1․ Տրված են –5, –11, +18, –9, +6 թվերը։ Գտե՛ք՝
ա) այդ թվերի գումարին հակադիր թիվը, 1
բ) այդ թվերին հակադիր թվերի գումարը։ +1

2․ Կոորդինատային ուղղի վրա նշե՛ք A (–2), B (+5), C (–8), D (–1), E (+2) կետերը։

3․ Գնացքը 3 ժամում անցավ 250 կմ։ Առաջին ժամում այն անցավ ճանապարհի 2/5 մասը,երկրորդ ժամում՝ մնացածի 2/5-ը։ Քանի՞ կիլոմետր անցավ գնացքը երրորդ ժամում։
250:5=50
50*2=100
100*2=200
250-200=50
Պատ 50կմ

4. Կառքի առջևի անիվը 96 պտույտ է կատարում, երբ հետևի անիվը կատարում է 64 պտույտ: Որքա՞ն է հետևի անիվի շրջագծի երկարությունը, եթե առջևի անիվինը 2 մ է:

5. Որո՞նք են այն չորս հաջորդական ամբողջ թվերը, որոնցից ամենամեծը հավասար է՝ ա) 1-ի, բ) -22-ի, գ) +32-ի, դ) –7-ի։
1,0,-1,-2
-22,-21,-20,-19
+32,+31,+30,+29
-7,-6,-5,-4

76.   Նախադասությունները  լրացրո´ւ: Գրածդ բայերն  ընդգծի´ր:

Աշխարհը շատ տխուր կլինի, եթե չօգնենք իրար:

Ամեն օր դպրոց գալը տոն կլինի, եթե լավ տրամադրություն ունենամ:

Շներն իրենց անելիքը չեն իմանա, եթե չտեսնեն :

Փողոցում ոչ մի ավտոմեքենա չի լինի, եթե  չարտադրեն  :

77. Ամեն մի բառակապակցության  իմաստը տրված բառերից մեկով արտահայտի´ր:

Բնակչություն, զորք, երամ:

Մի երկրի բոլոր զինվորները -զորք, միասին թռչող թոչունները-երամ, մի երկրի բոլոր քաղաքների ու գյուղերի բնակիչները-բնակչություն:

83.  Նախադասությունն ընդարձակի´ր՝ կետերի փոխարեն փակագծում տրված հարցի պատասխանող բառեր   գրելով:

Ո´չ գայլերը ,ո´չ փղերը, ո´չ էլ արջերը չեն խաբի աղվեսին, նա բոլորից Էլ խորամանկ Է: (ինչե՞րր)

Մրգերը, շորերը, խաղալիքներն ու հրացանները վերցրինք ու ճամփա ընկանք: (ինչե՞րը)

Մի գիշերում ամբողջ անտառը լցվեց   կենդանիներով և թռչուններով : (ինչերո՞վ)

Քաղաքում, գյուղում կամ անտառում պետք Է փնտրեք: (որտե՞ղ)

Գյուղացիները, տեղացիները, քաղաքացիները ու օտարերկրացիները պիտի գտնեն գանձը: (ովքե՞ր)

1. Հողի ու ջրի, թռչունների ու ձկների, վայրի գազանների պահպանման համար ի՞նչ միջոցներ են ձեռնարկվում։
Պետք է պահպանել անտառները և նորերը տնկել, որս և որսորդություն չանել,չաղտոտել գետերը քիմիական նյութերով:

2. Որո՞նք են թթվային անձրեւների առաջացման պատճառները, եւ ի՞նչ հե­ տեւանքներ կարող են դրանք ունենալ։
   Գործարաններից, մեքենաներից դուրս եկող ծուխը բարձրանում է և դառնում է ամպ :Հետո ամպից անձրև է գալիս:
   
3. Ինչո՞ւ չի կարելի այրել կենցաղային աղբը։
   այն արտազատում է թունավոր գազեր
   

Կարդա՛ Ավետիք Իսահակյանի 《Աշուն է, քամի》բանաստեղծությունը և կատարիր առաջադրանքները։

Աշո՛ւն է, քամի…
Տերևներն մի-մի,
Արցունքի նման
Դողացին, ընկան…

Փչում է, ասես,
Ունայնության պես,
Քամին ամեհի
Ճամփում ամայի…

Առաջադրանքներ՝

 1.Բացատրի՛ր բառերը՝ ունայնություն-դատարկություն, ամեհի-վիթխարի, ամայի-անմարդաբնակ:
2. Մեկ նախադասությամբ գրի՛ր, թե ինչ է ներկայացված բանաստեղծության մեջ:
Աշնանային գեղեցկության մասին:

3. Ի՞նչ տրամադրություն է արտահայտում բանաստեղծությունը:
Աշնանային եղանակի մասին է;
4. Ինքդ փորձի՛ր որևէ բանաստեղծություն /կարող է ինել նաև քառատող/  հորինել աշնան մասին: /Տեղադրի՛ր բլոգում/:

Աշուն աշուն դու չես կարող ինձ տեսնել
Չես կարող խոսել ,
Բայց կարող ես ինձ լսել
Եվ հասկանալ:

• Что на ваш взгляд символизирует ,,Осень,, , если сравнивать год с человеческой жизнью?
  Чуть тепло листы жолтые человеческой глазами холодна мутно хочеца сагреца хочец одахать
  
• Осень, как период сбора урожая, о котором заботливо ухаживали весь год, означает еще и подведение итогов: « что посеешь, то и пожнешь». Какие еще афоризмы и высказывания приходят вам на ум? Приведите несколько примеров.
• Осень привлекает художников всех времен и народов буйством красок. Какие пейзажисты обращались к описанию данного времени года? Приведите примеры. Проанализируйте полотно Левитана ,,Золотая осень,,
  
• Осенний пейзаж практически всегда пропитан душевной тревогой. В чем причина данной грусти?
• Как вы можете описать понятия ,,Ранняя осень,, и ,,Поздняя осень,,? Какова разница между ними?
  В раннем осени ещё тепло и постепенно природа изменяется.
• Какие поэты прибегали к описанию ,,Oсени,, в своих стихотворениях? Какое ваше самое любимое стихотворение про ,,Осень,, и почему? Прочитайте его и запишите на аудио и выложите к себе в блог.
• Проанализируйсте стихотворение А.С. Пушкина ,,Золотая осень,,

Ընթացքը՝

1.Ո՞վ է Մխիթար Սեբաստացին(հավաքել տեղեկություններ Մ․ Սեբաստացու, նրա  կատարած գործունեության վերաբերյալ)։

Մխիթար (ավազանի անունը՝ Մանուկ) Սեբաստացին սովորել է Սեբաստիայի Սբ. Նշան, ապա՝ Էջմիածնի, Սևանի, Կարինի վանքերում։ 1693 թ. մեկնել է Բերիա (այժմ՝ Հալեպ), որտեղ ծանոթացել է կաթոլիկ միսիոներների հետ։ 1696 թ. ձեռնադրվել է կուսակրոն քահանա, 1699 թ.՝ ստացել վարդապետական գավազան։ 1701 թ. Կոստանդնուպոլսում հիմնադրել է միաբանություն։ 1705 թ. Հռոմի իշխանություններից ձեռք բերելով վանք հիմնելու համաձայնություն՝ 1706 թ. Վենետիկին ենթակա Հունաստանի Մեթոն բերդաքաղաքում ձեռնամուխ է եղել վանքի կառուցմանը։

1712 թ. Հռոմի պապը Սեբաստացուն շնորհել է աբբահոր կոչում։ Խուսափելով թուրքական հարձակումներից՝ 1715 թ. միաբանությունը տեղափոխվել է Վենետիկ։ 1717 թվականին Վենետիկի Ծերակույտը հրովարտակով Սբ. Ղազար կղզին շնորհել է միաբանությանը։ Այստեղ Սեբաստացին կառուցել է եկեղեցի, բացել դպրոց, պատրաստել է միաբան-գործիչներ։ Սբ. Ղազարում նա զբաղվել է մատենագիտական աշխատանքով, ղեկավարել իր սաների բանասիրական հետազոտական աշխատանքները, կատարել թարգմանություններ, հրատարակել գրքեր։ Սեբաստացու մահվանից հետո միաբանությունը, ի պատիվ նրա, կոչվել է Մխիթարյան։

2.Ներկայացնել Մխիթարյան Միաբանության գործունեությունը, անդրադառնալ նաև Մխիթարյան Միաբանության այժմյան գործունեությանը։
Մխիթարյան միաբանություն, հայ կրոնական և մշակութային կազմակերպություն, հայ կաթոլիկ եկեղեցու բենեդիկտյան վանականների միաբանություն։ Հիմնադրվել է 1701 թվականի սեպտեմբերի 8-ին, Կ. Պոլիսում՝ վանահայր Մխիթար Սեբաստացու կողմից։ Հիմնադրման սկզբնական շրջանում Վատիկանի աջակցություն ստանալու նպատակով թարգմանվեցին և հրատարակվեցին մի շարք աշխատություններ։ Այս տարիներին Մխիթարյանները լույս են ընծայում բազմաթիվ «վարք սրբոցներ» և «մեկնողական» գրականություն, այդ թվում նաև Աստվածաշունչ:
Ներկայումս գործում են Մխիթարյանների Բուենոս Այրեսի, Հալեպի, Բեյրութի, Ստամբուլի, Փարիզի և Լոս Անջելեսի վարժարանները։

3.Փորձել պարզել՝ ինչո՞ւ է մեր կրթահամալիրը կոչվում Մխիթար Սեբաստացու անունով։
Կրթահամալիրը պետք է լիներ ստեղծագործող , հետազոտական , ինչպես Սեբաստացու գործունեությունն էր :

4.Մխիթար Սեբաստացու անունը կրող այլ վկայություններ(պարզել վայրը,
գործունեությունը)։

5.Ծնողներիցդ պարզի՛ր, թե ինչպե՞ս եղավ, որ ընտրեցին հենց այս կրթահամալիրը և մտքերդ շարադրի՛ր հետևյալ թեմայի շուրջ՝  Ինչպե՞ս դարձա Սեբաստացի:

Ես կրթահամալիր եմ եկել չորրորդ դասարանից : Մայրիկս շատ վաղուց էր ծանոթ մեր դպրոցին : Քանի որ այստեղ շատ ճամփորդում են , սովորեցնում են ազգային արժեքները , դասապրոցեսը համակարգիչներով է , ազատ ես կարծիք արտահայտելու մեջ , դրա համար ես նախընտրեցի կրթահամալիրը :Ինձ շատ դուր է գալիս իմ դպրոցը:

1.  a-ի և b-ի ի՞նչ արժեքների դեպքում կստացվի հավասարություն.
   ա) a : b = 0, եթե a կամ b լինի 0 բ) a : b = 1, եթե a կամ b լինի նույն թիվը
   գ) a : b = a a=0 կամ b=0 և b=1 , դ) a : b = –a b= -1 կամ a= – a,
   ե) (–a) : b = –1 եթե a կամ b լինի նույն թիվը, բայց a լինի բացասական
   զ) a : (–b) = –1: եթե a կամ b լինի նույն թիվը, բայց b լինի բացասական

2. Հայտնի են բաժանման հետևյալ հատկությունները.
(a + b) : c = a : c + b : c, (a · b) : c = (a : c) · b:
Ստուգե՛ք, որ այս հարաբերակցությունները ճիշտ են հետևյալ ամբողջ թվերի համար.
ա) a = 20, b = 10, c = –5,
(20+10):(-5)=20:(-5)+10:(-5)=(-6)
(20·10):(-5)=(20:(-5))·10=(-40)
բ) a = –18, b = –9, c = 3
((-18)+(-9)):3=(-18):3+(-9):3=-9
((-18)*(-9)):3= ((-18):3)*(-9)=54

3. Ի՞նչ թիվ պետք է գրել աստղանիշի փոխարեն, որպեսզի ստացվի  հավասարություն.

ա)( -21) ։ 3 = –7, 

բ) 48 ։ (–8) = –6:

գ) (–80) ։ (–20) = 4,

դ) (-10) ։ (–5) = 2:

ե) (–15) ։ 5 = –3, 

զ) (–30) ։ (–6) = 5։

4. Որո՞նք են այն չորս հաջորդական ամբողջ թվերը, որոնցից ամենամեծը հավասար է՝ ա) –11-ի, բ) 0-ի, գ) +2-ի, դ) –1-ի։
Ա. -11,-12,-13,-14
Բ. 0,-1,-2,-3
Գ. +2,+3,+4,+5
Դ. -1,-2,-3,-4

Լրացուցիչ խնդիրներ

5. 10 ձողեր դասավորված են կողք կողքի և նրանց միջի հեռավորությունը արտահայտված է 1-ից սկսած հաջորդական կենտ թվերով: Գտեք 1-ից 10-րդ ձողերի միջև ընկած հեռավորությունը:
1+3+5+7+9+11+13+15+17=81

6. Երեխաները 200 աթոռ ներկելու համար օգտագործում են 10լ ներկ: Նրանք գնեցին 50լ ներկ, և ներկեցին 600 աթոռ: Քանի՞ լիտր ներկ ավելացավ:
600:200=3
3*10=30
50-30=20
Պատ.20 լիտր

7. Մեծ քառակուսու կողմը հավասար է 6սմ, փոքրինը՝ 4սմ: Մեծ քառակուսու կողմերից մեկի վրա տեղադրված է փոքր քառակուսին այնպես,որ կողմը կիսում է փոքր քառակուսու համապատասխան կողմերը (տես նկարում): Հաշվեք ստացված պատկերի մակերեսը:

Միջագետքի հյուսիսի ամենանշանավոր քաղաք-պետությունն Աշշուրն էր, որի վաճառականները մ. թ. ա. XX–XIX դարերում առևտրական գաղութներ (ֆակտորիա) ունեին Հայկական լեռնաշխարհում և Փոքր Ասիայում: Աշշուրի թագավոր Շամշի-Ադադ I-ը (մ. թ. ա. 1813–1781 թթ.) Վերին Միջագետքի քաղաքները միավորել է մեկ հզոր պետության կազմում՝ Աշշուր մայրաքաղաքով: Սակայն նրա մահից հետո այն տրոհվել է: Մ. թ. ա. XVII դարի վերջին Վերին Միջագետքում կազմավորվել է Միտանի պետությունը, որի հիմնական բնակիչները խուռիներն էին: Միտանին ժամանակի հզորագույն պետություններից էր. Հայկական լեռնաշխարհի մի զգալի հատված նույնպես նրա կազմում էր: Լճաշենում, Արթիկում, Լոռիբերդում հայտնաբերված կնիքները և զենքերի ու զարդերի նմուշները վկայում են, որ Հայաստանի հնագույն բնակիչները սերտ կապեր են ունեցել այդ երկրի հետ: Մ. թ. ա. XIV դարում Միտանին թուլացել է և ընկել խեթերի տիրապետության տակ, իսկ հաջորդ դարում Ասորեստանն է նվաճել այն:Միտանիի անկումից հետո Հյուսիսային Միջագետքը և հարևան երկրները միավորվել են Ասորեստանի (գլխավոր կենտրոն Աշշուր քաղաքի անունով) աշխարհակալ տերության կազմում: Երկրի ռազմատենչ արքաները (Թիգլաթպալասար I, մ. թ. ա. 1116–1090 թթ., և ուրիշներ) հաճախ են արշավել նաև Հայկական լեռնաշխարհ:Ասորեստանը հզորության բարձրակետին է հասել մ. թ. ա. VIII դարի 2-րդ կեսից մինչև VII դարի 1-ին կեսը: Նրա տիրապետությունն ու ազդեցությունը տարածվել են Իրանական սարահարթից մինչև Միջերկրական ծով, Պաղեստին և Փոքր Ասիայի հարավ: Առաջավոր Ասիայում գերիշխանության հասնելու համար Ասորեստանը մրցակցել է Վանի թագավորության (մ. թ. ա. IX–VII դարեր) հետ: Մ. թ. ա. VII դարի 2-րդ կեսից Ասորեստանն սկսել է թուլանալ: Նրա վաղեմի թշնամին՝ հզորացած Բաբելոնը, և նորաստեղծ Մարաստանը դաշինք են կնքել Ասորեստանի դեմ: Նրանց է միացել Պարույր Սկայորդին՝ հայկական զորքով: Մ. թ. ա. 612 թ-ին դաշնակիցները միացյալ ուժերով գրավել են Ասորեստանի մայրաքաղաք Նինվեն (այժմ՝ Քույունջիկի բլուր՝ Իրաքում): Այդ արշավանքին մասնակցելու համար Պարույր Սկայորդին Մարաստանի թագավորից թագ է ստացել և ճանաչվել հայոց թագավոր: Մ. թ. ա. 605 թ-ին Ասորեստանը վերջնականապես կործանվել է:Մշակույթ: Շումերական քաղաք-պետությունների զարգացման ժամանակաշրջանը համարվում է շումերական քաղաքակրթության գագաթնակետը: Առաջինը շումերներն են պատրաստել ոսկե իրեր ու զենք, ոսկին օգտագործել արծաթի ու բրոնզի հետ զուգակցված, հայտնագործել գունավոր ապակին ու բրոնզը, անիվն ու սեպագիրը, կազմել առաջին օրենսգիրքը, հայտնագործել թվաբանությունը:Համմուրաբիի օրենքների ժողովածուն օրենսդրության հնագույն հուշարձանն է Միջագետքի՝ իրավական ու սոցիալ-տնտեսական կառույցի մասին (սեպագիրը՝ 9-մ-անոց բազալտե սյան վրա, հայտնաբերվել է Էլամի Շոշ մայրաքաղաքում, 1901–02 թթ-ին):Շումերներն առաջինն են փորձ արել բարոյապես հաղթահարել մահը և այն դիտել որպես դեպի հավերժություն տանող վիճակ: Շումերական դիցաբանության մեջ եղել են ոսկեդարի և դրախտային կյանքի պատկերացումները, որոնք հետագայում փոխանցվել են Առաջավոր Ասիայի այլ ժողովուրդների ու ներառվել աստվածաշնչյան սյուժեներում:Քրմերը կարողացել են ճշգրտությամբ որոշել տարվա տևողությունը` 365 օր 6 ժամ 15 րոպե 41 վայրկյան: Նրանք իմացել են Արեգակի ու աստղերի շարժման օրենքները և կանխագուշակել պետության կյանքի կարևոր իրադարձությունները:Շումերական ճարտարապետությունն ու քանդակագործությունն աչքի են ընկնում գեղարվեստական հղկվածությամբ: Կառուցվել են տաճարային համալիրներ՝ զիկկուրատներ, որոնք ոչ միայն հոգևոր կյանքի, այլև գիտամշակութային կենտրոններ էին:Շումերում է ստեղծվել աշխարհում առաջին՝ «Գիլգամեշ» էպոսը, նաև Համաշխարհային ջրհեղեղի մասին առասպելը, որը հետագայում հին հրեաները շարադրել են Աստվածաշնչում, որտեղ  Զիուսուդրա արքայի փոխարեն հանդես է գալիս Նոյը:Բաբելոնական, քաղդեական և ասորական քաղաքակրթությունները հիմնականում եղել են շումերական քաղաքակրթության շարունակությունը:Ասորեստանի Աշուրբանիպալ (մ. թ. ա. 669–633 թթ.) թագավորը Նինվեում հավաքել է տասնյակհազարավոր պատմական, կրոնական և այլ բնագրեր՝ մոտ 30 հզ. կավե սալիկների վրա, ստեղծել է առաջին գրադարանը. հայտնի է որպես Աշուրբանիպալի գրադարան (հայտնաբերվել է Նինվեի պեղումների ժամանակ՝ 1949–54 թթ-ին): Բարձրաքանդակներով և որմնանկարներով է զարդարվել հատկապես Ասորեստանի Սարգոն II արքայի պալատը:Միջագետքում է ստեղծվել սեպագիրը, որը մ. թ. ա. II հազարամյակի 2-րդ կեսին Առաջավոր Ասիայում վերածվել է միջազգային գրի համակարգի. սեպագիրն ստեղծել են շումերները, նրանցից փոխանցվել է բաբելոնացիներին ու աքքադացիներին: Սեպագիր արձանագրությունների 1 մլն-ից ավելի նմուշներ պահպանվում են աշխարհի բազմաթիվ թանգարաններում: Սեպագիր արձանագրություններ են թողել աքքադները, բաբելոնացիները, էլամցիները, խեթերը, ասորեստանցիները, ուրարտացիները և ուրիշներ:Բաբելոնացիներից սեպագիրը փոխառել են պարսիկները, կատարելագործել այն՝ հարյուրավոր գրանշանների փոխարեն օգտագործելով ընդամենը 40-ը, որոնք նշանակել են վանկեր ու տառեր: