Բնաագիտություն

Տնային առաջադրանք 1

1* Բերվածներից որո՞նք են միացման ,որո՞նք  քայքայման ռեակցիաներ.
ա) Fe+S=FeS  քայքայման ռեակցիաներ

բ) CaCO3=CaO+CO2 միացման

գ)2 Fe+О2= 2 FeO քայքայման ռեակցիաներ

դ) 2 H2O2 = 2 H2O+O2 միացման

ե)Ba0+CO2=BaCO3 քայքայման ռեակցիաներ

զ)Al(OH)3=Al2O3 +H2O միացման

2* Սովորի՛ր տարրի քիմիական նշանը և անվանումը

Na— նատրիում

Ca— կալցիում

Mg— մագնեզիում

Fe — երկաթ

C— ածխածին

O— թթվածին

H— ջրածին

S — ծծումբ

3* Պատրաստվի՛ր բանավոր քննարկման.

Տնային առաջադրանք 11.10.2020


37. Տրված բառերը գործածելով՝ պատմություն  հորինի՛ր:

Պատրաստակամ. Կարդալ. Տարի, երամ, թակարդ, պարգևել, մառան. թութակ, տակառ:



38.   Անջատ գրվող բարդ  բառերի  (հարագրությունների) իմաստները մեկական բառերով արտահայտի՛ր:

Պար գալ-պարել. զրույց անել-զրուցել. խաղ անել-խաղալ. թույլ տալ-թույլատրել:

39. Այբբենական կարգով  դասավորի՛ր՝

ա) սենյակիդ իրերի անունները.-Աթող,բարձ,գորգ,դուռ,թուղտ,մահճակալ,սեղան,

բ) սիրածդ գրքերի անունները.-Շերլոկ Հոմս,Սուտլիկ Որսկանը,Նավապետը,

գ) այն առարկաների անունները. որոնք կուզենայիր ունենալ-լավ համակարգիչ

40. Կազմի՛ր տրված բայերի այն ձևերր, որոնք պա- տասխանում են ի՞նչ է անում  հարցին (ներկա ժամանակ):

Օրինակ՝ պարել — պարում  է:

Ա. Կրկնել-կրկնում է. խոնարհել-խոնարհում է . գնալ-գնում է , տապակել-տապակում է . հասնել-հասնում է . վերցնել-վերցնում է. թռչել-թռչում է . աճել-աճում է , հանգստացնել-հանգստացնում է . վերադառնալ-վերադառնում է, դնել-դնում է, թողնել-թողնում է:

Բ.  Գալ-գալիս է. լալ-լալիս է . տալ-տալիս է:
Ո՞րն է Բ խմբի բայաձևերի շեղումը ընդհանուր օրինաչափությունից:
Ավելացավ բառերի մեջ իս մասնիկը:

Արցախ

Արցախի պատմություն, Հայկական լեռնաշխարհի հյուսիս-արևելքում գտնվող Արցախ նահանգի պատմություն։ Ժամանակագրական առումով նրա երեքհազարամյա ընթացքն ընդունված է բաժանել չորս դարաշրջանի՝:
Երկրամասը տարբեր ժամանականերում հանդես է եկել տարբեր անուններով, որոնցից ամենահինը «Արցախ» անվանումն է։ Դրա հստակ ստուգաբանությունը հայտնի չէ։ Տեղանունը ուրատական սեպագիր արձանագրություններում հանդես է գալիս «Ուրտեխե» և «Ուրտեխինի» ձևերով։ Մ.թ. 1-ին դարի հույն հեղինակ Ստրաբոնի «Աշխարհագրություն» աշխատությունում երկրամասը հիշատակվում է «Օրխիստենա» անունով՝ որպես Մեծ Հայքի նահանգներից մեկը, հայտնի իր մեծաքանակ այրուձիով[1]:Արցախը (Artsak) 1788 թվականին հրատարակված Մեծ Հայքի քարտեզի վրա:

Պատմական սկզբնաղբյուրներում «Ղարաբաղ» անվանումը հիշատակվում է 14-րդ դարից: «Ղարաբաղ» տեղանունը հստակ ստուգաբանություն չունի։ Ըստ մեկ ստուգաբանության այն ձևավորվել է պարսկական աշխարհագրական անվանակարգի հիման վրա. ի տարբերություն երկրամասի հարթավայրային մասի, որը կրում էր «Բաղ-ի սաֆիդ» (Սպիտակ այգի) անունը, նրա լեռնային հատվածը անվանվեց «Բաղ-ի սայիդ», որ թուրքալեզու ժողովուրդների մոտ վերափոխվեց «Ղարաբաղի» (Սև Այգի)։ Ըստ երկորրդ ստուգաբանության՝ «բաղ» արմատով բազմաթիվ տեղանուններ գոյություն ունեին Սյունիքում, Արցախում, Գանձակում և այլուր։ Եվ «Ղարաբաղը» «Բաղաբերդ» տեղանվան պարզ ու սովորական թարգմանությունն է։ «Ղարաբաղի» առաջին՝ «ղարա» մասը հայերեն «բերդ» բառի թարգմանությունն է՝ լ-ր հնչյունափոխությամբ։

Անցնելով Ռուսական կայսրության տիրապետության տակ՝ «Ղարաբաղ» անվանը կցվում է նաև «нагорный» (լեռնային) ռուսերեն ածականը՝ բնութագրելու համար նրա լեռնային երկիր լինելը։ Այսպիսով, «Լեռնային Ղարաբաղ» անվան երկու բաղադրիչներից մեկն ունի ռուսական ծագում, իսկ մյուսը պարսկական։

«Արցախ» տեղանունը կրկին շրջանառվում է 1988 թվականից։

5-6-րդ դարերում Արցախը չի մտել Հայկական մարզպանության մեջ։ Աղվանից թագավորությունը 469 թվականին վերածվել է պարսկական մարզպանության՝ պահպանելով «Աղվանք» անունը։

Վաչեից հետո շուրջ 30 տարվա անիշխանությունից հետո, 487 թվականին նրա եղբոր որդի Վաչագան Բարեպաշտը Հայոց Արևելից աշխարհում հռչակվում է «Աղվանից արքա»: Վերջինս թագավորանիստ է դարձրել իր հիմնադրած Դյուտական ավանը (Տրտու գետի ափին)։ Ծավալել է եկեղեցական, լուսավորական և քարոզչական բուռն գործունեություն, կառուցել է վանքեր ու եկեղեցիներ (Բաքվում առաջին հայկական եկեղեցին կառուցվել է 500 թվականին), բացել դպրոցներ։ Այդ ժամանակ բուն Մեծ Հայքում և կենտրոնական նահանգներում հայկական պետականության բացակայության պայմաններում Վաչագան Բարեպաշտի թագավորությունը հայահավաք կենտրոնի դեր էր կատարում։ Նրա կառավարման տարիներն աչքի են ընկնում կանոնադրական և կրոնական բարեփոխումներով, տնտեսական և մշակութային կյանքի վերելքով։ Արքան ինքն էր հաճախ դպրոց այցելում և հրճվում աշակերտների ընթերցանությամբ[7]: Թագավորության վարչական հիմքերն ամրապնդելու նպատակով Վաչագան Գ Բարեպաշտը ձեռնամուխ է եղել ներքին կարգուկանոնն ապահովող օրենքների մշակմանը։ ժամանակի նշանավոր մտածողների (Մատթե, Աբրահամ Մամիկոնյան, Պետրոս Սյունեցի) աջակցությամբ և եկեղեցական նախկին կանոնների ու պետական կազմակերպության մասին պահպանված մատենագրական նյութերի հիման վրա Վաչագան Գ Բարեպաշտի կազմած «Սահմանադրութիւն կանոնական…» հաստատվել է Աղվենի եկեղեցական ժողովում:Մինչև 6-րդ դարի կեսերը Արցախ աշխարհում տևական խաղաղություն և ինքնավարություն էր տիրում։ Սակայն իրադրությունը փոխվեց 7-րդ դարի սկզբին, երբ Հայաստան ներխուժեցին արաբները:Ամարասի վանք 652 թվականին, խուսափելով արաբների հետագա ասպատակություններից, հայոց իշխան և սպարապետ Թեոդորոս Ռշտունին Ասորիքի և Վերին Միջագետքի կառավարիչ Մուավիայի հետ պայմանագիր ստորագրեց, որով Հայաստանը պահպանեց իր ներքին ինքնավարությունը[8]: Սեբեոսի վկայությամբ բանակցություններում Հայաստանն առանձին էր դիտարկվում Սյունիքից և Արցախից։ Իրավիճակը փոխվեց Թեոդորոս Ռշտունու մահից հետո, երբ գահակալվեց նրա փեսան՝ Համազասպ Մամիկոնյանը: Նրան հաջողվեց իր իշխանության տակ վերցնել Մեծ Հայքի գրեթե բոլոր գավառները՝ այդ թվում՝ Արցախը: 701 թվականին ամբողջ Հարավային Կովկասն ու Հայկական լեռնաշխարհը միավորվեցին վարչաքաղաքական մեկ կառույցի՝ Արմինիա կուսակալության մեջ։ Այն բաժանվեց 4 ամիրայությունների՝

Դասարանական մայրենի

Կարդա՛ Վիլյամ Սարոյանի 《Քո կյանքի ժամերը》 գործը։

1.Բացատրի՛ր հետևյալ բառերը՝

Ապականություն-Ապականիչ կամ ապականված վիճակ՝ երևույթ՝ արարք:
թաքստոց- Թաքնվելու տեղ:Անկաշկանդ-չկաշկանդված, առանց կաշկանդումի, ազատ:
նշույլ-Լույսի շող, ճառագայթ, ճաճանչ:
ընդդիմանալ-դեմ կանգնել, հակառակել, արգելք հանդիսանալ:
արատավորել-արատավոր դարձնել
առաքինություն-առաքինի լինելը
ահ-ուժեղ վախ
կսկիծ -սուր՝ ծակող ֆիզիկական ցավ:
մազապուրծ եղած-հազիվ-հազ պրծած, մի կերպ փորձանքից՝ աղետից պրծած՝ ազատված:
քաջալերել-սիրտ տալ, սրտապնդել, հոգով ամրապնդել:
անմեղք-մեղք չունեցող
վիշտ- ծանր կորստի՝ աղետի՝ անհաջողության և նրա պատճառով առաջացող հոգեկան տառապանք:

Մատեմատիկա

Guided by this devotion to numbers, they studied and classified them in many different ways: to start, they differentiated between odd and even numbers; then they classified them into prime numbers (those that can only be divided by one and themselves) and compound numbers (those that have more divisors); and, surprisingly, they managed to find perfect numbers and even pairs of friendly numbers. Perfect numbers are those that are equal to the sum of their divisors (e.g. 6 = 1 + 2 + 3), and one number is a friend of another if adding the divisors of one obtains the other, and vice versa. For example, 220 and 284:

Առաջնորդվելով թվերին այս նվիրվածությամբ ՝ նրանք դրանք ուսումնասիրեցին և դասակարգեցին տարբեր ձևերով. Սկզբից նրանք տարբերակում էին կենտ և զույգ թվերը: հետո դրանք դասակարգեցին պարզ թվերի (նրանց, որոնք կարելի է բաժանել միայն մեկով և իրենցով) և բարդ թվերի (նրանց, ովքեր ավելի շատ բաժանարարներ ունեն); և, զարմանալիորեն, նրանց հաջողվեց գտնել կատարյալ թվեր և նույնիսկ զույգ ընկերական թվեր: Կատարյալ թվեր են համարվում այն ​​թվերը, որոնք հավասար են իրենց բաժանարարների հանրագումարին (օրինակ ՝ 6 = 1 + 2 + 3), և մեկ համարը մյուսի ընկերն է, եթե մեկի բաժանարարների գումարմամբ մյուսը ստացվի, և հակառակը: Օրինակ ՝ 220 և 284:

.

Գործնական աշխատանք

Վերցրու շաքարի մեկ-երկու կտոր, մանրացրեք, լուծեք ջրում, փորձեք ստացված լուծույթի համը: Ապա, զգուշորեն գոլորշացնելով ջուրը, նորից ստացեք շաքարի բյուրեղներ: Պատմի՛ր ,թե ի՞նչ երևույթներ տեսար այդ ընթացքում:

Այդ ժամանակ ջուրը քաղցրանում է, դառնում է շաքարաջուր : Իսկ երբ եռացնում ենք ջուրը տաքանալուց ցնդում է և մնում է շաքարի մասնիկները :

Դասարանական

33.  Նախադասությունն ընդարձակի՛ր՝ ավելացնելով  ո՞ւր, դեպի ու՞ր, որտե՞ղ, որտեղի՞ց, որտեղո՞վ հարցերին պատասխանող բառեր ու բառակապակցություններ:

Օրինակ՝ Օրվա հերոսը  գալիս  էր: — Օրվա հերոսը մեզ մոտ էր գալիս:

Օրվա հերոսը դեպի տուն էր գալիս: Փողոցով օր­վա հերոսն էր գալիս: Դիմացից  օրվա հերոսն Էր գալիս:

Մի ոհմակ է երևում : Մի գեղեցիկ ոհմակ է երևում:Մի ոհմակ է երևում սարի գլխին:

Ի՜նչ հանգիստ ես կանգնած:Վախից ինչ հանգիստ է կանգնած:

Թռչունների մի երամ անցավ:Թռչունների մի երամ անցավ երկնքով:
Երամը թռավ, հեռացավ:Երամը վախից թռավ հեռացավ:

Նախորդ օրը կարգ ու կանոն էր հաստատել:Նախորդ օրը մեզ մոտ կարգ ու կանոն էր հաստատել:
Հաջորդ օրը բոլորս գնալու էինք:Հաջորդ օրը բոլորս գնալու էինք տուն:

Այդ  փոքրիկին կարելի է տեղավորել:Այդ փոքրիկին կարելի է տեղավորել տանը:

գիր-գրասեղան,գրավոր,գրադարան,գրիչ,
մայր-մայրիկ,մայրություն,մայրական,Մայրավանք:
լույս-լուսանկար,լուսավորություն,լուսարձակում
դաս-դասարան,դասացուցակ,դասամիջոց,դասարան,դասնթացք,
Վարդ-վարդագույն, Վարդուհի