1. Որո՞նք են բուսաբուծության զարգացման նախադրյալները:
   Հող,ջուր,արև ,սերմեր, մարդկային աշխատանք:
2. Ի՞նչ կապ ունի բուսաբուծությունը տնտեսության մյուս ճյուղերի հետ:
   Բոլոր ճյուղերը իրարից կախված են առևտրի ճյուղերով:Նույն էլ ցորենը :
3. Ուրվագծաին քարտեզի վրա նշել հետևյալ բույսեր մշակող առաջատար երկրները.
   Բրինձ, ցորեն, բամբակ, թեյ, սուրճ կակաո, խաղող, եգիպտացորեն

Բրինձ-Հնդկաստան և Չինասատան
ցորեն-Ռուսաստան
թեյ-Հնդկաստան և Չինասատան
սուրճ ,կակաո-Աֆրիկա,Բրազիլիա
Խաղող-Ֆրանսիա,Իտալիա,Հայաստան
եգիպտացորեն-Չինաստանում ,Ռուսաստան

99. Ընդգծված բարդ բառերի իմաստներն արտահայտի՛ր բառակապակցություններով:

Ալպինիզմ մարզման ձևը իր անունն ստացել է Եվրոպայում գտնվող հայտնի լեռնային զանգվածից: 1786 թվականին Շվեցայուն գտնվող երկու ճանապարհորդներ բարձրացան նրա ամենից բարձր գագաթներից մեկը՝ Մոնբլանը: Այդ թվականն էլ համարվում է լեռներում գտնվող  այդ սպորտի ծննդյան տարին:

Ճապոնիայում գտնվող լեռներում զբոսնող Նաոմ Ուեմուրը բոլոր սարի գագաթ հաղթահարում է մենակ՝ առանց ընկեր:

Անգլիայում արտադրվում է սարք, որը հնարավորություն է տալիս արագ գտնելու այն դահուկ քշողներին, զբոսաշրջիկներին ու լեռներում զբոսնողներին, որոնք լեռներում ընկել են ձյունից ստացված հյուսքերի  մեջ կամ ինչ-որ այլ վտանգի են ենթարկվել:

Բառակազմական միավորները արմատներն ու ածանցներն են: Բառեր կազմվում են հնչյունափոխված և անհնչյունափոխ արմատներից:

Բառակապակցություններից առաջացած բարդ բառերը (օրինակ՝ տանտեր, հորեղբայր, այրուձի) բառային մի շեշտ և մեկ իմաստ ունեն, նրանց բաղադրիչների մեջ այլ բառ չի կարող մտնել: Նրանք հենց դրանով են տարբերվում հիմք դարձած բառակապակցություններից, որոնց մեջ մտնող բառերն առանձին բառային շեշտեր ունեն, պահպանում են իրենց բառային իմաստները:

Խոսքում բաղադրյալ բառերը կարող են փոխարինվել հոմանիշ բառակապակցություններով և հակառակը: Դա հարստացնում ու ոճավորում է խոսքը:

Ձևաբանություն

Խոսքի մասեր

100. Տրված կապերով կազմի՛ր նախադասություններ: Ո՞ր հարցին են պատասխանում դրանց հետ գործածվող գոյականները:

Պես-Ես Հրանդի պես սիրում եմ Ֆուտբոլ:
հետ-Ես Հրանդի հետ ֆուտբոլ եմ խաղում:
առանց-Մենք առանց Հրանդի չենք խաղում ֆուտբոլ:
վրա-Ես Հրանդի վրա քար քցեցի:
համար-Ես Հրանդի համար ավտոմեքենա գնեցի:

101. Պարզի՛ր թե ընդգծված շաղկապներով նախադասության ո՞ր մասերն են կապվում:

Ուզո՞ւմ եք տեսնել, թե մարդկանց ստեղծած սարքավորումներն ու մեքենաներն ինչպե՛ս են փոխվելու: Նստենք ժամանակի մեր մեքենան, երկու կամ  երեք դար առաջ գնանք: Ահա մեր առջև գեղեցիկ ու լայն մի փողոց է: Փողոցի կողքի թմբերը ծածկված են գույնզգույն ծաղիկներով կամ գորգով: Երկնքում պայծառ ու լուսավոր մի ամպ է թրթռում: Պարզում ենք, որ  դա արհեստկան արև է: Մարդիկ դրանով կարգավորում են Երկրի կլիման, որպեսզի իրենց կյանքը կախված չլինի բնության քմահաճությունից:

1. Սահմանե՛ք քիմիական բանաձև հասկացությունը։
2. Ի՞նչ է ինդեքսը,և ե՞րբ է այն օգտագործվում։
   Նրանք գործածվում են այն ժամանակ երբ ուզում են թվել քանի ատոմ կա մոլեկուլի մեջ
3. Ի՞նչ տեղեկություն է 《հաղորդում》քիմիական բանաձևը նյութի վերաբերյալ։
   Նրանք հաղորդում են ,որ առարկայի մեջ ինչ նյութ է և որքան:
4. Լրացրե՛ք բաց թողած բառը, մոլեկուլը նյութի այն ամենափոքր մասնիկն է,որը պահպանում է տվյալ նյութի Հիմնակական քիմիական հատկությունները։
   
5. Կարդացե՛ք քիմիական բանաձևերն ու շարադրե՛ք դրանցից ստացված տեղեկությունները. ա) CuO բ)NaOH գ) LIH դ)SiO2
6. Գրե՛ք նյութերի քիմիական բանաձևերը ,եթե հայտնի է , որ դրաց բաղադրության մեջ առկա են.

ա) կալիումի երկու ատոմ և ծծմբի մեկ ատոմ բ)ածխածնի ու թթվածնի մեկական ատոմ։

Упражнение 1.

Вставьте пропущенные буквы и объясните их правописание.

Шагнуть влевo, справa обгоняет грузовик, уйти засветлo, задолa до приказа, добраться затемнo, вытереть досухa, изредка интересоваться, начать зановo, засидеться допозднa, вылизать дочиста, наскорo перекусить, надолгa запомнить.

Упражнение 2.

Спишите, вставляя пропущенные буквы. Объясните правописание суффиксов -о, -а в наречиях.

1. Окна вагона часто были наглухо залеплены снегом (Гайд.). 2. На выходе из села открылись направo и налевo чудесные виды (Сол.). 3. Мать тотчас же отняла у них Гека, потому что испугалась, как бы сгорячa его не стукнули о деревянный потолок (Гайд.). 4. И справo, и слевo низина клубилась туманом (Наг.). 5. Такой привилегией он пользовался издавнo, вероятно, как больничный старожил (Ч.). 6. У Кати для раздумья времени было досытo (А. Т.). 7. Медведь взревел и замертвo упал (Крыл.). 8. Я зановo переписал рассказ (Пауст.). 9. Изредкo с пустынной станции доносились гудки единственного маневрового паровоза (Пауст.). 10. Шацкий сначалa дичился меня, потом привык и начал разговаривать (Пауст.). 11. Я с жаром предавался охоте и почти всегда возвращался рано или по крайней мере засветлo (П.). 12. Он мычал и бил всех наотмашь направo и налевo (Пауст.). 13. Лошадь все воротила вправa, и потому Василий Андреевич все время сворачивал ее влевo (Л. Т.). 14. Я спокойно шел, спуская Жульку бегать перед собой справ… налевo и обратнo, слевa направа (Пришв.). 15. Через два часа наступление возобновилось сызнова (Ш.). 16. Обыкновенно свой маршрут я никогда не затягивал до сумерек и останавливался на бивак так, чтобы засветло можно было поставить палатки и заготовить дрова на ночь (Арс.). 17. Я еду и от нечего делать читаю вывески справ… налева (Ч.).

Упражнение 3.

Допишите наречия.

Запросто, досыта, начисто, набело, затемно, насуха, искоса, надолга, дотемна, намертво, изредка, воедино, сызнова, добела, докрасна, сдура, сгоряча, направо, слева Степь выжидающа молчала. В палисаднике стало свежо и пахуча. Горяча билось сердце. Докладчик говорил слишком обща. Угрожающа надвигалась огромная лохматая туча. Ослепляющо сияло солнце. Учиться блестяща. Войскам становится невмочо. Двери открыты настежо. Он ушел проча. Уснули далеко за полночо.

97. Ընդգծված բառակապակցությունները մեկական բառերով փոխարինի՛ր:

Վանա լճի մոտակայքում ընկած Ռշտունյաց լեռները հայտնի էին պղնձի, կապարի, երկաթի հանդավայրերով , որոնք  բազմակի  հիշատակվել են հայկական ձեռագիր գրքերում: Բրոնզի ու երկաթի դարաշրջաններից  սկսած՝ հայկական լեռնաշխարհում  արդյունահանվում ու ձուլվում էին տարբեր մետաղներ, որը պատճառ էր դառնում, որհանվող նյութերի անունները դառնային տեղերի անուններ:

Հետագայում հնեաբաններն  ու երկրաբանները  այդ անվանումների միջոցով հայտնաբերում էին լեռներում գտնվող լքված  փոսեր  ու մետաղաձուլարաններ:

98. Տրված բարդ բառերի իմաստներն արտահայտի՛ր բառակապակցություններով:

Գահընկեց-գահից զրկված

իշխանազուն-իշխանական ծագում ունեցող անձ

 արյունարբու-արյուն խմող

արքայանիստ-արքայի նստավայր

դյուրաբեկ- հեշտ կոտրվող

գավաթակից- բաժակի ընկեր

դրկից- հարևան

Ես ուզում եմ գնել մայրիկիս Gucci Flora Парфюмерная вода
Ես սա առնելու համար պետք է հավաքեմ գումար ես օրական ստանում եմ 1000 դրամ դրանից ես ծախսում եմ 300 :Ես կառասուն օր հավաքելուց հետո կարող եմ առնել սա:

Առաջադրանքներ(դասարանում)

1) Արտահայտությունը գրեք բազմանդամի տեսքով.

ա) (a+b)³=a³+3a²b+3ab²+b³

բ) (a+4)³=a³+12a²+48a+64

գ) (2a+1)³=8a³ + 12a² + 6a + 1

դ)(2a+3b)³=8a³ + 36a²b + 54ab² + 27b³

ե) (x+3z)³= x³ + 6x²z + 18xz² + 27z³

զ) (2b+3)³= 8b³ + 36b³ + 27b + 27

2) Պարզեցրեք արտահայտությունը.

ա) (x+3)³-(x+2)³=x³+9x²+27x+27-x³-6x²-12x-8=3x²+15x+19

բ) (x+1)³-(3+x)³=x³+3x²+3x+1-27-27x-9x²-x³=-6x²-24x-26

3)Մի պարտեզում 5 անգամ շատ մոռի թուփ կա, քան մյուսում: Այն բանից հետո, երբ առաջին պարտեզից 28 թուփ տեղափոխեցին երկրորդ պարտեզ, երկու պարտեզներում մոռի թփերի քանակները հավասարվեցին: Առաջին պարտեզում քանի՞ մոռի թուփ ավելի կար, քան երկրորդ պարտեզում:

Լրացուցիչ(տանը)

5) Գրեք.

a+b
(a+b)²
(a+b)³
a²+b²
a³+b³
2ab
3ab
a²3b
3a²b²

6) Արտահայտությունը գրեք երկանդամի աստիճանի տեսքով.

(a+b)²
(a-b)²
(a+b)³
(a-2b)³

7) Արտահայտությունը պարզեցրեք.

x³+3x²y+3xy²+y³-x³-6x²-12x-8=3x²y+3xy²+y³-6x²-12x-8
x³+6x²+12x+8-x³-3x²-3x-1=3x²+9x+7

Տեսական նյութ

1. (a+b)²=a²+2ab+b²

2. (a-b)²=a²-2ab+b²

3. a²-b²=(a-b)(a+b)

4. a³+b³=(a+b)(a²-ab+b²)

5. a³-b³=(a-b)(a²+ab+b²)

6. (a+b)³=a³+3a²b+3ab²+b³

7. (a-b)³=a³-3a²b+3ab²-b³

բանաձևերն անվանում են կրճատ բազմապատկման բանաձևեր: Այս բոլոր հավասարությունները նույնություններ են: Նրանք մնում են ճիշտ, եթե նրանցում a-ի և b-ի փոխարեն տեղադրենք ամբողջ արտահայտություններ: Կրճատ բազմապատկման բանաձևերը հաճախ կիրառում են արտահայտությունների պարզեցման համար:

Առաջադրանքներ(դասարանում)

Continue reading “Կրճատ բազմապատկման բանաձևերի կիրառությունը” →