Գրել բառեր, որոնք կհամապատասխանեն հետեւյալ պահանջներին`
ա. կունենան նախածանց, վերջածանց, հոդակապ, վերջավորություն, հնյունափոխված արմատ։
նախածանց-անընդմեջ,դժգոհ,դժվար,անօգնական,դժբախտ
վերջածանց-ուղղություն,հեռավորություն,գերբնական,դարբնություն
հոդակապ-դեղատուն,արմատախիտ,գրատուն,արևածաղիկ,հովտաշուշան,
վերջավորություն-ձիեր,դռներ,մարդիք,շներ,քանայք
1. What does “briefcase” mean?
a) a lady’s purse
b) a backpack
c) a big suitcase for traveling
d) a small bag for carrying papers
2. What does “hesitate” mean?
a) to do something immediately
b) to think for a moment before doing something
c) to do something very slowly
d) to rush as you do something
3. What does “glad” mean?
a) upset
b) happy
c) bored
d) interested
1. Let me pay for your coffee.
a) of
b) for
c) to
d) about
2. I am so glad I have not lose them.
a) have not
b) does not
c) has not
d) did not
3. They know that the briefcase belongs to the man.
a) with
b) to
c) for
d) of
Պտերանմաններն, ի տարբերություն մամուռների, լավ զարգացած, կատարյալ ցամաքային բույսեր են: Պտերանմաններին բնորոշ են հիմնական բուսական հյուսվածքները և լավ մասնագիտացված մարմինը: Պտերանմաններին բնորոշ է արմատային համակարգ, ունեն լավ արտահայտված ցողուն և զարգացած տերևներ, նման են ծաղկավոր բույսերին, սակայն ծաղիկ չունեն: Մոտ 300−350 միլիոն տարի առաջ պտերները հասնում էին 40 մ բարձրության և զբաղեցնում էին մեծ տարածություններ: Դրանք ծառանման պտերանմաններն էին, որոնցից կազմված անտառները զբաղեցնում էին ողջ երկրագունդը և հանդիսանում ֆոտոսինթեզող հիմնական ավտոտրոֆ օրգանիզմները: Պտերանմաններից կազմված վաղ անտառներում բնակվում էին հսկա միջատները և գիգանտ սողունները, օրինակ՝ դինոզավրերը: Ներկայումս ծառանման ձևերը պահպանվել են միայն Ավստրալիայում և Նոր Զելանդիայում, նրանց բարձրությունը հասնում է 20 մ-ի:
Պտերներ: Ժամանակակից պտերները հիմնականում բազմամյա խոտաբույսեր են: Նրանք աճում են խոնավ, ստվերոտ վայրերում, գետերի և առուների եզրերին: Ցողունը հողում վեր է ածվում կոճղարմատի, որից զարգանում են հավելյալ արմատները և տերևները: Պտերների կոճղարմատը թունավոր է և հանդիսանում է հումք որոշ դեղատեսակների համար: Պտերների տերևները կրկնակի փետրաձև են, կանաչ, մինչև մեկ մետր երկարություն ունեցող: Պտերների ներկայացուցիչներից են՝ ադիանտումը, իժալեզուն, ձարխոտը:
Հայաստանի Հանրապետությունում տարածված է սովորական վահանապտերը,Հասուն պտերի տերևի ստորին մակերեսին նկատվում են գորշ թմբիկներ: Դրանք պտերի անսեռ բազմացման օրգաններն են` սպորանգիումները, որտեղ զարգանում են սպորները:Տերևաթիթեղի ստորին հատվածի սպորանգիումների պատռվելով` սպորները ընկնում են հողի մեջ և ծլում:
Յուրաքանչյուր սպոր իրենից ներկայացնում է ծլման պատրաստ մեկ բջիջ` սննդանյութերի անհրաժեշտ պաշարով:
Սպորից հողում առաջանում է 1−2 սմ տրամագծով կանաչ, սրտաձև թիթեղիկ, որը ռիզոիդներով ամրանում է հողին: Նախածիլի ստորին մասում գտնվող սեռական օրգաններում զարգանում են գամետները:
Արական սեռական օրգանները կոչվում են անթերիդիումներ: (♂) Իգական սեռական օրգանները կոչվում են արքեգոնիումներ: (♀)
https://soundcloud.com/user-716004719/mkrtich-hambardzumyan?si=6416249cb9364b3382703a7eaa29e915
Թեման՝
§9.Հավասարաչափ շարժում: Արագություն:
§10.Հավասարաչափ շարժման արագության գրաֆիկական պատկերումը:
Քննարկվող հարցեր.
1.Որ շարժումն են անվանում հավասարաչափ:
Այն շարժումը ,որի ընթացքում մարմինը հավասար ժամանակահատվածում անցնում է հավասար ճանապարհ:
2.Կարելի է արդյոք հավասարաչափ համարել՝
ա. ժամացույցի սլաքի ծայրակետի շարժումը,
բ. թելից կախված գնդիկի տատանողական շարժումը,
գ. ջրի շարժումը գետում, որի հունը մեկ լայնանում է մեկ՝ նեղանում,
դ. մետրոյի շարժասանդուղքի շարժումը:
3.Որ մեծությունն է կոչվում հավասարաչափ շարժման արագություն ՝գրել բանաձևը:
Այն հավասար է այդ ժամանակահատվածում անցած մարմնի ճանապարհի և ժամանակի հարաբերությանը :
v=S/t
4.Ինչ միավորներով է չափվում արագությունը՝ ՄՀ-ում:
1 մ/վ
5.Ինչպես որոշել հավասարաչափ շարժվող մարմնի անցած ճանապարհը,եթե հայտնի է նրա արագությունը ու շարժման ժամանակը,գրել բանաձևը
v=S/t
6.Ինչպես որոշել հավասարաչափ շարժվող մարմնի անցած ճանապարհը,եթե հայտնի է նրա արագությունը ու շարժման ժամանակը,գրել բանաձևը
7.Ինչպես որոշել հավասարաչափ շարժման ժամանակը, եթե հայտնի են մարմնի արագությունն ու ճանապարհը,գրել բանաձևը:
t=S/v
8.Ինչ է վեկտորը, ինչ է սկալյարը:
Այն մեծությունները ,որոնք բացի թվային արժեքից ունեն նաև ուղղություն կոչվում են վեկտորներ: Իսկ որոնք ,որ չունեն կոչվում են սկալյարներ :
9.Արտահայտեք մ/վ – ով.
1կմ/վ = 1000 մ/վ ; 54կմ/ժ = 15 մ/վ ;
36կմ/ժ = 10 մ/վ ; 8կմ/ժ = 2.3 մ/վ :
10. Ինչպես է կախված հավասարաչափ շարժվող մարմնի անցած ճանապարհը ժամանակից:
11.Ինչ տեսք ունի հավասարաչափ շարժման ճանապարհի գրաֆիկը:
Սովորել՝ Է.Ղազարյանի դասագրքից՝ էջ 29-ից մինչև էջ 42-ը:
Լուծել հետևյալ խնդիրները.
1.Տրամվայը շարժվում է 36կմ/ժ արագությամբ: Այդ արագությունն արտահայտեք մետր-վայրկյանով(մ/վ):
36 կմ/ժ – 10 մ/վ
2.Որքան ճանապարհ կանցնի ավտոմեքենան 1 րոպեում՝ շարժվելով 72կմ/ժ արագությամբ:
S= 72*1
S=72 կմ
Առաջադրանքներ
1.Գտնե՛լ մեկ արմատ և երկու ածանց ունեցող բառերը (բառի մեջ կարող է լինել նաև հոդակապ)։ Կազմե՛լ նախադասություններ՝ գործածելով այդ բառերը։
Լուսանկարչական, տեսականորեն, գրահրատարակչական, հացթուխ,
ծովեզրյա, դարբնություն, բարեհամբույր, ատաղձագործ, մանրանկարչություն,
հրուշակագործ, վերաբաշխում, գիտականորեն, անօգնական, բազմություն,
տգիտություն:
Տեսականորեն կապիկը կարող է խոսել:
Անօգնական թռչունը մահանում էր:
Տգտությունը շատ վատ բան է :
2. Գտնե՛լ մեկ արմատից և մեկ ածանցից կազմված բառերը:
Հայեցակարգ, մետաղյա, բացառիկ, ասեղնագործություն, հաշվեկշիռ,
որսորդ, պողպատե, ձուլակաղապար, հնություն, ժամանակահատված,
արժեիջեցում, նվիրում, միջազգային, գունեղ, իրականություն, ընդհանրացում,
հարթակ, խտրականություն, մեղմորեն, միջնակարգ, շարժուն, ներգաղթյալ,
մենաշնորհ, միջուկ, բուսականություն։
3. Առանձին սյունակներով դուրս գրե՛լ նախածանց,
վերջածանց, ինչպես նաև թե՛ նախածանց, թե՛ վերջածանց ունեցող բառերը։
Անհայտ, խնձորենի, անմտություն, հակաթույն, մթերային, տգեղ,
վերահաշվում, անհոգաբար, կաղնուտ, անհավատալի, միլիոնավոր, չկամ,
ցուցանակ, արտապատկեր, ենթավարպետ, գերադաս, կղզյակ, հարակից,
հայրական, ներգրավում, տրամագծորեն, անհարմար, ապաշնորհ, դժգոհություն,
հավաքածու, լսարան, համատեղություն, ծիծաղելի, անթիվ, մորթեղեն, միտք։
Վեջածանց Նախածանց
խնձորենի Անհայտ,
հակաթույն անմտություն
մթերային տգեղ
վերահաշվում անհոգաբար
կաղնուտ անհավատալի
միլիոնավոր չկամ
ցուցանակ արտապատկեր
ենթավարպետ գերադաս
կղզյակ հարակից
հայրական ներգրավում
տրամագծորեն անհարմար
դժգոհություն ապաշնորհ
հավաքածու համատեղություն
լսարան անթիվ
համատեղություն
ծիծաղելի
մորթեղեն
միտք
1. Գումարե՛ք միանդամների զույգերը․
2. Բազմապատկե՛ք միանդամները․
3. Հաշվե՛ք և լրացրե՛ք թերթիկը․
4. Գտե՛ք միանդամը․
5. Հաշվե՛ք միանդամի աստիճանը․
7. Կատարե՛ք բազմապատկում․
Մկրտիչ Համբարձումյան 