիվ, պատճառով, պատրվակով) դասի չգնաց:

Տղան լավ էր զգում, որ կարողացավ ընկերներին … (պահպանել, պաշտպանել):

Ո՞վ քեզ … (մղեց, դրդեց) այդ արարքին:

… (թողեց, լքեց) իր հոտն ու գնաց լույսի ուղղությամբ:

50. Կետերի փոխարեն հերթով գրի՛ր տրված հոմանիշները: Բացատրի՛ր ստացված նախադասությունների իմաստային տարբերությունները կամ նրբերանգները:

Գնում էր կախարդական մատանին (փախցնելու, գողանալու):

Այս ձողը (ծռի՛ր, թեքի՛ր, խոնարհի՛ր):

… (ուզում, ցանկանում, տենչում, մաղթում) ենք, որ մեր քաղաքը միշտ մաքուր ու գեղեցիկ տեսնենք:

Ինչ ուզում ես՝ (գրիր, շարադրիր, փորագրիր, գրի առ), ես կկարդամ:

Мой день начался с заварка , это был 164 день апокалипсиса .У нас закачивались припасы и мы решили что я мой друг пойдём за припасами . Это вирус был очень заразным ,мы увидели одного зараженного который бежал к нам , мы сбежали в здание и там мы нашли дробовик и немого еды но мы были в ловушке они окружили здание мы не растравились решились золистей на крышу и там мы нашли там кант и по этому канату мы пришли на базу , и наш друг заделал протвайадие им смогли спасти планету.

1. Վ․ Տերյանի «Մթնշաղի անուրջներ»  շարքից ընտրի՛ր քեզ ամենից շատ դուր եկած մեկ/մի քանի բանաստեղծություն և պատրաստի՛ր տեսանյութ կամ ձայնագրություն:

Բյուր մարդոց մեջ,
Պաղ մարդոց մեջ,
Որպես տրտում
Անապատում —
Մենակությո՜ւն,
Մենակությո՜ւն…

Ախ, այս տրտում,
Երկրի ցրտում
Անլուր ընկան,
Անխոս հանգան
Երկնքի հուշ
Երգերս անուշ։

Եվ իմ հոգում,
Ցուրտ ու միգում,
Խինդը մեռավ,
Բախտը մարավ
Անվերադարձ,
Անվերադա՜րձ…

Ձայնագրություն

2. Քո ընտրությամբ մեկ բանաստեղծություն անգիր սովորի’ր։

Ցրտահա՜ր, հողմավա՚ր.
Դողացին մեղմաբար
Տերևները դե ղին,
Պատեցին իմ ուղին…

Ճաճանչները թոշնան…
Կանաչներիս աշնան —
Իմ խոհերը մոլար՝
Ցրտահա՜ր, հողմավա՜ր…

Կրակներըս անցան,
Ցուրտ ու մեգ է միայն.
Անուրջներըս երկնածին
Գնացի՜ն, գնացի՜ն…